Arsyeja pse macet mund të kenë 2 sy me ngjyra të ndryshme

schedule15:54 - 27 Qershor, 2022

schedule 15:54 - 27 Qershor, 2022

Herë pas here hasim mace që kanë sy me ngjyra të ndryshme. Ky është një tipar i lindur që quhet heterokromi. Ne dëshirojmë t’ju tregojmë pse macet ndonjëherë kanë sy me ngjyra të ndryshme dhe çfarë është heterokromia.

Çfarë është heterokromia

Heterokromia është një variacion në ngjyrosje. Më shpesh ky term përdoret për të përshkruar ndryshimet e ngjyrave në iris, por mund të aplikohet edhe për variacionet e flokëve ose lëkurës.

Ngjyra e syve, veçanërisht ngjyra e irisit,  përcaktohet nga përqendrimi dhe shpërndarja e melaninës. Ka vetëm 2 pigmente në iriset e gjitarëve, eumelanin dhe feomelanin. Përqendrimi i përgjithshëm i këtyre pigmenteve, raporti ndërmjet tyre, ndryshimet në shpërndarjen e pigmentit në shtresat e stromës së irisit dhe efektet e shpërndarjes së dritës luajnë një rol të rëndësishëm në përcaktimin e ngjyrës së syve.

Shkaku kryesor i heterokromisë është mungesa e diversitetit gjenetik, të paktën te kafshët shtëpiake. Kjo është për shkak të një mutacioni në gjenet që janë përgjegjëse për shpërndarjen e melaninës. Zakonisht, ato dëmtohen për shkak të homogjenitetit të kromozomeve. Për shembull, ngjyra heterogjene e syve ndodh në 2 raste te macet:

Kur ekziston një gjen i bardhë mbizotërues në gjenomin e një kafshe, ai maskon çdo gjen tjetër ngjyre dhe e bën macen plotësisht të bardhë. Këto janë, për shembull, Van turke, Angora turke, Persiane dhe Khao Manee.

Kur ekziston gjen i njollave të bardha në gjenom, përgjegjës për ngjyrën dyngjyrëshe dhe bardh e zi. Ky gjen parandalon që pigmenti i melaninës të hyjë në njërin sy gjatë zhvillimit të fetusit, duke rezultuar që një mace të ketë një sy blu dhe një sy jeshil, të verdhë ose kafe. Për shembull, ky ngjyrim mund të shihet te macet turke Van, Sphynx dhe Bobtail japoneze.

Llojet e heterokromisë

Ekzistojnë 2 lloje të heterokromisë:

I plotë- irisi i njërit sy është krejtësisht i ndryshëm nga tjetri.

Sektoriale- kur një pjesë e një irisi ka ngjyrë të ndryshme nga pjesa tjetër e irisit dhe qendra e saj. Në këto raste, mund të shohim një unazë ose “thinja” me ngjyra të ndryshme që vijnë nga bebëza.

Në të njëjtën kohë, heterokromia tek macet nuk shfaqet menjëherë. Ashtu si disa gjitarë të tjerë të porsalindur, të gjitha kotelet kanë sy blu, të cilët mund të ndryshojnë ndërsa piqen. Dallimet në ngjyrën e syve të një koteleje me sy të çuditshëm mund të jenë të padukshme derisa t’i ekzaminoni ato nga afër, në kotele me sy të çuditshëm, secili sy ka një nuancë të ndryshme blu. Ngjyra e njërit sy mbetet e njëjtë, ndërsa syri tjetër ndryshon gjatë disa muajve, për shembull, nga blu në jeshile ose të verdhë, ose nga jeshile në blu ose të verdhë.