Irani deklaron se është i përgatitur për një periudhë dyvjeçare përballjeje me sanksionet e reja amerikane, ndërsa Uashingtoni ka njoftuar një ofensivë të gjerë ekonomike kundër Teheranit dhe ka paralajmëruar edhe vendet që vazhdojnë të bashkëpunojnë financiarisht me regjimin iranian.
Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, e cilësoi fushatën e re si “ofensivën e vetme më të madhe financiare” të ndërmarrë ndonjëherë nga SHBA-ja dhe tha se Uashingtoni synon të ndërpresë lidhjet ekonomike të Iranit me pjesën tjetër të botës.
Ali Madanizadeh tha se qeveria iraniane kishte kohë që priste një skenar të tillë dhe se tashmë kishte një plan për të përballuar pasojat.
“Qeveria është dhe ka qenë e përgatitur dhe ka një plan dyvjeçar për menaxhimin e këtyre ngjarjeve”, deklaroi ai për televizionin shtetëror iranian.
Sipas Madanizadeh, Irani ka “mjetet e veta” dhe di “si ta luajë lojën”, ndërsa shtoi se as Kina dhe as Rusia nuk i kanë pranuar masat amerikane.
SHBA: Irani përballet me dy zgjedhje
Bessent tha se Irani tashmë përballet me dy alternativa: “izolim të plotë global” ose rikthim drejt normalitetit dhe ekonomisë globale.
Sipas tij, Departamenti amerikan i Thesarit ka identifikuar rrjetet, ndërmjetësit dhe kanalet financiare që përdoren nga Irani për të anashkaluar sanksionet dhe për të tregtuar naftë.
Masat e reja prekin sektorët e aseteve digjitale, teknologjisë, arit, aviacionit dhe transportit detar. SHBA-ja ka vendosur gjithashtu sanksione ndaj rreth 60 subjekteve, individëve dhe anijeve.
Bessent paralajmëroi se këto masa synojnë të bllokojnë burimet e të ardhurave të Gardës Revolucionare Islamike dhe regjimit iranian.
Ai tha gjithashtu se presidenti Donald Trump do të kontaktojë liderë të vendeve të ndryshme për t’u kërkuar ndërprerjen e bashkëpunimit me Teheranin.
Kina kundërshton presionin amerikan
Pekini ka reaguar ndaj masave të reja duke deklaruar se sanksionet dhe presioni ekonomik nuk janë mënyra për të zgjidhur konfliktet.
Kina, e cila është destinacioni kryesor i naftës iraniane, ka bërë të ditur se do të ndërmarrë masat e nevojshme për të mbrojtur interesat e saj.
Ekonomisti David Oxley nga Capital Economics vlerëson se ndikimi i drejtpërdrejtë i sanksioneve të reja mund të jetë i kufizuar, pasi rreth 90% e eksporteve iraniane të naftës shkojnë drejt Kinës.
Sipas tij, Pekini nuk i ka njohur sanksionet amerikane në të kaluarën dhe nuk ka gjasa të ndryshojë qëndrim këtë herë.
Paralajmërim për ngushticën e Hormuzit
Në mes të përshkallëzimit të tensioneve, Irani ka paralajmëruar gjithashtu anijet që të mos kalojnë nëpër ngushticën e Hormuzit pa leje.
Ngushtica është një nga rrugët më të rëndësishme energjetike në botë. Rreth një e pesta e naftës dhe gazit global zakonisht transportohet përmes saj.
Tensionet në rajon kanë ndikuar drejtpërdrejt në tregjet energjetike. Irani ka paralajmëruar se mund të ndërpresë të gjitha eksportet e naftës nga rajoni nëse konflikti vazhdon.
Çmimi i naftës Brent të hënën arriti në rreth 92 dollarë për fuçi, ndërsa rritja e çmimeve të energjisë po shton shqetësimet për koston e jetesës në SHBA dhe vende të tjera.
Përplasje e re pas marrëveshjes bërthamore
Irani është përballur prej vitesh me sanksione të rënda amerikane.
Në vitin 2015, administrata e Barack Obamës dhe aleatët e SHBA-së arritën marrëveshjen bërthamore me Teheranin, përmes së cilës u hoqën një pjesë e sanksioneve në këmbim të kufizimit të programit bërthamor iranian.
Donald Trump u tërhoq nga marrëveshja në vitin 2018 dhe rivendosi sanksionet amerikane ndaj Iranit.
Administrata Biden tentoi më vonë të rikthente marrëveshjen, por negociatat nuk sollën një rezultat përfundimtar.
Tashmë, me përshkallëzimin e ri ekonomik dhe kërcënimet për izolim të plotë, përplasja mes Uashingtonit dhe Teheranit po hyn në një fazë të re, me pasoja të mundshme për tregjet globale të energjisë dhe ekonominë botërore.


