Artur Nura: Na tregoni pak për Bashkinë dhe për aktivitetet kulturore që organizoni.
Valentina Flocco: Po, atëherë, Bashkia jonë administrohet nga kjo qeverisje që prej vitit 2021, pra tashmë prej katër vitesh. Administrata jonë ka qenë gjithmonë e orientuar drejt vlerësimit të etnisë sonë dhe rrënjëve tona arbëreshe. Kjo është diçka që më është transmetuar personalisht nga gjyshi im, i cili është një studiues dhe kultivues i botës arbëreshe në të gjitha aspektet. Është diçka që e kam në ADN dhe që kam pasur mundësinë ta shpreh edhe gjatë këtij mandati, me atë që unë e quaj “formim i zemrës”.
Këtu përballë, për shembull, shohim posterin e një eventi që kemi organizuar më 30 dhjetor.
Artur Nura: Jacopo dhe Conosci, për ata që nuk i njohin, a mund t’i prezantoni?
Valentina Flocco: Po, janë dy miq shqiptarë: Ersi, nga Durrësi, një këngëtare shumë e talentuar me formim klasik, dhe bashkëshorti i saj Jacopo, i cili është nga Leçe. Ata janë një çift “në këtë dhe në anën tjetër të Adriatikut”. Kemi pasur nderin t’i kemi këtu falë Luca Ciarla-s dhe Adri Fest-it, një festival që vendos në qendër Adriatikun, detin që na ndan por që njëkohësisht na bashkon.
Ne e dimë se, simbolikisht, Adriatiku dikur nuk ekzistonte, ndaj ne e kapërcejmë atë si fizikisht, duke u kthyer në Shqipëri, ashtu edhe kulturalisht, duke mirëpritur ide dhe artistë nga Shqipëria. Me Ersin ka qenë një mbrëmje e mrekullueshme.
Artur Nura: Salla ku po hyjmë?
Valentina Flocco: Po, saktësisht. Salla ku po hyjmë është një vend ku kultura është ende e gjallë. Në të gjithë Bashkinë tonë, kultura arbëreshe është e pranishme dhe jeton.
Kjo është salla e këshillit bashkiak, të cilën, sipas rastit, e përdorim si kafene letrare. Kështu ka qenë edhe me Ersin, Jacopon dhe Luca Ciarla-n: salla u shndërrua pothuajse në një jazz club. Atmosfera ishte vërtet magjike dhe ata na argëtuan me këngë arbëreshe dhe këngë tradicionale, edhe në kujtim të Silvana Licursit.
Salla, krahasuar me atë që shihni tani, ishte plotësisht e panjohshme.
Artur Nura: Na tregoni për aktivitete të tjera që keni organizuar.
Valentina Flocco: Sigurisht. Këtu mund të shihni të gjitha aktivitetet që kemi organizuar në Bashkinë tonë gjatë katër viteve të fundit. Kemi mbledhur pothuajse të gjitha posterat e ngjarjeve.
Artur Nura: Pra, këto janë të gjitha aktivitetet e zhvilluara këto vite?
Valentina Flocco: Saktësisht. Këtu shihni flamurin arbëresh, shqiponjën dykrenare dhe shumë elementë të tjerë. Kemi organizuar një konkurs poezie me temë arbëreshe, kemi përkujtuar edhe foibat arbëreshe. Kjo këtu është një poster shumë i fundit: më 18 tetor kemi pasur Presidentin e Republikës së Shqipërisë si mysafir.
Ka edhe shumë aktivitete të tjera me temë arbëreshe, por jo vetëm.
Artur Nura: Jashtë ka edhe murale, apo jo?
Valentina Flocco: Po, saktë. Nëse dilni jashtë, në qytet, do të gjeni disa murale.
Artur Nura: Le të shkojmë t’i shohim.
Valentina Flocco: Sigurisht.
Muralet janë realizuar në nëntor të vitit 2024 nga një artist me famë ndërkombëtare, Edoardo Torre. Janë tre murale që tregojnë të gjithë jetën kulturore të Bashkisë sonë, veçanërisht atë të lidhur me traditën arbëreshe.
Artur Nura: Me shpatën?
Valentina Flocco: Po, saktësisht, shpata që na është dhuruar në vitin 1998, nëse nuk gaboj, me rastin e një vizite zyrtare.
Në muralin e parë shohim Madonën e Kostandinopojës.
Artur Nura: Ku ndodhen saktësisht muralet?
Valentina Flocco: Menjëherë këtu në të djathtë. Duke kaluar nën hark, gjejmë pikërisht Madonën e Kostandinopojës.
Ky borg, që përfaqëson bërthamën e hershme të Bashkisë së Porto Cannone, është gjithashtu skena e presepit tonë të gjallë arbëresh. Nesër do të jetë shfaqja e fundit e sezonit dhe është diçka vërtet prekëse dhe shumë e bukur.
Artur Nura: Kjo është Madonna e Kostandinopojës?
Valentina Flocco: Po, ky është një detaj i pikturës që ruhet në kishën tonë.
Artur Nura: Kisha është ajo atje?
Valentina Flocco: Po, saktësisht. Nëse vazhdojmë përpara, ka një surprizë.
Artur Nura: Sa bukur!
Valentina Flocco: Ja ku është vallja rrethore. Kjo është perla jonë: kush del nga kisha, përballet me vallen rrethore, me ngjyrat, vlerat dhe ngrohtësinë e ritit të martesës shqiptare të përfaqësuara në mural. Brenda kishës, ndërkohë, ruhet piktura e Madonës.
Artur Nura: Ndodhemi brenda një kishe. A jeni besimtare?
Valentina Flloko: Po, absolutisht po.
Artur Nura: Kjo është një kishë shumë e rëndësishme për komunitetin.
Valentina Flloko: Po, kjo është kisha jonë, kushtuar Zojës së Kostandinopojës, të cilën mund ta shihni të paraqitur në atë ikonë. Ajo ikonë ka një vlerë të veçantë: përveçse përfaqëson shenjtoren tonë mbrojtëse, lidhet ngushtë me një traditë shumë të rëndësishme këtu në Porto Cannone, që është gara e qerreve të tërhequra nga qetë. Bëhet fjalë për një manifestim me rëndësi të madhe, që përfshin pothuajse të gjitha komunat arbëreshe.
Artur Nura: Kjo traditë zhvillohet në muajin maj, apo jo?
Valentina Flloko: Po, saktësisht. Ajo zhvillohet të hënën e Rrëshajëve.
Qëllimi i kësaj gare, e cila është gjithsesi një manifestim konkurrues, është të fitohet nderi për të mbajtur në procesion ikonën e Zojës së Kostandinopojës.
Është një moment vërtet prekës dhe shumë i rëndësishëm për besimtarët, për arbëreshët dhe për traditat tona.
Artur Nura: Pra, në një farë mënyre, kjo traditë i ka ndihmuar arbëreshët të mbijetojnë dhe të ruajnë identitetin e tyre, apo jo?
Valentina Flloko: Po, kështu mund të thuhet. Ky manifestim e ka origjinën nga ritet e lashta të muajit maj, nga ritet e falënderimit që lidhen me kapërcimin e dimrit dhe me rilindjen e natyrës. Për këtë arsye përdoren qetë dhe kuajt, elemente që përmbledhin të gjithë qytetërimin bujqësor, veçanërisht atë arbëresh. Kjo përmasë rurale dhe shpirtërore lidhet thellësisht me ikonën e Zojës, duke krijuar një lidhje të fortë mes fesë, traditës dhe identitetit.
Loading ...
