Loading ...
Gjermania do ta rrisë gradualisht moshën e pensionit në rreth 70 vjeç deri në fillim të viteve 2090, sipas rekomandimeve të mbështetura nga kancelari Friedrich Merz, si një mënyrë për të garantuar qëndrueshmërinë e sistemit të pensioneve përballë plakjes së popullsisë.
Duke paraqitur gjetjet dje, një komision ekspertësh i ngritur për të shqyrtuar reformat e sistemit të pensioneve tha se mosha e pensionit duhet të lidhet me rritjen e jetëgjatësisë dhe se pensionimi i parakohshëm duhet të hiqet.
“Asnjë qytetar nuk ka nevojë të shqetësohet”, tha Merz, duke deklaruar se këto masa do të parandalonin kolapsin e sistemit të pensioneve, i cili po përballet me vështirësi, dhe do të forconin kontratën sociale ndërmjet brezave. Të rinjve, sipas tij, do t’u jepej një arsye për optimizëm nga këto masa, të cilat do t’u “hiqnin një barrë të madhe” nga supet. Komisioni i ekspertëve zhvilloi seanca të gjata ditore nga janari deri sa plani i tij me 33 pika u paraqit dje.
Ndër rekomandimet kryesore ishte që kontributet e detyrueshme të paguara nga punëtorët dhe punëdhënësit të investohen në tregun e aksioneve për të rritur dhe mbrojtur vlerën e fondit për brezat e ardhshëm. Ai propozoi gjithashtu zgjerimin e kontributeve të detyrueshme të pensioneve për të përfshirë nëpunësit civilë dhe të vetëpunësuarit.
Mosha aktuale e pensionit për këdo që del në pension në fillim të viteve 2030 në Gjermani është 67 vjeç, një shifër e caktuar rreth dy dekada më parë. Paneli tha se kjo duhet të rritet gradualisht në përputhje me jetëgjatësinë, duke arritur në rreth 70 vjeç në fillim të viteve 2090.
Gjermania ka një nga popullsitë që plaken më shpejt në botë dhe, si shumë vende perëndimore, është përballur me sfidën se si të sigurojë të ardhmen e sistemit të pensioneve, kur gjithnjë e më pak punëtorë financojnë pensionet e gjithnjë e më shumë pensionistëve që jetojnë më gjatë. Qeveria shpreson t’i miratojë reformat para pushimit veror të parlamentit muajin e ardhshëm, megjithëse ato duhet ende të debatohen dhe votohen në parlament.
“Të gjithë elementët e këtij paketi reformash duhet të zbatohen tani me shpejtësi”, tha Merz, duke këmbëngulur: “Dështimi nuk është një opsion.”
Lideri i Kristian Demokratëve konservatorë tha se koalicioni i tij është i bashkuar në dëshirën për të mos u bllokuar në detaje formulimesh, pasi disa anëtarë të majtë të qeverisë nga partnerët më të vegjël të koalicionit, Social Demokratët, si dhe sindikatat, kishin vënë në pikëpyetje drejtësinë e disa prej rekomandimeve.
Kritikët shënjestruan propozimin për të hequr të drejtën e atyre që kanë punuar për 45 vjet të dalin në pension në moshën 63-vjeçare pa pësuar ulje të pensionit, duke argumentuar se kjo do të penalizonte punonjësit në profesione fizikisht të vështira dhe me paga më të ulëta, si ndërtuesit ose kujdestarët. Ekspertët theksuan se kjo masë shpesh kishte përfituar burra në pozicione të paguara mirë që kishin një histori të pandërprerë punësimi.
“Nuk mund të përballojmë të izolojmë ose të refuzojmë masa të veçanta”, tha Merz, duke shtuar se komisioni i reformës kishte krijuar një “koncept gjithëpërfshirës … që funksionon si një tërësi”.
Merz është nën presion për të treguar se qeveria e tij – në pushtet prej pak më shumë se një viti, por që po përballet me rënie në sondazhe dhe me përçarje të brendshme – mund të përmbushë premtimet e saj për reforma të thella ekonomike dhe sociale, me synimin për të rigjallëruar ekonominë e dobësuar të Gjermanisë.
Sistemi gjerman i pensioneve është sistemi më i vjetër shtetëror i këtij lloji në botë. Ai u prezantua nga kancelari Otto von Bismarck në vitin 1889 kryesisht për arsye politike, pasi ai shpresonte të dobësonte rritjen e lëvizjes socialiste duke tërhequr punëtorët larg sindikatave dhe duke përqendruar besnikërinë e tyre te Perandoria Gjermane.
Mosha fillestare e pensionit ishte vendosur në 70 vjeç, një moshë që shumë më pak punëtorë e arrinin në atë kohë. Mbi 200 vjet pas krijimit të sistemit të pensioneve, ajo mund të rikthehet sërish në 70 vjeç për këdo të lindur nga viti 2021 e në vazhdim.
Sipas statistikave më të fundit të vitit 2024, rreth 23% e gjermanëve – ose 19 milionë njerëz – janë 65 vjeç ose më të moshuar, krahasuar me vetëm 15% në vitin 1991. Jetëgjatësia mesatare është 78.5 vjet për burrat dhe 83.2 vjet për gratë.
Kritikët thanë se varësia nga tregu i kapitalit në këto reforma është e padëshirueshme dhe mund të sjellë paqëndrueshmëri, veçanërisht në një kohë kur ekonomia po ecën dobët. Gjermanët në përgjithësi shpesh hezitojnë të investojnë, duke preferuar llogaritë e kursimit.
Merz, ish-bankier investimesh, theksoi rëndësinë e një perspektive afatgjatë. “Përdorimi i tregut të kapitalit në skemën ligjore të pensioneve është ndoshta faktori kyç për të përcaktuar qëndrueshmërinë dhe stabilitetin afatgjatë të sistemit tonë të pensioneve”, tha ai.
