BARI– 35 vite pas eksodit të shqiptarëve drejt Barit, kryetari aktual i Bashkisë, Vito Leccese, ka rikujtuar ngjarjet e gushtit 1991 dhe mbërritjen e anijes “Vlora” me mijë shqiptarë në portin e qytetit.
Leccese, i cili në atë kohë ishte bashkëpunëtor i kryebashkiakut Enrico Dalfino, tregon se Dalfino kërkoi që situata të trajtohej si një operacion humanitar dhe jo si një operacion policor për riatdhesimin e shqiptarëve.
Pavarësisht vendimit të qeverisë italiane për kthimin e shumicës së tyre, shumë shqiptarë arritën të qëndronin në Itali, ndërsa familjet e Barit u mobilizuan për t’u ofruar ndihmë dhe strehim.
Kryebashkiaku Leccese e cilëson Dalfino-n si një njeri të guximshëm, i cili kundërshtoi hapur politikën e qeverisë dhe Presidentit të atëhershëm italian, Francesco Cossiga, një qëndrim që i solli edhe përplasje të forta institucionale.
Sot, 35 vite më vonë, Leccese thotë se komuniteti shqiptar është integruar plotësisht në jetën e qytetit dhe se historia e eksodit të vitit 1991 duhet të shërbejë si shembull se migracioni nuk pengohet me mure, por përmes integrimit, përfshirjes dhe bashkëpunimit.
Ai theksoi gjithashtu afrimin e vazhdueshëm mes dy brigjeve të Adriatikut, veçanërisht përmes lidhjes Bari-Durrës, duke e cilësuar atë si një urë mes Italisë dhe Shqipërisë.
Intervista e plotë:
Artur Nura : Z. Kryetar i Bashkise, ju në vitin 1991, çfarë posti mbanit? Çfarë vendi mbulonit?
Vito Leccese : Epo, unë isha një bashkëpunëtor i kryetarit të atëhershëm të Bashkisë, Enrico Dalfino, isha këshilltar për higjienën dhe mjedisin e qytetit të Barit, pra bëja pjesë në qeverisjen e qytetit dhe isha në molin e Barit në vitin 1991, në atë gusht të vitit 1991, kur mbërriti motonava Vlora.
Ishte një ngarkesë njerëzish, një gëlim njerëzish, aq sa anija ishte krejtësisht e mbuluar nga të gjithë ata që transportoheshin nga ajo anije.
Artur Nura : Si i keni përjetuar ju në vetën e parë, le të themi, vendimet e kryetarit të atëhershëm të Bashkisë, që nuk ishin vendime të lehta dhe sigurisht për të na treguar neve që nuk ishim të pranishëm dhe të gjithë teleshikuesve tanë, ato momente të vështira, por edhe njerëzore?
Vito Leccese : Po, ishin momente shumë të vështira, sepse ai operacion humanitar u menaxhua drejtpërdrejt nga Shteti, nga Ministria e Brendshme, e cila vendosi ta menaxhonte si një operacion policor të destinuar për kthimin mbrapsht, për riatdhesimin brenda 96 orëve, ndërsa kryetari i Bashkisë Enrico Dalfino kërkoi me zë të lartë që operacioni të menaxhohej si një operacion i mbrojtjes civile, domethënë duke përfaqësuar nevojën për të dhënë ndihmë dhe shpëtim, sepse 18.000 shqiptarët ishin njerëz në kërkim të shpresës, në kërkim të së ardhmes dhe prandaj ishte e drejtë që qyteti i Barit t’u ofronte atyre asistencë.
Fatkeqësisht mbizotëroi vendimi i Qeverisë kombëtare dhe kështu një pjesë e madhe e 18.000 shqiptarëve u riatdhesuan në ditët në vijim, megjithatë shumë, shumë shqiptarë arritën të qëndronin këtu në Itali, u pritën nga familjet e qytetit të vjetër, u pritën nga familjet bareze dhe shumë u ndihmuan edhe nga banorët e Barit dhe kështu ne kemi një kujtim shumë të bukur të këtij mobilizimi qytetar dhe civil të bërë ndaj atyre që kishin nevojë për ndihmë.
Madje, në vitin 2011, Presidenti i Republikës Shqiptare i akordoi qytetit të Barit medaljen e artë të mirënjohjes.
Artur Nura : Dhe ju e bëni të kujtohet çdo vit, le të themi, më 8 gusht, dhe më kanë treguar se çdo vit i jepni shtetësinë italiane një qytetari shqiptar dhe, më parë ja dorezuat edhe nje qytetari tjeter shtetesisne?
Vito Leccese : Po, çdo vit më 8 gusht organizojmë dhënien e shtetësisë italiane këtu në sallën e Bashkisë, duke pasur pas shpine një sixhade të mrekullueshme të bërë nga një artist shqiptar, Duli Caja, e cila paraqet pikërisht atë ditë epokale, atë 8 gusht me anijen Vlora dhe molin e Barit, me 18.000 kopsa, aq sa ishin ata që ndodheshin në atë anija dhe kjo, le të themi, për ne është një moment shumë domethënës sepse nuk bëhet fjalë për të hequr apo harruar shtetësinë e origjinës, por do të thotë të shtosh diçka në atë që dikush tashmë ka dhe kjo është shumë e rëndësishme për sa i përket mesazhit që ne duam të përcjellim sepse për ne objektivi është të bashkojmë dy brigjet e Adriatikut.
Në fund të fundit, një miku im i madh që nuk është më, Piro Milkani, i cili ka qenë regjisor, ndër të tjera shumë i njohur në Shqipëri dhe e kam njohur personalisht, shumë i njohur në Shqipëri, më ka treguar se ëndrra e fëmijëve shqiptarë në dimër ishte të zgjoheshin dhe të gjenin detin Adriatik të ngrirë për të arritur me patina në anën tjetër…
Artur Nura : Një metaforë shumë e drejtë, por sipas jush, që keni qenë bashkëpunëtor i Enrico Dalfino-s, këto gjëra qe realizoni cdo vit sigurisht janë një detyrim për zgjedhjet e tij, zgjedhje që ai i pagoi shtrenjtë, apo jo?
Vito Leccese : Epo, ishte shumë i guximshëm sepse Enrico Dalfino pati guximin të shprehte kundërshtimin e tij ndaj politikave të qeverisë, ndaj jo vetëm Ministrit të Brendshëm, por edhe Presidentit të Republikës, aq sa Presidenti i Republikës filloi procedurat për shkarkimin e kryetarit të Bashkisë…
Ishte një akt shumë traumatik, i dhimbshëm për qytetin e Barit, i cili megjithatë u mblodh rreth kryetarit të vet.
Artur Nura : Sigurisht që e pagoi shtrenjtë sepse u sëmur edhe, më thonë. Pas asaj ngjarjeje u sëmur Enrico Dalfino dhe pas disa muajsh, fatkeqësisht, shumë i ri, u nda nga jeta…?
Vito Leccese : Po, në fakt, ne ia kemi kushtuar atij këtë sallë të Këshillit Bashkiak, në këtë sallë ndodhet busti me kujtimin edhe të Presidentit të Republikës Oscar Luigi Scalfaro, i cili nuk ishte Presidenti që kërkoi shkarkimin e Enrico Dalfino-s, por është Presidenti që erdhi pas Cossiga-s.
Artur Nura : Ndërkohë ju falënderoj për këtë intervistë, por ju falënderoj edhe për atë që bëni për nder të Enrico Dalfino-s, i cili simbolikisht thotë diçka për shqiptarët, ata që mbërritën në vitin 1991, por tashmë kemi të dhëna zyrtare për komunitetin shqiptar në Bari?
Vito Leccese : Epo, është ende komuniteti më i rëndësishëm nga pikëpamja numerike, por pastaj është një komunitet që është integruar shumë mirë. Sot i kemi dhënë shtetësinë italiane një djali shqiptar që ka ardhur… Babai i tij donte të vinte me anijen Vlora, por nuk ka te vije mundur për arsye familjare.
Eh po, ai ka studiuar këtu në Bari, është diplomuar këtu në Bari dhe sot ushtron profesionin e mjekut odontoiatër dhe kështu jep kontributin e tij të rëndësishëm në rritjen e qytetit tonë.
E gjithë kjo është shumë e bukur sepse flukset migratore nuk pengohen duke ngritur mure, por duke favorizuar integrimin, përfshirjen dhe mbi të gjitha bashkëndarjen, ashtu siç shpresoj unë, ëndrra ime është të kem edhe shtetësinë shqiptare.
Artur Nura : Pse jo, do të ishte një detyrim duke qenë se jeni kryetar i Bashkisë së Barit, që ka qenë gjithmonë i hapur ndaj shqiptarëve dhe është ende i tillë…
Pastaj Bari është edhe selia e një konsullate të përgjithshme të Republikës së Shqipërisë, kështu që edhe kjo është një shenjë shumë e rëndësishme e vëmendjes së Shqipërisë ndaj qytetit të Barit. Dhe pastaj, si të thuash, pas 35 vitesh flukset janë pothuajse përmbysur, në kuptimin që sot…
Artur Nura : Është një eksod italian drejt Shqipërisë dhe jo rastësisht kryetari i Bashkisë së Barit dëshiron të nderohet me shtetësinë shqiptare. Është një përgjigje që duhet të vijë nga autoritetet kompetente.
Vito Leccese : Faleminderit.
Artur Nura : Dhe duhet të them se pikërisht marrëdhëniet janë kaq intensive dhe të frytshme sa Bari dhe Durrësi janë gjithnjë e më pranë.
Vito Leccese : Por edhe nëpërmjet Barit dhe Durrësit, Italia dhe Shqipëria.
Artur Nura : Faleminderit, zoti kryetar.
Vito Leccese : Faleminderit juve.

