Loading ...
Është moment vendimtar. Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, pret të mërkurën në Shtëpinë e Bardhë ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës, së bashku me homologun e tyre amerikan, Marco Rubio.
Në qendër të bisedimeve: e ardhmja e ishullit më të madh në botë, Groenlanda.
Në kryeqytetin Nuuk, mbi një qendër tregtare të mbuluar nga bora, një ekran i madh elektronik transmeton vazhdimisht fjalët “Trump”, “Greenland” dhe “sovereignty”, me shkronja të kuqe të ndezura. Nuk është e nevojshme të flasësh gjuhën groenlandeze për të kuptuar mesazhin.
Donald Trump thotë se e dëshiron këtë territor dhe se do ta marrë “në mënyrën e lehtë ose në mënyrën e vështirë”. Pas veprimeve të tij të fundit të diskutueshme ushtarake në Venezuelë, banorët e Groenlandës po i marrin fjalët e tij shumë seriozisht.
Numërimi mbrapsht plot ankth drejt takimit në Uashington ka ditë që vazhdon. Për shumëkënd këtu, duket sikur ka vite.
“Do të doja ta inkurajoja Donald Trumpin të përdorë më me mençuri të dy veshët, të dëgjojë më shumë dhe të flasë më pak. Ne nuk jemi për shitje. Vendi ynë nuk është për shitje,” thotë Amelie Zeeb, ndërsa heq dorëzat e trasha prej lëkure foke – pualuuk – për të gjestikuluar me forcë.
“Shpresa ime është që vendi ynë të jetë i pavarur dhe i mirëmenaxhuar, jo i blerë,” shprehet shkrimtarja dhe muzikantja inuit, Sivnîssoq Rask.
Ndërsa Maria, me foshnjën e saj shtatëjavëshe të mbështjellë fort në pallton e dimrit, thotë: “Jam e shqetësuar për të ardhmen e familjes sime të re. Nuk e duam gjithë këtë vëmendje!”
Por vëmendja ndërkombëtare ndaj Groenlandës nuk do të zhduket së shpejti. Në lojë është shumë më tepër sesa fati i një ishulli.
Përplasja për Groenlandën vë përballë njëra-tjetrës dy vende anëtare të NATO-s: Danimarkën dhe Shtetet e Bashkuara. Groenlanda është territor gjysmë-autonom i Danimarkës dhe kryeministrja daneze, Mette Frederiksen, ka paralajmëruar se nëse SHBA do ta merrte ishullin me forcë, kjo do të shënonte fundin e aleancës transatlantike të sigurisë, mbi të cilën Europa është mbështetur për dekada.
Një skenar i tillë do të ishte edhe një goditje tjetër e rëndë për marrëdhëniet SHBA–BE, tashmë të tensionuara që nga rikthimi i Trumpit në Shtëpinë e Bardhë. Ndërkohë, udhëheqësit europianë janë të etur ta mbajnë administratën Trump në krah, sidomos për të mbështetur një marrëveshje të qëndrueshme paqeje për Ukrainën.
Pasojat e një përplasjeje mbi Groenlandën mund të jenë kolosale. Por mbetet e paqartë se çfarë qasjeje do të mbajë Uashingtoni në takimin e së mërkurës: kompromis apo konfrontim?
Presidenti Trump këmbëngul se Groenlanda i nevojitet SHBA-së për sigurinë kombëtare. Nëse SHBA nuk e merr, thotë ai, do ta marrin Kina ose Rusia.
Në këtë kontekst, fuqitë kryesore europiane, të cilat e kanë mbështetur hapur sovranitetin danez mbi Groenlandën, po përpiqen të paraqesin propozime ushtarake për të forcuar praninë e NATO-s rreth ishullit dhe në Arktik në përgjithësi. Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania po udhëheqin këto përpjekje.
“Ne ndajmë shqetësimin e SHBA-së se kjo pjesë e Danimarkës ka nevojë për mbrojtje më të mirë,” tha të hënën kancelari gjerman Friedrich Merz. “Ne thjesht duam ta përmirësojmë së bashku sigurinë e Groenlandës.”
Ndërkohë, Groenlanda mbetet një pikë kyçe strategjike mes Amerikës së Veriut dhe Europës, në një kohë kur Arktiku po kthehet gjithnjë e më shumë në arenë rivalitetesh globale – ushtarake, ekonomike dhe gjeopolitike.
Takimi i së mërkurës në Uashington pritet të jetë vendimtar. Por siç thonë analistët në Nuuk, një gjë është e sigurt: fjala e fundit do të jetë e Donald Trumpit – dhe ai mbetet faktori më i paparashikueshëm në këtë lojë të rrezikshme.
Ndërkohë, Rusia dhe Kina po e ndjekin nga afër zhvillimin e ngjarjeve. Në lojë është shumë më tepër sesa Groenlanda./abcnews.al
