Loading ...
Meta është përballur me humbje të njëpasnjëshme në gjykata lidhur me mënyrën se si platformat e saj kanë synuar dhe dëmtuar përdoruesit e rinj. Por një gjyq me juri, që nis të martën, mund të përbëjë kërcënimin më të madh deri tani për mënyrën se si funksionojnë platformat e kompanisë.
Çështja rrjedh nga një padi e ngritur në vitin 2023 nga 30 shtete amerikane, përfshirë Kaliforninë dhe Nju Jorkun. Shtetet e akuzojnë kompaninë për shkelje të shumta të ligjeve federale dhe shtetërore për mbrojtjen e privatësisë së fëmijëve.
Jo vetëm që shtetet kërkojnë nga Meta një dëmshpërblim që mund të kalojë 1 trilion dollarë, por kërkojnë edhe ndryshime në Instagram dhe Facebook, përfshirë heqjen e numrit të pëlqimeve dhe funksionit të lëvizjes pa fund të përmbajtjes.
Nëse Meta humbet përfundimisht një çështje të kësaj përmase, ajo mund të detyrohet të bëjë ndryshime themelore në mënyrën se si të rinjtë përdorin rrjetet sociale.
Shtetet që kanë paditur Metën kërkojnë edhe ndryshime të tjera në mënyrën se si funksionojnë Instagram dhe Facebook për përdoruesit e rinj.
Ata kërkojnë që Meta:
të zbatojë një proces verifikimi të prindërve për përdoruesit adoleshentë;
të ndryshojë algoritmet e rekomandimeve, të cilat, sipas tyre, manipulojnë sistemin e shpërblimit në tru;
të heqë shumë filtra fotografikë që ndryshojnë pamjen e përdoruesve;
të ndalojë luajtjen automatike të videove;
të ndalojë krijimin e llogarive të shumta;
të heqë postimet që zhduken pas një kohe, siç janë Instagram Stories.
Të gjitha këto veçori janë pjesë qendrore e përvojës aktuale të përdoruesve në platformat e Metës.
Sipas shteteve, këto funksione janë krijuar gjithashtu për t’i mbajtur përdoruesit, përfshirë adoleshentët dhe fëmijët, në platforma sa më shpesh dhe për sa më gjatë të jetë e mundur. Ata pretendojnë se Meta madje e bën të vështirë për të rinjtë përdorimin më të kufizuar të platformave, përmes elementeve të tilla si njoftimet e shpeshta që synojnë t’i rikthejnë ata në aplikacione.
Sipas paditësve, duke synuar përdoruesit fëmijë, Meta “zgjodhi t’i shfrytëzonte” të rinjtë për t’i bërë të varur nga platformat e saj, në mënyrë që të zgjeronte bazën e përdoruesve dhe biznesin. Sot, vlera e Metës në tregun e aksioneve është rreth 1.5 trilionë dollarë.
Meta i ka mohuar vazhdimisht këto akuza.
“Ne nuk pajtohemi aspak me këto pretendime dhe jemi të bindur se provat do të tregojnë përkushtimin tonë të vazhdueshëm për mbështetjen e të rinjve”, tha një zëdhënëse e kompanisë në një deklaratë.
Shtetet po i paraqesin pretendimet e tyre para gjyqtares Yvonne Gonzalez Rogers, kryegjyqtare federale në Kaliforni. Ajo ishte gjyqtarja në çështjen e bujshme gjyqësore mes Elon Musk dhe Sam Altman dhe gjatë gati 20 viteve në detyrë ka krijuar reputacion për qasjen e drejtpërdrejtë dhe pyetjet e mprehta.
Rrjetet sociale u shpallën “bezdi publike”
Në një vendim të fundit kundër Metës, një gjyqtar në Nju Meksiko e gjobiti kompaninë me një shumë totale prej 942 milionë dollarësh dhe urdhëroi ndryshime të ngjashme me ato që kërkojnë tani shtetet e tjera.
Ndryshimet e urdhëruara nga gjyqtari Bryan Biedscheid përfshijnë heqjen në Instagram dhe Facebook të numrit të pëlqimeve për përdoruesit nën 18 vjeç, ndalimin e dërgimit ose marrjes së përmbajtjeve nudo nga adoleshentët përmes platformave dhe kufizimin e njoftimeve nga aplikacionet në orare të caktuara të ditës.
Gjyqtari e cilësoi gjithashtu Metën si një “bezdi publike”, duke e krahasuar me një fabrikë që ndot ajrin që thithin njerëzit dhe shkakton “efekte të dëmshme” që prekin një popullsi të tërë. Meta tha se do ta apelojë vendimin.
Ndërsa urdhri i gjyqtarit Biedscheid kërkon që Meta të bëjë ndryshime vetëm në Nju Meksiko, nëse 30 shtetet fitojnë çështjen e tyre të veçantë kundër kompanisë, Meta pothuajse me siguri do të duhet të zbatojë ndryshime në platformat e saj në të gjithë SHBA-në.
Shtetet që janë pjesë e padisë përfaqësojnë gati dy të tretat e popullsisë së Shteteve të Bashkuara.
Nëse Meta do t’i zbatonte këto ndryshime, kjo do të shënonte një transformim të rëndësishëm të mënyrës se si përdoruesit përjetojnë Instagramin dhe Facebook-un.
Për shembull, numërimi i “pëlqimeve” ka qenë pjesë e Metës që në vitet e para të kompanisë, kur ajo quhej ende Facebook dhe kjo ishte platforma e saj e vetme.
Sot, pëlqimet janë të pranishme pothuajse në të gjitha platformat e rrjeteve sociale. Ato përbëjnë mënyrën kryesore se si njerëzit reagojnë ndaj teksteve, fotove dhe videove që shohin online.
Megjithatë, pëlqimet po shihen gjithnjë e më shumë si një faktor që nxit ndjenja negative, veçanërisht te të rinjtë.
Kaley, një vajzë e re që fitoi çështjen gjyqësore kundër Metës në fillim të këtij viti, tregoi gjatë dëshmisë në gjykatë se kishte krijuar dhjetëra llogari në YouTube dhe Instagram.
Ajo përdorte këto llogari për të rritur numrin e pëlqimeve në postimet e saj, me shpresën se do të nxiste angazhimin e përdoruesve të tjerë dhe do të ndiente më shumë vlerësim dhe besim në veten e saj. Kaley ishte vetëm nëntë vjeç në atë kohë. Ajo tha se kujtonte se ndihej e dëshpëruar, gjendje për të cilën më vonë, në moshën 10-vjeçare, u diagnostikua.
Studimet e kryera gjatë viteve të fundit kanë treguar se treguesit e angazhimit, si numri i pëlqimeve, mund të nxisin ndjenja refuzimi dhe depresioni te adoleshentët.
Në padinë e shteteve kundër Metës, në të cilën kompania tha se kishte dorëzuar më shumë se 2 milionë dokumente, avokatët iu referuan edhe kërkimeve të vetë Metës. Ato treguan se numri i pëlqimeve nxiste “krahasimin social”, pra procesin mendor përmes të cilit një person vlerëson veten duke u krahasuar me imazhet e njerëzve të tjerë.
Sipas kërkimeve të brendshme të Metës, ky krahasim social i nxitur nga Instagrami lidhej me “rritje të ndjenjës së vetmisë, përkeqësim të imazhit të trupit dhe gjendje emocionale negative”.
Siç u shpreh gjyqtari Biedscheid në vendimin e tij, i cili ishte rasti i parë kur një kompani e rrjeteve sociale u cilësua si “bezdi publike”, mënyra se si platformat e Metës kanë funksionuar për më shumë se një dekadë ka qenë pjesë e një “krize në rritje të shëndetit mendor të të rinjve” në Nju Meksiko dhe në vende të tjera.
Tani, avokatët e 30 shteteve të tjera do t’i kërkojnë gjyqtares Gonzalez Rogers të arrijë në të njëjtin përfundim./abcnews.al
