Italia ka bërë të ditur se nuk planifikon të rishikojë vendimin për kontrollet kufitare ndaj udhëtarëve që mbërrijnë nga Spanja përpara datës 15 gusht, duke rritur tensionet me Madridin për mënyrën e menaxhimit të kufijve dhe migracionit në hapësirën Schengen.
Vendimi i Romës lidhet me krizën e fundit të migracionit në Ceuta, enklavën spanjolle në Afrikën e Veriut, ku një numër i madh migrantësh tentuan të kalonin kufirin. Autoritetet italiane argumentojnë se ekzistojnë shqetësime të vazhdueshme për sigurinë dhe migracionin dhe se kontrollet janë të nevojshme për të parandaluar hyrjet e parregullta.
Italia riktheu përkohësisht kontrollet në mbërritjet nga Spanja në fillim të gushtit. Sipas autoriteteve italiane, masa synon kryesisht shtetasit e vendeve jashtë Bashkimit Evropian që mbërrijnë nga Spanja dhe nuk ndryshon rregullat për qytetarët e BE-së, por Spanja e ka kundërshtuar ashpër vendimin. Qeveria spanjolle e konsideron masën të pajustifikuar dhe diskriminuese dhe ka kërkuar që Roma t’i rikthehet menjëherë rregullave normale të Schengenit. Madridi ka paralajmëruar gjithashtu masa reciproke ndaj udhëtarëve nga Italia nëse kontrollet nuk hiqen.
Në qendër të mosmarrëveshjes është edhe data 15 gusht, pasi autoritetet italiane kanë marrë paralajmërime për mundësinë e një tjetër tentative masive për kalimin e kufirit në Ceuta. Për Romën, kjo situatë justifikon vazhdimin e kontrolleve derisa të qartësohet niveli i rrezikut. Nga ana tjetër, autoritetet spanjolle argumentojnë se pjesa më e madhe e migrantëve të përfshirë në krizën e Ceutës tashmë janë kthyer në Marok dhe se ekziston një rrezik i kufizuar që ata të vazhdojnë udhëtimin drejt Italisë.
Përplasja mes dy vendeve nxjerr në pah tensionet brenda zonës Schengen, ku lëvizja pa kontrolle të brendshme është një nga parimet themelore të bashkëpunimit evropian. Megjithatë, rregullat e BE-së lejojnë rikthimin e përkohshëm të kontrolleve në rrethana të jashtëzakonshme, veçanërisht kur një shtet konsideron se përballet me kërcënime serioze ndaj sigurisë.
Për udhëtarët, masa nuk nënkupton mbylljen e kufirit mes Italisë dhe Spanjës. Kontrollet nënkuptojnë kryesisht verifikime shtesë të dokumenteve në mbërritjet përkatëse, ndërsa udhëtimet vazhdojnë të jenë të mundshme. Me afrimin e 15 gushtit, vëmendja tani është përqendruar te zhvillimet në Ceuta dhe te mënyra se si do të evoluojë përplasja diplomatike mes Romës dhe Madridit. Nëse situata e sigurisë ndryshon, Italia mund të përballet me presion të shtuar për të hequr kontrollet dhe për të rikthyer plotësisht lëvizjen e lirë brenda Schengenit.


