Samiti i NATO-s në Ankara u mbyll me angazhime të reja për mbështetjen afatgjatë të Ukrainës, ku aleatët premtuan ndihmë ushtarake prej të paktën 140 miliardë eurosh gjatë dy viteve të ardhshme, si dhe investime të mëdha në industrinë e mbrojtjes dhe prodhimin e sistemeve të avancuara ushtarake.
Në deklaratën përfundimtare, vendet anëtare u zotuan të ofrojnë 70 miliardë euro në pajisje ushtarake, ndihmë dhe trajnime për Ukrainën gjatë vitit 2026, ndërsa konfirmuan se mbështetja do të vijojë në të paktën të njëjtin nivel edhe në vitin 2027.
Aleatët ritheksuan mbështetjen e tyre për “lirinë, sovranitetin dhe integritetin territorial të Ukrainës”, duke e cilësuar Rusinë si një “kërcënim afatgjatë” për sigurinë euroatlantike. Në deklaratë theksohet gjithashtu se Ukraina tashmë përbën një faktor të rëndësishëm për sigurinë e rajonit, pavarësisht se nuk është anëtare e NATO-s.
Samiti mirëpriti edhe vendimin e Bashkimit Evropian për të financuar Ukrainën përmes një kredie afatgjatë prej 90 miliardë eurosh.
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se Shtetet e Bashkuara janë të gatshme të ndihmojnë Ukrainën të zhvillojë kapacitetet për prodhimin e sistemeve të mbrojtjes ajrore Patriot.
“Do t’u japim të drejtën për të prodhuar Patriot dhe do t’u tregojmë si ta bëjnë. Është një teknologji shumë komplekse, por besoj se do ta arrijnë shpejt,” tha Trump.
Ai shtoi se presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky dëshiron armëpushim dhe shprehu bindjen se edhe presidenti rus Vladimir Putin synon t’i japë fund luftës, megjithëse e cilësoi konfliktin si një nga më të vështirët për t’u zgjidhur.
Trump vlerësoi gjithashtu marrëdhëniet me Zelenskyn, duke i quajtur ato “të shkëlqyera”, ndërsa nuk përjashtoi një vizitë në Ukrainë pas përfundimit të luftës.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky falënderoi SHBA-në për mbështetjen dhe bëri të ditur se Kievi dhe Uashingtoni kanë nisur bisedimet për një marrëveshje bashkëpunimi në fushën e prodhimit të dronëve.
Ai tha se detajet do të diskutohen me Donald Trump, ndërsa, i pyetur nëse do të ishte i gatshëm të udhëtonte në Moskë për negociata, u përgjigj me ironi: “Është e vështirë. Ka shumë dronë ukrainas atje. Është e rrezikshme.”
Përveç ndihmës për Ukrainën, vendet anëtare të NATO-s njoftuan investime të reja në mbrojtje me vlerë 50 miliardë dollarë. Prioritet do të kenë prodhimi i armëve me rreze të gjatë veprimi, sistemet e mbrojtjes ajrore dhe raketore, dronët, inteligjenca artificiale, teknologjitë e avancuara dhe zgjerimi i kapaciteteve të industrisë së mbrojtjes.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, deklaroi se sfida kryesore tashmë është zbatimi i angazhimeve të marra nga aleatët.
Rusia reagoi ashpër ndaj vendimeve të samitit, duke i cilësuar ato si “të papërgjegjshme” dhe duke paralajmëruar se mund të çojnë në një përshkallëzim të rrezikshëm ushtarak në Evropë.
Ministria e Jashtme ruse akuzoi NATO-n se po militarizon kontinentin dhe po përgatitet për një konflikt të drejtpërdrejtë me Rusinë, duke thelluar më tej përplasjen mes Moskës dhe Perëndimit.
/abcnews.al/



