Loading ...
Një studim i kryer nga shkencëtarë të Universitetit Stanford sugjeron se plakja biologjike nuk zhvillohet në mënyrë të njëtrajtshme gjatë jetës, por kalon nëpër faza ku ndryshimet në organizëm bëhen më të theksuara.
Hulumtimi, i publikuar në revistën shkencore Nature Medicine, tregon se nivelet e proteinave në gjak ndryshojnë ndjeshëm rreth moshave 34, 60 dhe 78 vjeç, duke sugjeruar se procesi i plakjes është më kompleks sesa mendohej deri më tani.
Studimi u drejtua nga studiuesit Benoit Lehallier dhe Tony Wyss-Coray nga Shkolla e Mjekësisë e Universitetit Stanford, në bashkëpunim me ekipe kërkimore nga SHBA-ja dhe Evropa.
Për analizën u përdorën mostra të plazmës së gjakut të 4,263 personave të moshës nga 18 deri në 95 vjeç. Shkencëtarët matën 2,925 proteina duke përdorur teknologji të avancuara të proteomikës për të kuptuar se si ndryshojnë treguesit biologjikë gjatë jetës.
Rezultatet treguan se ndryshimet nuk ndodhin në mënyrë lineare. Përkundrazi, shumë proteina pësojnë transformime të mëdha në tre periudha kryesore të jetës, rreth moshave 34, 60 dhe 78 vjeç. Çdo fazë lidhet me procese të ndryshme biologjike dhe karakterizohet nga ndryshime në grupe specifike proteinash.
Një tjetër gjetje e rëndësishme është se rreth një e treta e proteinave të analizuara ndryshojnë ndjeshëm me kalimin e moshës, ndërsa dy të tretat e proteinave të lidhura me plakjen shfaqin modele të ndryshme tek burrat dhe gratë, duke treguar se plakja biologjike nuk zhvillohet njësoj për të dy gjinitë.
Studiuesit identifikuan gjithashtu 373 proteina, kombinimi i të cilave mund të parashikojë moshën biologjike të një personi me një diferencë prej vetëm pak vitesh. Personat me moshë biologjike më të re se ajo kronologjike rezultuan të kishin performancë më të mirë në testet fizike dhe ato të aftësive njohëse.
Sipas autorëve, disa nga proteinat që ndryshojnë më shumë rreth moshave 60 dhe 78 vjeç lidhen me sëmundje të zakonshme të plakjes, si sëmundjet kardiovaskulare dhe Alzheimeri. Kjo mund të ndihmojë në zhvillimin e metodave të reja për diagnostikimin e hershëm dhe trajtimin e këtyre sëmundjeve.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se rezultatet nuk nënkuptojnë se njerëzit plaken papritur kur mbushin 34, 60 apo 78 vjeç. Këto janë pika statistikore ku u vunë re ndryshime më të theksuara në proteinat e gjakut, ndërsa plakja mbetet një proces i vazhdueshëm që ndikohet nga gjenetika, mënyra e jetesës dhe faktorë të tjerë biologjikë.
