Loading ...
Parlamenti i ri i Izraelit ka nisur punën pas betimit të deputetëve, ndërsa vendi përballet me një situatë të paqartë politike. Kreu i opozitës, Gadi Eisenkot, ka marrë mandatin për të formuar qeverinë e re, duke synuar largimin nga pushteti të kryeministrit në detyrë, Benjamin Netanyahu.
Eisenkot, ish-shef i ushtrisë izraelite, mori më shumë mbështetje nga deputetët për të provuar krijimin e qeverisë, por kjo nuk do të thotë se e ka të sigurt shumicën parlamentare. Ai ka 28 ditë kohë për të arritur një marrëveshje me partitë e tjera, me mundësi zgjatjeje edhe për dy javë.
Në zgjedhjet e tetorit, blloku i drejtuar nga Eisenkot fitoi 48 mandate, ndërsa partitë që mbështesin Netanyahun morën 53. Asnjëri prej tyre nuk ka siguruar shumicën prej 61 mandatesh në parlamentin me 120 deputetë.
Një rol të rëndësishëm në krijimin e qeverisë së re mund të kenë partitë arabe, të cilat arritën një rezultat historik duke fituar së bashku 19 mandate. Megjithatë, përfshirja e tyre në qeveri mbetet një çështje e vështirë, pasi Netanyahu ka përjashtuar bashkëpunimin me to, ndërsa edhe disa nga partitë që mbështesin Eisenkotin janë kundër një marrëveshjeje të tillë.
Pas marrjes së mandatit nga presidenti Isaac Herzog, Eisenkot bëri thirrje për krijimin e një qeverie të unitetit kombëtar, duke kërkuar që partitë të lënë mënjanë dallimet politike për të formuar një shumicë të re dhe për t’i dhënë fund qeverisjes së Netanyahut.
Ai ka vendosur katër kushte për partitë që dëshirojnë t’i bashkohen qeverisë së tij. Ato duhet të njohin Izraelin si shtet hebre dhe demokratik, të pranojnë vlerat e Deklaratës së Pavarësisë, të mbështesin shërbimin e detyrueshëm ushtarak ose civil për të gjithë qytetarët dhe ta njohin Hamasin si organizatë terroriste, duke u angazhuar për çmontimin e kapaciteteve të tij ushtarake dhe qeverisëse.
Këto kushte mund ta vështirësojnë krijimin e koalicionit. Një prej çështjeve më të debatueshme është shërbimi ushtarak i burrave hebrenj ultraortodoksë, të cilët aktualisht përjashtohen nga detyrimi për t’u regjistruar në ushtri nëse ndjekin studime fetare me kohë të plotë.
Partitë ultraortodokse Judaizmi i Bashkuar i Torës dhe Shas, që kanë fituar gjithsej 13 mandate, kundërshtojnë ndryshimin e këtij sistemi. Nga ana tjetër, partitë e bllokut të Eisenkotit kërkojnë që edhe ky komunitet të përfshihet në shërbimin e detyrueshëm.
Edhe partitë arabe kanë rezerva ndaj disa prej kushteve të Eisenkotit, veçanërisht lidhur me njohjen e Hamasit si organizatë terroriste dhe çështjen e shërbimit ushtarak.
Megjithatë, Lista e Bashkuar Arabe, që ka fituar tetë mandate, ka shprehur gatishmërinë për t’u bërë pjesë e një qeverie të drejtuar nga Eisenkoti. Ndërsa Lista e Përbashkët, me 11 mandate, ka ofruar mbështetje parlamentare pa qenë domosdoshmërisht pjesë e koalicionit.
Një tjetër pengesë është qëndrimi i Avigdor Liebermanit, kreut të partisë Yisrael Beiteinu, e cila ka fituar shtatë mandate. Ai ka refuzuar deri tani të mbështesë një qeveri minoritare që do të varej nga votat e deputetëve arabë.
Ndërkohë, Benjamin Netanyahu nuk ka hequr dorë nga përpjekjet për të qëndruar në pushtet. Në një video të publikuar të hënën, ai përsëriti thirrjen për krijimin e një qeverie të unitetit kombëtar, të cilën kërkon ta drejtojë vetë si kryeministër.
Netanyahu deklaroi se në këtë qeveri mund të përfshihen të gjitha partitë që mbështesin Izraelin si shtet hebre, por kundërshtoi çdo marrëveshje që do të varej nga partitë arabe, të cilave iu referua si “islamistët”.
“Ju nuk mund të formoni një qeveri me mbështetësit e Hamasit”, deklaroi ai.
Deri në formimin e qeverisë së re, Netanyahu do të vazhdojë të qëndrojë në detyrë si kryeministër në largim. Negociatat mes partive mund të zgjasin nga disa ditë deri në disa muaj, ndërsa mbetet e paqartë nëse Eisenkot do të arrijë të sigurojë mbështetjen e nevojshme për të marrë drejtimin e vendit.
