Kulturë

na.gif
in a14:50 | 28/03/2020

Sopranoja e njohur Eva Golemi rrëfen  për “ABC News” nga shtëpia e saj ditët e qëndrimit në karantinë. Artistja së bashku me pjesëtarët e saj të familjes japin mesazhe mjaft pozitive në këto ditë të vështira të COVID-19.

“Kam dy javë që qëndroj në shtëpi. Më prindërit komunikoj vetëm në rrjete sociale. Dal vetëm në rastet kur më duhet të bëj pazarin”, shprehet sopranoja  e njohur.

Eva Golemi, me shumë pozitivitet tregon se disa rregulla janë shumë të rëndësishme për tu respektuar, sepse duhet të kuptojmë se sa e rëndësishme është jeta.

Më tej ajo tregon detaje se si e kalon kohën në shtëpi, për më tepër ndjekim videon:

 

 

tirana-3.jpg
Sid Orela15:40 | 13/03/2020

Duke nisur nga ora 16.00 e mëngjesit të së premtes hynë në fuqi edhe masat shtrënguese për të ngadalësuar përhapjen e koronavirusit në Shqipëri.

Në disa qytete është ndaluar qarkullimi i automjeteve ndërsa në disa të tjera janë vendosur rregulla për mbajtjen e distancës me tavolinave dhe personave. Por si janë zbatuar këto rregulla jashtë Tiranës? Në një panoramë të përgjithshme duket se kujdesi jashtë kryeqytetit është më i ulët.

Duke folur direkt nga Saranda, gazetarja e Abc News, Silvi Sula ka treguar sesi është situata në qytetin bregdetar.

Gazetarja u shpreh se edhe pse masat shtohen, në Sarandë ndërgjegjësimi është minimal. Sula shpjegoi se kafenetë dhe rrugët e qytetit janë plot dhe se qytetarët nuk po e marrin aspak seriozisht situatën.

Nga ana tjetër, pas vendosjes së “shtetrrethimit”, në pamjet e siguruara nga Abc News, duket se rrugët janë zbrazur. Ndërsa numri i qytetareve që shihen të kalojnë është i vogël.

Një prej tyre, i siguruar me maskë u shpreh:

“Kam dale do marr bukën do psonis, nuk dal më pastaj. U dërgoj një mesazh njerëzve që të marrin çfarë kanë për të marrë e të futen të rrinë në shtëpi.”

Në orët e para të mëngjesit është parë një reduktim i qarkullimit dhe lëvizjes së qytetarëve në Vlorë, me sa duket disa prej tyre nuk i kanë rezistuar shumë qëndrimit të domosdoshëm në shtëpi. Për të pabindurit, policia ka vënë gjoba.

Në Durrës, situata duket e qetë, rrugët janë të boshatisura ndërsa ka pasur edhe nga ata që nuk i kanë respektuar rregullat dhe kanë dalë me automjete private. Për këtë arsye rreth 22 automjete janë bllokuar. Ndërsa mbyllja e bizneseve ka bërë që të ulet numri i personave që dalin jashtë shtëpive.

Sa i përket situatës në Patos, situata paraqitej e qetë derisa më vonë gjatë ditës u konfirmua se një 66-vjeçar i kthyer nga Italia më 3 mars, ka rezultuar pozitiv me Covid-19.

Pas këtij lajmi është urdhëruar edhe mbyllja e bizneseve ndërsa qytetarët janë njoftuar që të qëndrojnë në shtëpi. /abcnews.al/

turistetetete.jpg
ger ta18:01 | 11/03/2020

Këta janë turistët e fundit të cilët patën mundësi që të vizitonin Muzeun Historik Kombëtar këtë të mërkurë. Megjithe masat e shpallura nga qeveria nuk u zbatuan asnjë, as doreza e as maskat dhe as distanca prej 1 metër. Gjithashtu edhe grupet nuk u ndanë 4 nga katër persona, por u futen të gjithë sëbashku në pavione turistet.

Ky grup turistësh prej 30 personash kanë ardhur nga Austria kanë hyrë në Shqipëri ditën e martë dhe kanë kaluar nga pika Moriqanit. Ata kanë vizituar disa pika turistike në kryeqytet sëfundmi edhe muzeun historic kombëtar.

“Jam nga India, por jetoj në Angli. Kam ardhur të vizitoj muzeun, jam me fat sepse mora vesh qëtë enjten do të mbyllet. Unë nuk kam frikë nga ky virus sepse moshat e reja janë më pak të rrezikuara”, thotë turisti.

Operatori turistik Ervin Lani,  thote se turistët nuk shfaqin frike, megjithate  ai u shpreh se ka pasur një rënie të numrit të turistëve.

Drejtori i muzeut  Dorian Koci shpjegon se udhëzimi i dytë për mbylljen e muzeut u krye në kuadër të masave shtrënguese nga Ministria e Kultures, por administarat do të vazhdoi punën me turne

Shqetësim për to mbetet pas mbylljes se muzeve, galerive dhe parqeve arkeologjike në lidhje me guidën qe ata do të kryejnë me grupet që dëshirojnë të vizitojnë Shqipërinë.

Përveç siteve arkeologjike, tashmë asnjë institucion kulturor në vend nuk është i hapur, madje edhe Biblioteka Kombëtare është mbyllur për studiuesit deri më 3 prill. /abcnews.al

 

Capture-51.jpg
in a21:07 | 09/03/2020

Si pasojë e shfaqjes së dy rasteve me koronavirus në Shqipëri, është vendosur pezullimi i të gjitha aktiviteteve kulturore në vend. Por Ministria e Kulturës theksoi se puna e administratës do të vazhdojë.

Megjithëse të ftuarit dhe autori i veprës, Kujtim Borici, ishin të pranishëm për prezantimin e librit në sallën UNESCO të Muzeut Historik Kombetar, aktiviteti  nuk u zhvillua, pas vendimit të qeverisë për pezullimin e të gjitha aktiviteteve  kulturore.

 “ U kërkohet mirëkuptim të gjithëve, veçanërisht atyre që kanë ardhur nga emigracioni. Do të realizohet dnjë ditë tjetër. E rëndësishme është që të gjithë së bashku të sensibilizohemi me këtë situatë”, u shpreh ai.

Edhe artistët e operës menjëherë ndërprenë provat që po zhvillonin me dirigjentin italian Jacopo Sipari, i cili prej 2 javësh po punon për operan “La boheme” që ishte planifikuar të performohej në datat 13 – 16 mars në Pallatin e Kongreseve .

Aktivitetet artistike dhe frekuentimi i muzeve dhe galerive, do të pezullohet, por Ministria e Kulturës bën të ditur se nuk do të ndërpritet puna në administratë./abcnews.al

WhatsApp-Image-2020-03-07-at-17.19.39.jpeg
nev ila17:24 | 07/03/2020

Në laboratorin e arkivit të shtetit, ka nis puna për restaurimin e një dorëshkrimi të rrallë, bëhet fjalë për  tregimin  “Gjahu i Malësorëve”  i Kostandin Kristoforidhit. Tregimi i shkruar në 1884 , nuk e pa dritën e botimit në të gjallë të autorit.

Restauratorja Marinela  Ndria  pranon se dëmtimi është i madh, ky dorëshkrim ka ardhur në arkivin e shtetit nga muzeu etnografik i Elbasanit.

Vështirësitë qëndrojnë kryesisht në ngjitjet  e shumta të fletëve me skoç.

Ky dorëshkrim kërkon  një kohë të gjatë për tu restauruar.

Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë, në 190-vjetorin e lindjes së gjuhëtarit dhe përkthyesit Kostandin Kristoforidhi,  prezantoi editimin dixhital të veprës “Gjahu i malësorëvet”, tregimin e parë të prozës artistike shqipe, shkruar nga autori në dy dialektet e shqipes, gegnisht dhe toskërisht.

Tregimi u botua mbas vdekjes së Kristoforidhit te “Albania” e Konicës më 1902 dhe pati disa botime të mëtejshme, duke sprovuar dy trajta gege, atë veriore dhe atë më të ndërmjetme të Elbasanit, si dhe dialektin toskë.

Në laboratorin e restaurimit në arkiv, tashmë mund të restaurohen edhe dokumente që posedojnë koleksionistët privat.

Ndërkohë që specialistët, konservojnë dokumente të rëndësishme që ruhen në arkivin qëndror të shtetit dhe institucione të tjera shtetërorë.  Postera filmi dhe çdo dokument letre./abcnews.al

Capture-33.png
in a18:52 | 06/03/2020

Megjithëse prej 14 vitesh leksikografët kanë nis përpjekjet për hartimin e fjalorit të madh të gjuhës shqipe me mbi 100 mijë fjalë , konkretizimi ende mbetet i largët, edhe pse Akademia e Shkencave e ka   përfshirë  në objektivat e saj.

Leksikografi dhe drejtori i Institutit të Gjuhësisë dhe Letërsisë, Valter Memisha,  thotë në një intervistë për “ABC News” se hartimi i fjalorit të Gjuhës Shqipe është domosdoshmëri. Botimi i fjalorit me mbi 100 mijë fjalë ka nis që në 2006, por realizimi i tij mund të kryhet vetëm me bashkëpunim mbarëkombëtar, qoftë në burime njerësore edhe financiare.

“Ka kaluar koha, të gjithë leksikografët profesionistë janë në pension. Të gjithë leksikografët janë mbi 75-vjeç, sa orë mund të punojnë. Duhen kapitale njerëzore dhe financiare”, shprehet Memisha.

Specialisti i gjuhës thotë se për hartimin e këtij fjalori, duhet një bashkëpunim mbarëkombëtar.

“Duke kërkuar bashkëpunimin e institucioneve që mbrojnë shqipen në Maqedoni, Mal të Zi por edhe më tej, si arbëreshët e Italisë. Duhen burime financiare, nëse do të kishte para në dispozicion do të thërrisnim forca ndihmëse”, u shpreh ai.

Shqipja sipas Memishës ka në përdorim 400 mijë fjalë të cilat duhen të përfshihen në një fjalor tjetër, po aq të rëndësishëm sa ai normativ.

“Nuk kemi fjalorin e madh të Gjuhës Shqipe, që nënkupton fjalorin thesar, i cili do të përfshijë të gjitha fjalët që ka patur shqipja në përdorim që nga dokumenti i parë”, u shpreh ai.

Leksikografi dhe drejtori i Institutit të Gjuhësisë dhe Letërsisë, Valter Memisha, si pengesë sheh mungesën e specialistëve dhe fondet që kërkon relizimi i fjalorit të tillë.

Aktualisht  janë në përdorim fjalori normativ i Gjuhës Shqipe,  i vitit 1980 me 40 mijë fjalë, 4 vite më pas u botua fjalori me karakter më praktik. Pas rënies së sistemit komunist, u pa e domosdoshme hartimi i një fjalori, i cili u botua në vitin 2006 dhe përmban 48 mijë fjalë./abcnews.al

hyrja-10.00_14_18_18.Still002-1280x720.jpg
in a21:50 | 05/03/2020

Artistët e Teatrit të Operas dhe Baletit, sapo shijojnë ambjentet e reja në shtëpinë e re.  Ata thonë se komoditetit të ambjenteve duhet t’i shtohet edhe investimi në vegla të reja muzikore, pasi nuk është investuar për to prej 30 vitesh.

Artistët e operas, instrumentistë, solistë dhe balerinë, janë kthyer në shtëpinë e tyre edhe pse ende e pa përfunduar.

Këto janë provat e para që zhvillojnë në studiot e rikonstruktura, përshtypjet e para për ambjentin janë këto.

“Një nga gjërat më të mira që ka ndodhur është se studio e orkestrës është një ndryshim shumë cilësor për ne, edhe akustika është e mirë”.

Instrumentisti i parë i operas violoncelisti, Kujtim Vorpsi e cilëson domosdoshmëri investimin në vegla të reja  dhe cilësore.

“Meqenëse për teatrin është bërë gjithë ky investim, investimi i dytë i rëndësishëm është që muzikantët të pajisën me instrumenta kualitativë”.

Shumë artistë instrumentat i kanë personal, por ata do të donin për ambjente të jashtë, violina  të institucionit.

“Kam bërë një kërkesë, pavarësisht se kam vegla perosnale, por duhet të kemi edhe vegla të tjera muzikore”.

Ndërkohë që në studion e baletit, po zhvillohen provat për “Carmina Burana”. Balerinët të cilët po testojnë ambjentet kanë si shqetësim kryesor dyshemenë, e cila është më e fortë se duhet.

“Ndjehemi mirë sepse jemi aty ku duhet të jemi, edhe pse ka disa problematika të vogla. Specifikisht sektori jonë ka problematikën e parketit pasi është pak më e fortë”.

Teatri i Operas dhe Baletit nga data 13 mars deri me 16 mars rikthen operan “La Bohem” në Pallatin e Kongreseve dhe “Carmina Buran” me datat 19 dhe 20 në “Ar Turbinë”. Ndërsa skena e re pritet të hapë dyert për publikun në muajin qershor./abcnews.al

WhatsApp-Image-2020-03-04-at-16.52.46.jpeg
Sid Orela19:55 | 04/03/2020

Artisti Greg Rama, i biri i kryeministrit të vendit, ka folur për abc news sesi është që të bëjë art nën ‘hijen’ e të atit.

Duke folur për ekspozitën e tij të fundit që mban emrin ‘Fije Bari’, Gregu ka treguar edhe për ndikimin që ka pasur Edi Rama në punën e tij si artist.

I pyetur nga gazetarja sesi është të jetosh nën ‘hijen’ e babait, që është artist dhe kryeministër i vendit, ai u përgjigj me shaka se ngushëllohet duke i thënë vetes ‘hall më të madh mos paç’.

Rama shtoi më tej me shaka se është rikthyer me ekspozitën, që do të qëndrojë e hapur në Galerinë Fab deri më 15 mars, sepse nuk do që ta harrojnë.

Duke folur për të atin, Gregu shtoi:

“Jam krenar për prindërit që kam, ai ka qenë një shtysë, më ka dhënë besim që unë të merrem me këtë gjë. E ndjej që kam një përgjegjësi më të madhe se dikush tjetër që kur bëj diçka ta bëj sa më mirë. Por ky proces, sikur çdo gjë tjetër e mia, ka ardhur natyrshëm dhe është zhvilluar natyrshëm.”

Shkëndijat për këtë vepër arti ai thotë se i ka lindur krejt rastësisht.

“Kam qenë ulur diku dhe përpara kisha me mijëra fije bari të cilat po i shikoja.. dhe më erdhi natyrshëm ideja..”

Duke folur më tej për punën dhe zgjedhjet e tij, Gregu shton se “arti është një punë e ndyrë, por dikush duhet ta bëjë. Gjithsesi, arti mbetet një zgjedhje për të cilën ai ndihet mirë dhe investohet shumë në të. /abcnews.al/

Capture-21.jpg
in a18:29 | 03/03/2020

Amfiteatri i  Durrësit i cili pësoi dëmtime nga tërmeti i 26 nëntorit, është prioriteti kryesor i Ministris së Kulturës për këtë vit në fushën e arkeologjisë. Ministria e Kulturës Elva Margariti tha se synimi kryesor është hartimi i një plani menaxhimi edhe për këtë park arkeologjie.

“Projektet  e mëdha të Ministrisë kalojnë nëpër sitet më të prekura, me Durrësin. Kemi filluar punën e hartimit të një projekti shumë më të madh që nuk është vetëm rimëkëmbja e pjesëve të dëmtuara të teatrit.  Do të jetë një punë e cila do të çojë drejt një plani menaxhimi të mirëfilltë. Do të jetë e vetmja formulë që do ta kthente hijeshinë që Durrësi ka pasur”, tha Margariti.

Arkeologu i njohur Neritan Ceka, thotë se Ministria e Kulturës  harton projekte në fshehtësi të plotë  duke  përjashtuar profesionistët e arkeologjisë vendas dhe bashkëpunon me studio të huaja, ashtu siç bëri me Bylis dhe Butrintin dhe së fundmi edhe me Durrësin.

“Nuk thonë asgjë në publik, çdo gjë bëhet sekret. Kjo po ndodh edhe në Durrës. Nuk ka asnjë bashkëpunim. Kemi dy grupe që punojnë në Durrës, një punon në teatër dhe një punon me identifikim e mjeteve që kemi nën tokë. Kemi hartën arkeologjike, është e njëjta qeveri, marrin paratë nga Ministria e Financave dhe njëra i bën publike botimet, tjetra i bën në fshehtësi”, u shpreh Ceka.

Minsitria e  Kulturës sipas Cekës, ka përjashtuar Institutin e Arkeologjisë nga çdo lloj projekti dhe bashkëpunimi. Ndërkohë që ai thotë se Instituti i Monumenteve të Kulturës, ka nivelin më të dobët të arkeologëve përgjatë gjithë historisë së tij.

“Kemi 100 vetë që punojnë në Institut, dhe vijnë njerëz që nuk kanë asnjë lidhje. Janë injorantë të arkeologjisë ata që bëjnë qoftë planet për menaxhimin, qoftë ata që duan të marrin paratë”, tha Ceka.

Në Konferencën Ndërkombëtare të Arkeologjisë  “Iliria” identitete të kryqëzuara u prezantuan edhe objektet e dala nga nëntoka shqiptare si bashkëpunim i specilistëve shqiptarë dhe europian./abcnews.al

tr-5.jpg
in a22:40 | 02/03/2020

Akdemia e  Shkencave  feston 75 vjetorin e poetit të shquar Xhevahir Spahiu me konferencën jubilare “Shenja e një breznie”. Poet dhe studiues vlerësojnë kontributin e veçante të Spahiut në poezinë shqiptare.

Në ditën e lindjes, u prezantua edhe vellimi më i fundit me poezi të tij “Bota ku eci”.

Me tingujt e pianos dhe poezitë e Xhevahir Spahiut në sfond, në një sallë të mbushur, plot miq, studiues, poet e shkrimtarë u celebruan  dy gëzime në një ditë për poetin e shquar të shekullit të 20 Xhevahir Spahiu 75 vjetori i lindjes dhe 50 vite nga botimi  i vëllimit të parë poetik të tij.

“Bashkon bashkë dy përvjetorë. Njëri është 75-vjetori i lindje së njeriut Xhevahir Spahiu. Ka një fakt të rëndësishëm. Ky është 50 vjetori i lindjes së Xhevahir Spahiut si poet”, tha ai.

Poeti Bardhyl Londo, e tejkalon emërtimin e konferncës jublilare të 75 vjetorit organizuar nga Akademia e Shkencave  ku e cilëson si shenjë e një breznie.

“Ishte një kalorës i pakapshëm me të cilën krenohemi të gjithë”, tha Londo.

Studiuesi Ali Aliu e cilëson si poetin më të madh të letrave shqipe.

“Kleriku më ekspres dhe më frymëzues i shqipes”, u shpreh ai.

Botimi i poetikës “Udha” në dy vëllime sjell rrugëtimin e poetit në kohë të vështira, ku u botuan edhe poezitë e ndaluara në vitet 70.

Arjan Leka veçon nga ekspozita retrospektivë e veprave te Spahiut dy vellime unike që sollçn një formë të veçnatë shprehje estetike dhe përmbajtje.

“Një habi lëximorë është viti kur bie muri i Berlinit dhe Xhevahir Spahiu ka gati, lexuesi e ka lexuar atë vit. Botoi librin “Heshtja s’ka”, një nga librat e çmuar të autori”, tha Leka.

Studiuesi Shaban Sinani i njeh meritat që shpesh harrohen, në publicisitikën shqiptare, por si poet ai veçon këtë aspekt.

“Xhevahir Spahiu është një shkollë publicistike, pasuesit e sotëm janë të kufizuar dhe shpesh këtë pjesë të krijimtarisë së tij e lënë në hije”, tha ai.

Akademia e Shkencave për këtë përvjetor botoi edhe vëllimin me poezi “Bota ku eci”.

I biri në këtë 75 vjetor sjell ndër mend një moment të veçantë, pas botimit të vëllimit poetik të parë në Francë.

Ministria e Kulturës e nderoi me certifikat mirnjohje për kontribut të veçantë në poezinë shqiptare.

Pak ditë më parë  edhe  presidenti Ilir Meta  e nderoi poetin Xhevahir Spahiu me dekoratën “Gjergj Kastriot Skënderbeu”./abcnews.al


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono