Në pamje të parë duken si insekte të vogla që fluturojnë nga një lule te tjetra. Por pas mureve të një koshereje fshihet një botë e jashtëzakonshme, me komunikim, kujtesë, organizim dhe një inteligjencë që vazhdon të habisë shkencëtarët.
Bletët nuk jetojnë thjesht në një koloni. Ato bashkëpunojnë, ndajnë detyrat dhe komunikojnë përmes një gjuhe të veçantë: vallëzimit. Me lëvizjet e trupit, arrijnë t’u tregojnë shoqeve të tyre se ku ndodhet ushqimi dhe sa larg duhet të fluturojnë për ta gjetur.
Por a kanë bletët kujtesë? A mund të njohin fytyrat njerëzore? Dhe a e dallojnë bletërritësin që kujdeset për to? Studimet tregojnë se këto krijesa kanë aftësi të mësojnë, të dallojnë forma, ngjyra dhe aroma, si dhe të mbajnë mend vendet ku kanë gjetur ushqim.
Në zemër të kosheres qëndron një tjetër mister: mbretëresha. Si vendoset se cila larvë do të bëhet mbretëreshë? Cili është sekreti i jetëgjatësisë së saj dhe çfarë roli luan qumështi mbretëror në këtë proces? Po a mund të mbijetojë një koloni nëse humbet mbretëreshën?
Megjithatë, kjo botë e organizuar në mënyrë të përsosur po përballet me kërcënime gjithnjë e më të mëdha. Paraziti Varroa destructor, pesticidet, sëmundjet, mungesa e ushqimit dhe ndryshimet klimatike po dobësojnë kolonitë dhe po rrezikojnë të ardhmen e tyre.
Temperaturat ekstreme dhe thatësirat po ndryshojnë ciklet e lulëzimit, duke ndikuar drejtpërdrejt në mbledhjen e nektarit dhe prodhimin e mjaltit. Por çfarë do të ndodhte nëse bletët do të zhdukeshin? Sa shpejt do ta ndiente njerëzimi pasojën e një katastrofe të tillë?
Dhe në fund, një pyetje që prek çdo konsumator: a është çdo mjaltë aq natyral dhe i shëndetshëm sa duket? Pse kristalizohet mjalti, si dallohen llojet dhe çfarë duhet të dimë për cilësinë dhe vlerat e tij ushqyese?
Një udhëtim në universin e bletëve, nga misteret e inteligjencës së tyre deri te kërcënimet që mund të ndryshojnë ekuilibrin e jetës në planet, me Ervis Memën, përfaqësues i Shoqatës së Bletarëve të Shqipërisë.


