Prishtina po shënon rritje të interesit për gjuhën dhe kulturën italiane, ndërsa institucionet arsimore dhe diplomatike po forcojnë bashkëpunimin në këtë drejtim. E ftuar në emisionin “Të Gjitha Rrugët të Çojnë në Romë” në ABC News Albania, lektorja e gjuhës italiane Rafaella Ritucci bëri të ditur se prej vitit 2022, falë një nisme të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Italisë, është hapur një seli e re virtuale në Prishtinë, duke zgjeruar mundësitë për mësimin e italishtes dhe promovimin e kulturës italiane.
Aktualisht, Ritucci jep mësim në dy universitete në kryeqytetin kosovar dhe vlerëson se, pavarësisht sfidave fillestare, janë bërë hapa të rëndësishëm përpara. Ajo theksoi se të rinjtë në Kosovë po tregojnë interes në rritje për gjuhën italiane, të nxitur edhe nga aktivitetet kulturore dhe mbështetja aktive e ambasadës italiane.
Sipas saj, përveç mësimit në auditorë, studentët kanë mundësi të marrin pjesë në aktivitete si shfaqje filmash apo evente kulturore, duke e bërë më të prekshme përvojën e të nxënit. Paralelisht, po organizohen edhe panaire dhe takime informuese për studimet në Itali, në bashkëpunim me institucione si UniItalia dhe organizata të tjera.
Zhvillimet duken premtuese edhe në arsimin parauniversitar, ku numri i shkollave të mesme që ofrojnë gjuhën italiane pritet të rritet ndjeshëm në një kohë të shkurtër.
Intervista:
Artur Nura: Çfarë bëni në Prishtinë? Cila është puna juaj këtu?
Rafaella Ritucci: Unë jam lektore ministrore e gjuhës italiane, sepse Ministria e Punëve të Jashtme e Italisë në vitin 2022 ka hapur një seli të re virtuale këtu në Prishtinë. Pra puna ime është të jap mësim italisht aktualisht në dy universitete, UBT e UP këtu në qytet.
Artur Nura: Urime. Ndërkohë do të doja të dija nëse jeni entuziaste: nga momenti i parë kur erdhët deri sot, ndërsa po ecim.
Rafaella Ritucci: Po, sigurisht që janë bërë hapa përpara. Duke qenë një seli e re, duhej parë se çfarë mund të funksiononte dhe çfarë jo, por me kalimin e kohës bëhen patjetër hapa përpara. Për këtë jam shumë e kënaqur.
Artur Nura: Sigurisht që puna juaj është më e vështirë se ajo e koleges suaj në Tiranë, Daniela Silvano, sepse atje është një shoqëri, të themi, më filo-italiane. Këtu ndërkohë është një shoqëri më anglofone dhe germanofone. Si është kjo situatë? A po interesohen të rinjtë për Italinë, për gjuhën italiane dhe për kulturën e bukur dhe shumë të pasur italiane?
Rafaella Ritucci: Duhet të them se vajzat dhe djemtë e rinj janë të interesuar si për gjuhën italiane ashtu edhe për kulturën italiane. Dhe kur organizohen oferta kulturore, ka një grup studentësh që përgjigjen shumë mirë. Pra ekziston një avantazh i madh: ambasada italiane është shumë aktive në këtë drejtim dhe kështu, përveç orëve të mësimit në klasë, mund të shkojmë bashkë të shohim një film ose të marrim pjesë në një shfaqje dhe pastaj ta diskutojmë në klasë.
Artur Nura: Si në Tiranë. Në Tiranë, në ndalesën e fundit, ishte tema “studio në Itali”: rreth 40–55 universitete italiane, nëse nuk gaboj, erdhën në Tiranë për të prezantuar mundësinë që nxënësit e shkollave të mesme të studiojnë në Itali. Në Kosovë, sipas jush, kur mund të ndodhë një gjë e tillë, një aktivitet kaq i rëndësishëm?
Rafaella Ritucci: Në fakt kjo ndodh tashmë, sepse është pjesë e detyrave të mia institucionale të ndihmoj ata që dëshirojnë të studiojnë në Itali. Prandaj organizojmë gjithmonë, në bashkëpunim me Ministrinë e Punëve të Jashtme, videokonferenca me UniItalia, e cila është institucionalisht e ngarkuar me këtë lloj aktiviteti, ose panaire orientimi universitar me pjesëmarrje fizike, falë një shoqate shqiptare që quhet Ebla.
Artur Nura: Pra ju po më thoni se edhe në Kosovë, në Prishtinë, ekziston e njëjta mundësi për nxënësit e shkollave të mesme këtu?
Rafaella Ritucci: Në panairet universitare ka shumë studentë që marrin pjesë drejtpërdrejt dhe kemi filluar gjithashtu të organizojmë takime me nxënësit e shkollave të mesme, sepse numri i shkollave të mesme që ofrojnë italisht po rritet gradualisht.
Artur Nura: Unë kam parë profesorë të ndryshëm në një universitet publik këtu që kanë studiuar në Itali.
Rafaella Ritucci: Po.
Artur Nura: Pra në këtë universitet ka edhe të tjerë që kanë studiuar, janë diplomuar, kanë bërë doktoratura dhe studime të tjera në Itali?
Rafaella Ritucci: Ka shumë profesorë që janë specializuar në Itali dhe që brenda fakulteteve të tyre përcjellin këtë pasion dhe përvojat e tyre.
Artur Nura: Bukur, kjo më bën optimist edhe mua.
Rafaella Ritucci: Po, absolutisht.
Artur Nura: A janë të dhënat optimiste për sa i përket universiteteve që do të ofrojnë italisht në një të ardhme të afërt dhe edhe për sa i përket shkollave të mesme?
Rafaella Ritucci: Kur erdha unë ishte vetëm një shkollë, tani, nëse gjithçka shkon mirë, në shtator do të jenë katër, pra në një kohë shumë të shkurtër.
Artur Nura: Kur shkoni në restorante ose në ambiente këtu, përdorni italishten apo anglishten? Për shembull, kolegia juaj në Tiranë përdor italishten.
Rafaella Ritucci: Këtu varet, sepse ka restorante ku njerëzit janë formuar në Itali dhe prandaj duan të përdorin italishten. Ka edhe restorante ku njerëzit janë formuar këtu dhe atëherë nuk flitet italisht.
Artur Nura: Atëherë, pas kësaj interviste, po bëhem edhe unë entuziast.
Rafaella Ritucci: Po.


