Loading ...
Në valën vdekjeprurëse të pandemisë së gripit të vitit 1918, miliona njerëz ishin të pa fat sepse nuk dinin atë që ne dimë sot për mënyrën e përhapjes së viruseve dhe sëmundjeve të frymëmarrjes, raporton CNN.
Pandemia e vitit 1918 u përhap në tre valë, nga pranvera e 1918 deri në dimrin e 1919, duke vrarë 50-100 milionë njerëz në të gjithë botën. Vala e parë në pranverën e vitit 1918 ishte relativisht e butë. Shumica e vdekjeve nga gripi i vitit 1918 ndodhën në vjeshtë, vala e dytë dhe më e keqja e asaj kohe.
Pse vala e dytë ishte kaq vdekjeprurëse
Ekzistojnë disa mundësi se pse vala e dytë e vitit 1918 ishte aq e tmerrshme. Për shembull, dimri do të nënkuptonte që gripi do të përhapej më shumë dhe njerëzit do të qëndronin më shpesh në ambiente të mbyllura.
Një pengesë e madhe ishte mungesa e njohurive rreth ashpërsisë se virusit. Pandemia erdhi përpara ndërgjegjësimit se si dukej një virus dhe se si izolohet ai.
Edhe ekspertët e shëndetit presin që numri i të infektuarve me Covid-19 të rritet këtë dimër, sepse sipas tyre, virusi që shkakton Covid-19 është një koronavirus, dhe koronavirusët e tjerë përhapen më shumë gjatë dimrit. Në ajrin dimëror, më pak të lagësht, grimcat që mbajnë virus mund të qëndrojnë në ajër më gjatë. Për më tepër, membranat tona të hundës janë më të thata dhe më të prekshme nga infeksioni në dimër.
Gjashtë ditë pasi u raportua rasti i parë i gripit në Camp Devens, Massachusetts, rastet u shumëfishuan në 6.674.
Ndikimi social
Gripi i vitit 1918 “rrëmbeu popullsinë e re”. Afërsisht gjysma e vdekjeve ishte midis moshave 20-40 vjeç, në kontrast me pandeminë aktuale, ku më të moshuarit ka të ngjarë ta përjetojnë më seriozisht sëmundjen.
Autoritetet vendosën ligje të vendosjes së maskave dhe masa ndëshkimore, përfshirë gjobitjet. Bota humbi breza të rinjsh dhe për ta, pandemia dhe Lufta e Parë Botërore u bënë përvojat kryesore të jetës.
Avantazhi i ditëve moderne
Tani, le të ecim përpara, në 2020-ën. Përparimet e shumta shkencore na kanë lejuar një avantazh të lehtë në zbutjen e përhapjes dhe efekteve të sëmundjeve të frymëmarrjes si gripi dhe Covid-19.
Mikrobiologët tani mund të izolojnë, identifikojnë dhe përshkruajnë strukturën e viruseve. Megjithëse kemi teste të koronavirusit, një e metë është “që nuk kemi aftësi të mjaftueshme testuese dhe testet zgjasin shumë.
Çfarë mund të bëjmë?
Megjithëse rastet e Covid-19 janë në rritje dhe mund të rriten këtë dimër, ka disa gjëra bazike që mund të bëjmë për të ndaluar përhapjen.
Masat paraprake si distancimi fizik, shmangia e grumbullimeve dhe udhëtimet e panevojshme, larja e duarve dhe mbajtja e maskave janë akoma të rëndësishme.
Furnizimi me ushqime për një periudhë të caktuar kohe dhe disa mjekime bazë në raste emergjencash, mund të zvogëlojnë shanset e përhapjes.
Në vitin 1918, nuk kishte një vaksinë të aprovuar. Tani, flitet çdo ditë për prodhimin e vaksinave të reja.
Operation Warp Speed dhe programe të tjera janë duke testuar vaksinat për të qenë në gjendje t’i shpërndajnë ato për publikun e gjerë, deri në pranverën e vitit 2021.
Ajo që ka ende vlerë të madhe është marrja parasysh e udhëzimeve të autoriteteve lokale të shëndetit publik dhe njohurive shkencore të studiuesve apo organizatave./abcnews.al
