Loading ...
Shkencëtarët kanë publikuar imazhet më të detajuara të regjistruara ndonjëherë të sipërfaqes së Diellit, duke zbuluar për herë të parë vorbulla gjigante plazme që luajnë një rol kyç në krijimin e motit hapësinor.
Zbulimi u bë nga një ekip studiuesish që përdorën Teleskopin Diellor Inouye në ishullin Maui, në Hawaii, teleskopi më i fuqishëm në botë për vëzhgimin e Diellit. Rezultatet janë publikuar në revistën prestigjioze Nature.
Imazhet dhe videot e reja tregojnë lëvizje rrotulluese të plazmës së nxehtë në sipërfaqen diellore, të cilat shtrembërojnë fushën magnetike të yllit dhe grumbullojnë sasi të mëdha energjie. Kur kjo energji çlirohet, ajo shkakton shpërthime të fuqishme diellore dhe nxjerrje masive koronale, fenomenet kryesore që gjenerojnë motin hapësinor.
Scientists using the world’s most powerful solar telescope have captured “whirlpools” of activity on the surface of our Sun that has not been possible to see before. pic.twitter.com/NItza2xTYO
— Black Hole (@konstructivizm) August 5, 2026
Sipas Dr. David Boboltz nga Observatori Kombëtar Diellor i SHBA-së (NSO), kuptimi i këtyre proceseve është thelbësor për të përmirësuar parashikimin e aktivitetit diellor.
“Dielli është burimi i gjithë kësaj energjie dhe motit hapësinor. Për ta parashikuar më mirë në të ardhmen, duhet të kuptojmë fizikën e tij deri në detajet më të vogla,” u shpreh ai.
Studiuesit identifikuan gjithashtu fenomenin e njohur si paqëndrueshmëria Kelvin-Helmholtz, që krijon vorbulla spirale kur dy shtresa plazme lëvizin me shpejtësi të ndryshme. Ky mekanizëm është përgjegjës për grumbullimin e energjisë magnetike që më pas çliron shpërthime të fuqishme në atmosferën diellore.
Sipas astronomit Dr. David Kuridze, këto lëvizje rrotulluese janë ndër faktorët kryesorë që shkaktojnë motin hapësinor, i cili mund të ndikojë në funksionimin e satelitëve, sistemeve GPS, rrjeteve të energjisë elektrike, komunikimeve globale dhe madje të rrisë rrezikun për astronautët në hapësirë.
Ekspertët besojnë se zbulimi do të ndihmojë në ndërtimin e modeleve më të sakta për parashikimin e aktivitetit diellor, duke rritur mbrojtjen e infrastrukturës teknologjike në Tokë dhe duke hedhur dritë mbi një nga misteret më të mëdha të fizikës: pse atmosfera e jashtme e Diellit është shumë më e nxehtë se sipërfaqja e tij.
