Loading ...
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky e cilëson një vendim të mirë sulmin e SHBA dhe Izraelit ndaj objektivave ushtarake të Iranit.
Në një intervistë për Corriere della Sera, Zelensky u shpreh se Irani prodhon armë për Rusinë. Sipas presidentit ukrainas, me sulmet ndaj Iranit, nuk u shkel ligji ndërkombëtar.
Zelensky shtoi se lufta në Iran mund ta heqë vëmendjen nga konflikti i Rusisë me Ukrainën.
Putinin, Zelensky e konsideron një aleat të dobët për Iranin.
Volodymyr Zelensky: Sulmimi i objektivave ushtarake iraniane mendoj se ka qenë një vendim i mirë. Iranianët prodhojnë shumë armë për Rusinë, veçanërisht dronë dhe raketa, edhe pse tani besoj se nuk do të mund ta bëjnë më këtë dhe ndoshta do të jenë rusët që do t’i armatosin ata
-Çfarë pasojash shihni për Ukrainën?
Volodymyr Zelensky: Ne mund të hasim vështirësi në sigurimin e raketave dhe armëve për mbrojtjen e hapësirës sonë ajrore. Amerikanët dhe aleatët e tyre në Lindjen e Mesme mund t’i kenë nevojë për t’u mbrojtur, për shembull raketat anti-Patriot. Ne përdorim programin Purl, për të blerë armët amerikane me fonde europiane: ndoshta amerikanëve do t’u duhen, ashtu si vitin e kaluar.
-A po i referoheni luftës së 12 ditëve në qershor 2025?
Volodymyr Zelensky: Po, atëherë Izraeli ishte nën sulmet iraniane dhe programet e dorëzimit të raketave për ne u ngadalësuan. Sot nuk ka ndodhur ende, por frikësohem se mund të përsëritet.
-Ju kujtoni në deklaratat tuaja se Putin mbetet aleat i Iranit: është më i fortë apo më i dobët?
Volodymyr Zelensky: Më i dobët. Flet, por nuk vepron, tregon se është një aleat i dobët i iranianëve. Ashtu ka vepruar edhe me Sirinë e Bashar Assad: në fund i dha vetëm strehim në Rusi. Ndoshta iranianëve u ka kthyer disa nga armët që kishte marrë, ndoshta të njëjtët dronë Shahed që tani Moska i prodhon në dy fabrika me licencë të Teheranit.
-Ju gjithmonë keni thënë se Putin duhet luftuar, edhe sepse duke pushtuar Ukrainën shkel ligjin ndërkombëtar: a nuk mendoni se i njëjti argument vlen tani për sulmin SHBA-Izrael ndaj Iranit?
Volodymyr Zelensky: Jo, nuk e mendoj aspak, sepse janë dy skenarë të ndryshëm. Tani po sulmohet një regjim që dëshiron të ndërtojë armën bërthamore. Ukraina, nga ana tjetër, është pushtuar me trupa tokësore: prej 12 vjetësh Rusia përpiqet të na pushtojë me forcë. Në skenarin iranian shoh më shumë një problem të madh nga vazhdimi i luftës. Nëse nuk flasin, do të ketë civilë të vrarë në numër në rritje: është një shoqëri e ndarë mes mbështetësve dhe kundërshtarëve të regjimit.
-Dhe a nuk ka rrezik që BE-ja dhe SHBA-të, duke u fokusuar në Lindjen e Mesme, të harrojnë çështjen e mbrojtjes së Ukrainës?
Volodymyr Zelensky: Sigurisht, është një rrezik. Por shpresoj që kriza iraniane të mbetet një operacion i kufizuar dhe të mos bëhet një luftë e gjatë, ne e dimë mirë nga përvoja jonë sa mund të jetë e përgjakshme.
-Po, por mbi përmbajtjen si kufijtë, kontrollin e Donbasit?
Volodymyr Zelensky: Jemi në të njëjtat pozicione. Kemi garanci sigurie me amerikanët, të cilat ata duan t’i nënshkruajnë vetëm në kuadër të marrëveshjes me rusët. Nuk jam dakord për këtë pikë, por kështu është. Kemi gjithashtu gati protokollin me europianët, por as ky nuk është nënshkruar. Ekzistojnë marrëveshjet për rindërtimin tonë, që mund të fillojnë vetëm pas paqes. Por gjithë kjo nuk mjafton. Jemi ende tek plani i 20 pikave dhe çështja e kontrollit të territoreve. Amerikanët mendojnë për një shkëmbim territori, rusët duan tërheqjen tonë. Shkëmbimi nuk është në interesin tonë, për më tepër Moska ka nevojë për shumë forca për të kontrolluar zonat që ne do të lëmë: e dinë që ne do të donim të rimarrim atë që na është marrë. Pse duhet të shkëmbejmë territorin tonë për diçka tjetër që është pjesë e atdheut tonë?
-Pra?
Volodymyr Zelensky: Atëherë u përqendruam vetëm te Donbasi: flasim për 5.800 kilometra katrorë. Dhe unë pranova rrugën diplomatike, pranova propozimin amerikan për armëpushimin. Shumë nga ne nuk ishin dakord me këtë kompromis, por unë ndoqa Donald Trump për të arritur të paktën deri në fund të luftimeve. Megjithatë, rusët nuk pranuan dhe duan tërheqjen tonë të plotë nga Donbasi. Amerikanët atëherë propozuan zona të demilitarizuara dhe zona ekonomike të lira në të dyja anët e frontit. Unë thashë se duhet të vlejë për të dyja, por rusët përgjigjen se duhet vetëm nga ana jonë. Është një çmenduri e pastër.
-Por nëse do të kishit garancitë e aleatëve me trupat e tyre në terren, do të ishit i gatshëm të lini gjithë Donbasin?
Volodymyr Zelensky: Së pari, rusët nuk duan trupa të huaja në Ukrainë. Dhe unë besoj se Europa duhet të jetë më e vendosur për këtë pikë. Unë nuk do të diskutoj nëse ka trupa të huaja në Rusi, për shembull 10.000 ushtarë nga Koreja e Veriut. Nuk kuptoj pse Moska duhet të vendosë se cilat trupa stacionohen në territorin tonë. Por dua të jem i qartë: unë kurrë nuk do të dorëzoj Donbasin dhe 200.000 ukrainasit që jetojnë aty. Pse duhet ta bëj këtë? Sepse Putin e imponon si kusht për paqen? Dhe menjëherë do të imponojë kërkesa të reja? Jo, nuk pranoj. Për më tepër, këtu janë fortifikimet tona më të mira të mbrojtjes; nëse tërhiqemi, rusët do të kenë rrugë të hapur drejt qendrës së vendit. Imagjinoni që nuk janë europianët, por amerikanët që dërgojnë trupat e tyre: për sa kohë? Nuk dua të bëj paralelizma, megjithatë le të kujtojmë tërheqjen nga Afganistani. Çfarë do të ndodhë nëse pas 10 vjetësh, jo Trump, por një president tjetër amerikan vendos të tërheqë ushtarët e tij? Na duhet një vijë e fortë mbrojtjeje ukrainase.
-Së fundmi keni folur për 300 kilometra katrorë të avancuar nga Ukraina në pak javë. Si e shihni situatën ushtarake në terren?
Volodymyr Zelensky: Kemi arritur në 460 kilometra katrorë të rimarrë që nga fillimi i vitit.
-Por Putin thotë se koha është në anën e tij, bombardon centralet tuaja, ka 140 milionë banorë kundrejt më pak se 30 milionëve tuaj, kriza demografike është një kërcënim serioz edhe për ju…
Volodymyr Zelensky: E di mirë. Në fakt, ne kërkojmë dialog, duam paqe. Në të njëjtën kohë, megjithatë, përpiqemi të jemi të fortë, prodhojmë burime teknike dhe më shumë dronë që zëvendësojnë mungesën e ushtarëve. Po diversifikojmë format e luftës që na lejojnë të rezistojmë. Nuk po humbasim dhe Rusia nuk është ende e kënaqur. Po humbasin shumë njerëz, deri në 35.000 në muaj. Është një numër gjigant. Tani Putin është gati të mobilizojë 400.000 ushtarë të rinj, por ushtria e tij ka ndaluar së rrituri; humbjet janë ekuivalente me rekrutimet e reja, janë të ngulitur, pranë krizës. Negociatat serioze do të fillojnë kur ushtria e tij të fillojë të zvogëlohet.
-Edhe ju keni mungesë ushtarësh…
Volodymyr Zelensky: Po. Dhe e themi hapur. Prandaj duam të përfundojmë luftën. Ndërkohë Putin ka humbur ofensivën e tij dimërore. Ka sulmuar centralet elektrike në mes të të ftohtit, donte të na ndante, ka provuar të kthejë popullsinë civile kundër ushtrisë për ta detyruar të ndalojë luftën. Por ka dështuar: me ngrohtësinë lindin shpresat. Tani rusët do të provojnë me ofensivat e pranverës, por besoj se do të humbasin sërish, shumë ushtarë do të vdesin për asgjë.
-A mund ta zëvendësojë Europa ndihmën ushtarake të SHBA-ve?
Volodymyr Zelensky: Po flasim me europianët. Duhet të bashkojmë forcat tona, nëse Shtetet e Bashkuara tërheqin trupat e tyre, duhet të jemi të gatshëm të mbrohemi. Europa ka pasuri dhe industri, por ende nuk është zhvilluar plotësisht në fushën ushtarake, i duhet përvoja jonë. Tani duhet që industritë europiane të marrin nga SHBA-të licencën për të prodhuar armë amerikane këtu te ne. Sot europianët janë më të shpejtë se më parë, por ende nuk mund të zëvendësojnë SHBA-të.
-Çfarë do të thotë mbrojtje e përbashkët?
Volodymyr Zelensky: Nuk dua të përfshij europianët në luftën tonë kundër Rusisë në territorin tonë. Por mendoj për linja mbrojtjeje me mure dronësh që mund të bllokojnë sulmet e mundshme ruse drejt Europës.
-Dhe çfarë të bëni kundër forcave pro-ruse europiane, si Viktor Orbán për shembull?
Volodymyr Zelensky: Orbán bëhet i rëndësishëm kur forca politike të mëdha i japin fuqi, përndryshe vlen pak. Hungaria është një vend me rëndësi, por nuk ka peshë ushtarake. Me të nuk flas, sepse nuk do, por kam kontakte me Robert Fico. Besoj se Orbán do të humbasë në zgjedhje dhe atëherë mund të rifillojmë marrëdhëniet e rregullta me Hungarinë, gjithashtu sepse populli hungarez nuk është pro-rus dhe unë kam thënë shumë herë që nuk mund të blejmë energji nga Rusia. Putin do të përdorte menjëherë të ardhurat e reja për të blerë armë kundër Ukrainës.
-Orbán kërkon që të rivendosni në funksion tubacionin Druzhba, që kalon në territorin tuaj dhe dërgon naftë ruse në Europën Lindore. A do ta bëni?
Volodymyr Zelensky: Rusët kanë bombarduar Druzhba disa herë dhe më pas kanë sulmuar teknikët tanë që po e riparonin. Pse Orbán nuk ka akuzuar rusët për bombardimin? Ia kam shpjeguar Ficos: tubacioni është shkatërruar, për ta rikuperuar duhet armëpushim, dhe këtë duhet t’ia themi qartë Putinit.
-Si është marrëdhënia me kryeministren Meloni?
Volodymyr Zelensky:Ajo është e zgjuar. Italia na ndihmon ushtarakisht sa mundet, e di që nuk ka shumë. Është një problem i përbashkët për shumë vende europiane: nuk keni armë të mjaftueshme për të mbrojtur qiellin tuaj. Por kryeministrja Meloni është në anën e duhur të historisë.
-Do të kandidoni në zgjedhje?
Volodymyr Zelensky: Çështja reale është: kur do të mund të kemi zgjedhjet? Sigurisht do të jenë pas përfundimit të luftës dhe jo gjatë një armëpushimi të përkohshëm. Dhe nuk jam aspak i sigurt që do të kandidoj, do të shoh çfarë duan ukrainasit.
-Jeni akuzuar se nuk luftoni korrupsionin me efikasitet. Çfarë përgjigjeje keni?
Volodymyr Zelensky: Kemi krijuar institucione të pavarura që janë në gjendje të luftojnë korrupsionin. Unë i mbështes me çdo mënyrë, por hetimet duhet t’i bëjnë vetë ato.
