Benja shekullore e Permetit është një nga fshatrat më të veçantë të Shqipërisë. Fshati duket si një kartolinë në faqe të malit. Kisha dhe fshati u ndertuan nga kurbetqaret. Kullat e vogla te gurta te fshatit, mbeshtetur tek njera – tjetra, e bëjnë edhe më interesant. Por Bënja ka nevoje per rruge per te rritur më shumë turizmin dhe për ta pasur jo vetëm në verë por në të katër stinët e vitit. Viktor Nauni, në Benje, na tregon kishën 200 vjeçare të Shen Marisë
dhe kurbetin në vitet 20’. “Habiteshim kur i shihnim me kapela dhe kostume”, thotë ai duke treguar kujtimet e fëminisë. Sheshi Ndergure, keshtu quhej dikur qendra e Benjes. Marjeta Nauni na e shpjegon: “Gur, ja si eshte”.
Njerezit po kthehen, por Marjeta e ka një koment edhe për këtë: “Kur i ze vapa andej, vijne kendej”. Ushqimet tradicionale këtu janë shqeto, “tave kosi por pa oriz”, kolloface dhe byrek me lepjeta dhe spinaq. Marjeta ka tre fëmijë, nga të cilët vajzën në emigrim, një djalë në Durrës dhe një djalë në Bënjë që merret me biznesin e bleteve, ullinjve dhe vreshtave. Ndër kujtimet më të mira që Marjeta ka nga Bënja, janë: “Kam shkuar mire me burrin, me vjehrren dhe vjehrrin…” Bënja është një kartolinë e bukur dhe rruga për të shkuar është e vështirë, por ia vlen ta vizitosh. Pak më poshtë eshtë inkubatori i Benjes ku banoret çojne prodhimet per t’i perpunuar. Sokol Kano, administrator, na tregon zierjen e rakisë, veçanërisht asaj të dëllënjës. Këtu zjehet rrushi dhe frutat e tjera për të bërë raki, bëhet perllogaritja e alkolit ne raki, dhe siç na thotë Sokoli, duhet zjere, “pa dallge” se i prish cilesine. Turistet pelqejne shume rakine, problem lenda e pare, na thotë ai. Pyetja që të vjen ndërmend këtu është: A mund te kemi te çertifikuar raki dellenje “made in Albania”?
Altin Kasaj, inxhinier ushqimor, bën matjen e cilësisë në inkubator. Ka emigruar në Maltë dhe është kthyer. Punojme per te arritur standartet ushqimore të BE, na thotë. Flora Sali është një nga fermeret e zonës që na shpjegon mjalftin e bedunicës, i vetmi që mund të përdoret nga të sëmurët me diabet. Inkubatori është shume i rendesishem per fshataret, na thotë, duke shtuar se e ardhmja është , nxjerrja e produkteve ne tregun shqiptar dhe nderkombetar. Bashkëshorti i saj ka qenë në emigrim dhe është kthyer. “Nuk do qe t’ia permendesh, atje nuk punon per vete. Po s’punove, asnjeri nuk ta ka shtruar”, na thotë.


