Në një lidhje direkte për “ABC e Mëngjesit”, studiuesi i gjuhës shqipe Albert Nikolla sjell një këndvështrim të pazakontë mbi lidhjen mes matematikës dhe shqipes, duke u mbështetur edhe në interpretimet e Petro Zheji. Sipas tij, simboli “X” nuk është thjesht një e panjohur matematikore, por lidhet me fjalën shqipe “iks”, duke përfaqësuar diçka që është larguar, por që lë gjurmë pas – një kalim intrigues nga veprimi te simboli.
Në këtë logjikë, edhe numrat marrin kuptime të reja: numri 9 lidhet me fjalën “nan”, duke sugjeruar një origjinë simbolike dhe ciklike të jetës. Shembulli i shumëzimit 9 me 9999 dhe rikthimi i rezultatit në 9 përmes mbledhjes së shifrave, shihet si një provë e kësaj “rrethrrotullimi” kuptimor. Ndërkohë, numri zero interpretohet si burim i gjithçkaje, i lidhur me foljen “za”, akti i zënies, krijimit dhe fillimit të jetës.
Diskutimi shtrihet edhe në simbolet kombëtare: dy kokat e shqiponjës në flamur shpjegohen si bashkimi i së shkuarës me të tashmen, një sistem i përjetësisë, ndërsa ylli dhe kurora marrin kuptime force dhe pushteti. Këto lexime simbolike ngjallin debat, por edhe kureshtje mbi rrënjët e identitetit shqiptar.
Në këtë kontekst, rikthehet në vëmendje edhe figura e Eqrem Çabej, një nga shtyllat e albanologjisë, puna e të cilit mbetet themel në studimin shkencor të gjuhës shqipe. Pyetja që shtrohet sot është thelbësore: a e kemi ruajtur plotësisht strukturën e vjetër të shqipes, apo jemi ende duke zbuluar sekretet e saj më të thella?


