Dyshja Putin-Erdogan kundër Perëndimit

schedule09:48 - 17 Gusht, 2022

schedule 09:48 - 17 Gusht, 2022

Nga Hugo Blewett-Mundy, euobsever

Përktheu: Sonila Backa-abcnews.al

Turqia dhe Rusia kanë më shumë të përbashkëta se shumica mund të mendojnë. Të dyja ndodhen në periferi të Europës dhe që po përballen me humbjen e perandorive të tyre përkatëse.

Procesi i rivendosjes së statusit të fuqisë së madhe ruse dhe turke ka çuar në një takim midis Moskës dhe Ankarasë. Pavarësisht nga fakti se Turqia është një anëtare e NATO-s dhe fakti që Rusia dhe Turqia e gjejnë veten në anët e kundërta në konfliktet e tyre rajonale të Sirisë, Libisë, Kaukazit Jugor dhe Ukrainës, të dyja kanë një interes të përbashkët për të qenë në krye të tavolinës ndërkombëtare për sa i përket vendimmarrjeve.

Në të vërtetë, takimi i fundit midis presidentit turk Recep Tayyip Erdogan dhe presidentit rus Vladimir Putin në Soçi më 5 dhe 6 gusht ishte më pak një samit i liderëve dypalësh mes dy rivalëve që përplaseshin me njëri-tjetrin sesa një përpjekje për të demonstruar peshën e tyre gjeopolitike, raporton abcnews.al.

“Pavarësisht sfidave aktuale rajonale dhe globale, liderët riafirmuan vullnetin e tyre të përbashkët për të zhvilluar më tej marrëdhëniet ruso-turke”, tha Kremlini në një deklaratë të lëshuar pas përfundimit të bisedimeve të tyre.

Erdogan u takua me Putinin pas marrëveshjes së tij të ndërmjetësuar me sukses midis Rusisë dhe Ukrainës për rifillimin e eksporteve të drithit, për të cilin udhëheqësi turk shpreson se mund të krijojë bazën për një zgjidhje afatgjatë të paqes.

Rusia dhe Turqia kanë qenë të afta për të nxitur krizat dhe për t’i përdorur ato në avantazhin e tyre. Lufta civile në Siri në vitin 2011 i dha Ankarasë dhe Moskës një mundësi për të vendosur një prani sigurie në botën arabe.

Ndërsa Rusia ka mbështetur regjimin laik, të presidentit sirian Bashar al-Assad, Turqia i ka dhënë mbështetjen e saj islamistëve sunitë dhe forcave të tjera opozitare.

Konflikti sirian u ndërkombëtarizua me forcat ruse dhe turke që hynë në konfrontim të drejtpërdrejtë me njëra-tjetrën, siç u demonstrua në rrëzimin e një avioni rus dhe shënjestrimin e sulmeve ajrore ruse ndaj ushtarëve turq në Sirinë veriperëndimore në vitin 2020.

Pavarësisht përplasjeve të hapura mes Rusisë dhe Turqisë, ngrirja e konfliktit në Siri si rezultat i ndërhyrjeve të huaja ushtarake i ka shërbyer objektivave të përbashkëta gjeopolitike ruse dhe turke, raporton abcnews.al.

Në lehtësimin e negociatave të armëpushimit midis rebelëve dhe forcave të mbështetura nga Assad në Aleppo në vitin 2016, Rusia dhe Turqia u bënë aktorët kryesorë ndërkombëtarë në gjetjen e një zgjidhjeje për krizën në Siri.

Kjo rezultoi të ishte një pikë kthese në konflikt pasi formoi bazën e bisedimeve të ‘Formatit të Astanës’, të cilat në mënyrë efektive mënjanuan Perëndimin në procesin e paqes siriane. Takimet trepalëshe midis Rusisë, Turqisë dhe Iranit janë një demonstrim se një zgjidhje e qëndrueshme paqeje në Siri nuk mund të realizohet pa forcën ushtarake ruse dhe turke.

Një situatë e njejtë po ndodh në Ukrainë sot.

Rusia dhe Turqia kanë ndërhyrë në mbështetje të forcave që janë kundër njëra-tjetrës me synimin për të avancuar interesat e tyre të përbashkëta rajonale. Pushtimi i plotë i Ukrainës detyroi zbatimin e marrëveshjeve të paqes të Minskut që Rusia dhe Ukraina nënshkruan në vitin 2015.

Rusia këmbëngul se zonave të Donetskut dhe Luhanskut në Ukrainë, të kontrolluara nga separatistët, duhet t’u jepet status special përpara se të ndodhë tërheqja e trupave të saj.

Turqia ka dhënë miratimin e saj për marrëveshjet e Minskut (një marrëveshje e vjetër armëpushimi në Ukrainë) me ofertën e Erdoganit për të ndërmjetësuar paqen midis dy vendeve.

Rregulli i Clausewitz

Gjenerali prusian dhe teoricieni ushtarak, Carl von Clausewitz, tha se “lufta është një vazhdimësi e politikës me mjete të tjera”. Ndërsa luftimet midis forcave separatiste ukrainase dhe pro-ruse intensifikohen dhe mbetën një ngërç, lind pyetja nëse procesi i Minskut ofron një rrugë të qëndrueshme drejt paqes.

Marrëveshja midis Kievit dhe Moskës për rifillimin e eksporteve të grurit është një tregues se ka një mundësi për bisedime. Ky është një zhvillim shqetësues për Perëndimin pasi krijon kushtet për të cilat Rusia dhe Turqia mund të çimentojnë rolet e tyre përkatëse në vendosjen e fatit të Ukrainës në një mënyrë të ngjashme si në Siri.

Rusia dhe Turqia janë në një pozicion të favorshëm për të mposhtur Perëndimin në një përsëritje të asaj që kanë arritur të bëjmë në botën arabe. Europa ka filluar të ndjejë ndikimin e luftës në Ukrainë përmes krizës së energjisë dhe kostos së jetesës, raporton abcnews.al.

Gjermania, ekonomia më e madhe e BE-së, ka vonuar dërgesat e armëve në Kiev. Kjo e ka detyruar Poloninë, qendrën kryesore për transferimin e pajisjeve ushtarake në Ukrainë, t’i drejtohet Shteteve të Bashkuara dhe të tjerëve për mbështetje.

Me lodhjen që ka filluar të shfaqet në kontinentin europian, ekziston një rrezik real që Moska dhe Ankaraja mund të ndajnë “Ukrainën”, në një mënyrë kompromenton sovranitetin dhe integritetin e saj territorial.

/abcnews.al