Loading ...
Në pamje të parë, Jeleci në dimër të krijon ndjesinë e një përralle ruse. Kupolat e arta të kishave ortodokse shkëlqejnë mbi lumin e ngrirë, ndërsa peshkatarët e akullit qëndrojnë të shpërndarë përgjatë brigjeve.
Por pas kësaj tabloje idilike, qyteti rreth 350 kilometra në jug të Moskës mban shenjat e luftës në Ukrainë.
Në bregun e lumit, një billboard rekrutimi për ushtrinë premton një shumë të menjëhershme prej rreth 15 mijë paundësh për këdo që pranon të luftojë në Ukrainë. Pak më tej, një poster paraqet një ushtar rus me kallashnikov dhe sloganin: “Jemi atje ku duhet të jemi”.
Kremlini nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës më 24 shkurt 2022, duke e cilësuar atë “operacion special ushtarak”. Fillimisht u parashikua si një ndërhyrje e shpejtë, por katër vjet më vonë lufta vazhdon.
Në Jelec, pasojat janë të dukshme. Një mural i madh në një pallat nëntëkatësh paraqet portretet e pesë ushtarëve vendas të vrarë në Ukrainë, me mbishkrimin: “Lavdi heronjve të Rusisë!”. Autoritetet ruse nuk publikojnë shifra zyrtare për humbjet, por në shumë qytete janë ngritur memoriale dhe janë shtuar varret e ushtarëve të rënë.
“Burri i një shoqes sime u vra atje. Edhe djali i kushërirës dhe nipi”, thotë Irina, kontrollore biletash në stacionin e autobusëve. “Shumë njerëz janë vrarë. Më vjen keq për këta djem.”
Irina tregon se e ka të vështirë të përballojë jetesën. “Faturat na po mbytin. Çmimet po rriten vazhdimisht. Është shumë e vështirë të mbijetosh.”
Megjithatë, ajo ndihmon në përgatitjen e pakove me ndihma për ushtarët rusë në front. “Në Luftën e Madhe Patriotike e dinim për çfarë po luftonim. Tani nuk jam e sigurt,” shton ajo.
Rajoni i Lipetskut, ku ndodhet Jeleci, është shënjestruar nga dronë ukrainas. Në qytet janë vendosur strehimore betoni nëpër ndalesa autobusësh dhe parqe, ndërsa sirenat e alarmit bien pothuajse çdo natë.
Shenjat e luftës shfaqen edhe në jetën e përditshme. Një kafe lokale përdor në emrin e saj shkronjat “V” dhe “Z”, simbole të lidhura me fushatën ushtarake ruse.
Me rritjen e deficitit buxhetor dhe ngadalësimin e ekonomisë, qeveria rriti TVSH-në nga 20% në 22%, duke deklaruar se fondet shtesë do të përdoren për “mbrojtje dhe siguri”. Media shtetërore u ka bërë thirrje qytetarëve për mirëkuptim, duke e cilësuar situatën si “luftë të imponuar nga Perëndimi”.
Bizneset e vogla ndjejnë drejtpërdrejt pasojat. Në një furrë buke në Jelec, pronarja Anastasia Bykova thotë se është detyruar të rrisë çmimet për shkak të kostove në rritje. “Nëse mbyllemi ne dhe restoranti përballë, çfarë mbetet? Vetëm një njollë gri,” shprehet ajo.
Edhe pensionistët përballen me vështirësi. Ivan Pavloviç ankohet për çmimet në rritje dhe shërbimet e pasigurta në pallatin e tij. “Pensionet rriten, por çmimet rriten edhe më shumë. Çfarë fitoj unë? Asgjë,” thotë ai, ndonëse shton se mbështet “operacionin special”.
Ndërsa lufta hyn në vitin e pestë, shumë banorë të Jelecit ndjejnë se jeta po bëhet më e vështirë, por pak besojnë se mund ta ndryshojnë situatën. Mes patriotizmit, pasigurisë dhe presionit ekonomik, qyteti jeton në një realitet ku dimri i bukur nuk mjafton për të fshehur hijen e luftës.
