Loading ...
Studiuesi dhe autori Alban Kraja sjell fakte e dokumente që sfidojnë versionin zyrtar të historisë serbe: nga Kostandini i Madh te Nënë Angjelina, nga Beteja e Kosovës te Shën Albani i Britanisë.
Në një intervistë për “ABC e Mëngjesit”, autori dhe studiuesi Alban Kraja ngriti një sërë tezash historike që, sipas tij, dëshmojnë përvetësimin sistematik të figurave dhe trashëgimisë shqiptare nga historiografia serbe.
Sipas Krajës, Serbia është një popullsi e ardhur më vonë në Ballkan dhe nuk ka pasur një histori të vetën të konsoliduar në këto troje. Ai argumenton se vetë fjala “serv” në latinisht lidhet me kuptimin e “shërbëtorit”, ndërsa thekson se qendra e qytetërimit të hershëm në rajon ka qenë Dardania, të cilën e cilëson si një nga vatrat më të rëndësishme të qytetërimit europian.
Një nga çështjet që ai ngre është ajo e perandorit romak Kostandini i Madh, i lindur në Nish. Sipas studiuesit, kjo figurë duhet të njihet si pjesë e trashëgimisë së trojeve dardane dhe meriton vlerësim më të madh në hapësirën shqiptare.
Kraja ndalet edhe te figura e Nënë Angjelinës, të cilën historiografia serbe e konsideron pjesë të traditës së saj. Ai pretendon se ajo ka lindur në Berat, është martuar në Shkodër dhe nuk ka jetuar asnjëherë në territorin e Serbisë së sotme, duke e cilësuar përvetësimin e saj si një deformim historik.
Një tjetër kapitull i rëndësishëm lidhet me Betejën e Kosovës të vitit 1389. Sipas Krajës, në krye të koalicionit ballkanik kundër osmanëve qëndronte Kostandin Kastrioti Mazreku, të cilin ai e përshkruan si stërgjyshin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeut. Në këtë betejë, sipas tij, Kostandini humbi jetën në moshën 80-vjeçare.
Po ashtu, studiuesi sjell në vëmendje figurën e Mhill Kopilit, i njohur në histori si Millosh Kopili. Kraja argumenton se emri “Millosh” lidhet me përshkrimin “i bardhë si mielli”, të dokumentuar sipas tij në arkivat e Vatikanit. Ai pretendon se Mhilli ishte pjesë e një plani të organizuar nga familja e Kastriotëve për atentatin ndaj sulltan Muratit I, gjatë negociatave për armëpushim.
Sipas autorit, Mhill Kopili përfaqëson një nga figurat më të rëndësishme të rezistencës arbërore dhe europiane kundër pushtimit osman, duke qenë simbol i përpjekjeve për ruajtjen e qytetërimit arbëror në Ballkan.
Në pjesën e dytë të rrëfimit të tij, Alban Kraja sjell një tjetër tezë të pazakontë, që lidhet me Shën Albanin, shenjtorin e parë të Britanisë së Madhe. Sipas tij, Shën Albani ishte me origjinë iliro-shqiptare dhe vinte nga fisi i Albanëve.
Kraja pretendon se në fund të shekullit III, ai u dërgua në Britani me një mision fetar për të përhapur krishterimin ndër popullsitë pagane të kohës. Sipas studiuesit, misioni i tij ishte mbështetur nga Papa Shën Kajo, të cilin gjithashtu e lidh me origjinën shqiptare.
Historia e Shën Albanit përfundon me martirizimin e tij. Sipas traditës, ai zgjodhi të dorëzohej para autoriteteve romake në vend të mikut që kishte strehuar, duke pranuar vdekjen për të mos e tradhtuar atë.
Tezat e Alban Krajës pritet të nxisin debat mes studiuesve të historisë, pasi prekin disa nga figurat dhe ngjarjet më të rëndësishme të së kaluarës së Ballkanit dhe Europës, duke vënë në diskutim interpretimet e njohura deri më sot.
