Loading ...
Parlamenti i Lituanisë ka miratuar hapin e parë për ndryshimin e Kushtetutës, i cili do të hiqte ndalimin aktual për vendosjen e armëve të shkatërrimit në masë, përfshirë armët bërthamore, në territorin e vendit.
Në votimin e zhvilluar më 22 shtator, 99 deputetë të Seimas votuan pro nismës, 13 kundër dhe pesë abstenuan. Projekt-amendamenti do t’u dërgohet tashmë komisioneve përkatëse parlamentare për shqyrtim.
Ndryshimi lidhet me nenin 137 të Kushtetutës lituaneze, i cili aktualisht përcakton se në territorin e vendit nuk mund të vendosen armë të shkatërrimit në masë dhe baza ushtarake të shteteve të huaja.
Dy votime të tjera për ndryshimin kushtetues
Votimi i së martës nuk e ndryshon ende Kushtetutën dhe nuk nënkupton vendosjen e armëve bërthamore në Lituani.
Për miratimin përfundimtar kërkohen edhe dy votime të tjera, të zhvilluara me një interval prej të paktën tre muajsh. Sipas procedurës kushtetuese, në secilin votim nevojiten të paktën dy të tretat e të gjithë anëtarëve të Seimas, pra 94 nga 141 deputetët.
Votimi i parë është planifikuar për 6 tetor, ndërsa votimi përfundimtar pritet të zhvillohet më 12 janar 2027.
Nisma është mbështetur nga drejtues të parlamentit dhe përkrahësit e saj argumentojnë se heqja e kufizimit kushtetues do t’i jepte Lituanisë mundësi më të mëdha për të marrë pjesë në kapacitetet e parandalimit bërthamor të NATO-s. Kundërshtarët kanë ngritur shqetësime për nxitimin e ndryshimit dhe për pasojat e mundshme të një vendimi të tillë.
Debati për armët bërthamore dhe NATO-n
Debati në Lituani është intensifikuar gjatë vitit 2026, në një kohë kur vendet e krahut lindor të NATO-s kanë rritur vëmendjen ndaj kapaciteteve të parandalimit dhe sigurisë përballë Rusisë.
Sipas raportimeve të mëparshme, është diskutuar edhe mundësia e zgjerimit të pranisë së kapaciteteve bërthamore amerikane në disa vende të NATO-s në Evropën Lindore. Lituania ka konfirmuar se kjo çështje është diskutuar, ndërsa ndryshimi i Kushtetutës do të hiqte pengesën ligjore kombëtare për një vendosje të mundshme në të ardhmen.
Moska ka reaguar ashpër ndaj këtij zhvillimi. Në shtator, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, deklaroi se Lituania mund të bëhej objektiv i armëve bërthamore ruse nëse do të vendoste armë të tilla në territorin e saj.
Ndërkohë, ndryshimi i propozuar nuk do të thotë automatikisht se armë bërthamore do të vendosen në Lituani. Ai do të hiqte vetëm ndalimin kushtetues që aktualisht e pengon një mundësi të tillë dhe do t’i hapte rrugë diskutimeve të mëtejshme brenda kuadrit të NATO-s.
