Loading ...
Presidenti amerikan Donald Trump ndodhet përballë një vendimi të vështirë lidhur me situatën në Iran, ndërsa represioni i dhunshëm ndaj protestuesve po merr përmasa gjithnjë e më shqetësuese.
Dhjetë ditë më parë, Trump deklaroi se Shtetet e Bashkuara ishin të gatshme të ndërhynin për të “shpëtuar” protestuesit iranianë, nëse regjimi do të përdorte dhunë. Ai theksoi se SHBA-të ishin “të armatosura dhe gati për veprim”.
Këto deklarata u bënë përpara se vala e dhunës në Iran të përshkallëzohej. Sot, ndërsa dalin detaje tronditëse mbi shtypjen e protestave, vëmendja ndërkombëtare është përqendruar tek reagimi i Uashingtonit.
Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, tha se vetëm presidenti e di se cili do të jetë hapi i radhës. “Bota mund të vazhdojë të presë dhe të hamendësojë,” u shpreh ajo.
Zyrtarë të lartë pritet të informojnë Trumpin të martën mbi skenarët e mundshëm. Duke folur për gazetarët në Air Force One, presidenti konfirmoi se po shqyrton “disa opsione shumë të forta”.
I inkurajuar nga ajo që e cilësoi si sukses në Venezuelë, Trump duket se nuk e përjashton përdorimin e forcës ushtarake. SHBA-të kanë treguar më herët se janë të afta të kryejnë sulme nga distanca, përfshirë misione të bombarduesve stealth B-2 ndaj objekteve strategjike iraniane.
Sipas burimeve të Pentagonit, të cituara nga media amerikane, reagimi i mundshëm mund të përfshijë edhe operacione kibernetike dhe fushata të fshehta psikologjike për të dobësuar strukturat drejtuese të regjimit iranian.
Analistët theksojnë se një skenar i ngjashëm me atë të Karakasit është pak i mundshëm. Pavarësisht goditjeve të fundit, Irani mbetet një regjim i fortë dhe i përgatitur për konflikt. Rrëzimi i një figure të vetme nuk pritet të sjellë ndryshime të menjëhershme.
Trump ka kujtuar gjithashtu dështimin e operacionit amerikan në vitin 1980 për shpëtimin e pengjeve në Iran, duke treguar kujdes ndaj çdo ndërhyrjeje tokësore.
Ekspertët vlerësojnë se qëllimi i Trumpit nuk është domosdoshmërisht rrëzimi i regjimit, por ndryshimi i sjelljes së tij. Kjo mund të përfshijë lëshime në negociatat bërthamore, ndalimin e represionit ose reforma që do të çonin në lehtësimin e sanksioneve.
Administrata amerikane ka konfirmuar se ka pasur kontakte private me përfaqësues të regjimit iranian, ndonëse publikisht Teherani mban një ton më të ashpër. Zyrtarët amerikanë theksojnë se diplomacia mbetet opsioni i parë.
Megjithatë, nëse dhuna ndaj protestuesve vazhdon, diplomacia rrezikon të shihet si dobësi dhe të demoralizojë opozitën brenda vendit.
Një ndërhyrje ushtarake, edhe e kufizuar, mund të inkurajojë protestuesit, por njëkohësisht rrezikon të forcojë regjimin dhe mbështetësit e tij. Irani ka paralajmëruar se do të kundërpërgjigjet ndaj çdo sulmi amerikan dhe zotëron ende një arsenal të konsiderueshëm raketash.
Edhe pse disa aleatë rajonalë të Teheranit janë dobësuar, grupe si Huthit në Jemen dhe milicitë shiite në Irak mbeten aktive.
Mes zërave që kërkojnë ndërhyrje të menjëhershme është edhe Reza Pahlavi, djali i shahut të fundit të Iranit, i cili deklaroi se veprimi i shpejtë do të shpëtonte jetë dhe do të çonte në rrëzimin e regjimit.
Në Shtëpinë e Bardhë, megjithatë, është e qartë se vendimi i Trumpit është shumë më kompleks sesa deklaratat publike. Vendimi pritet të merret së shpejti, ndërsa situata në Iran mbetet e tensionuar.
