Loading ...
Nga auditorët e mbyllur të Prishtinës te doktoratura në Uppsala – Dr. Florim Delijaj prezanton studimin që mund të ndryshojë trajtimin e një sëmundjeje të nënvlerësuar. Historia e Dr. Florim Delijajt është dëshmi se as lufta, as emigracioni dhe as pengesat nuk mund ta ndalin një ëndërr të ndërtuar mbi dijen. Mjeku shqiptar me origjinë nga Kosova, i cili prej më shumë se tre dekadash jeton dhe punon në Suedi, ka arritur një tjetër sukses të madh akademik, duke u promovuar më 29 maj 2026 Doktor i Shkencave në Universitetin prestigjioz të Uppsalës.
Ky sukses shënon kurorëzimin e një rruge të gjatë, e cila nisi në Kosovë, por u ndërpre dhunshëm në fillim të viteve ’90, kur studentëve shqiptarë iu mbyllën dyert e Universitetit të Prishtinës. Në vitin 1992 ai emigroi në Suedi, ku rifilloi nga e para studimet në Fakultetin e Mjekësisë në Universitetin e Uppsalës, duke ndërtuar gradualisht një karrierë të suksesshme si mjek, studiues dhe pedagog në fushën e mjekësisë familjare dhe shëndetit publik.
Përgjatë gjithë këtyre viteve, puna klinike është zhvilluar paralelisht me angazhimin e tij në kërkimin shkencor. Vetë Dr. Delijaj e konsideron doktoraturën jo vetëm një arritje personale, por edhe një sukses familjar, duke vlerësuar rolin vendimtar të bashkëshortes së tij, Flora, e cila ka qenë mbështetja e tij në çdo sfidë, gjatë netëve të gjata të studimit dhe momenteve më të vështira të rrugëtimit akademik.
Në qendër të kërkimit të tij qëndron apnea obstruktive e gjumit, një sëmundje që prek miliona njerëz në botë, por që vazhdon të jetë e nënvlerësuar dhe shpesh e padiagnostikuar. Ndryshe nga sa mendohet zakonisht, kjo gjendje nuk është thjesht gërhitje. Ajo shkakton ndërprerje të përsëritura të frymëmarrjes gjatë gjumit, duke ulur nivelin e oksigjenit në organizëm dhe duke rritur ndjeshëm rrezikun për hipertension, sëmundje të zemrës, goditje në tru, diabet, lodhje kronike dhe mungesë përqendrimi gjatë ditës.
Një nga rezultatet më interesante të doktoraturës së Dr. Delijajt është studimi mbi një metodë alternative që mund të ndihmojë pacientët me apne obstruktive të moderuar të gjumit. Bëhet fjalë për përdorimin e një jake cervikale gjatë gjumit, e cila mban qafën dhe kokën në një pozicion më të shtrirë prapa, duke favorizuar hapjen e rrugëve të frymëmarrjes.
Sipas rezultateve të studimit, kjo metodë uli numrin e episodeve të ndërprerjes së frymëmarrjes dhe përmirësoi nivelin e oksigjenit gjatë natës te një pjesë e pacientëve. Shumë prej tyre raportuan më pak gërhitje, më pak episode mbytjeje gjatë gjumit dhe më shumë energji gjatë ditës. Megjithatë, pati edhe pacientë që u ankuan për parehati gjatë përdorimit të jakës.
Dr. Delijaj thekson se kjo metodë nuk synon të zëvendësojë trajtimin standard me aparatin CPAP, i cili mbetet terapia më efektive për apnenë obstruktive të gjumit. Pajisja dërgon ajër me presion të vazhdueshëm përmes një maske, duke mbajtur të hapura rrugët e frymëmarrjes gjatë gjithë natës. Problemi, sipas studiuesit, është se një pjesë e konsiderueshme e pacientëve nuk arrijnë ta përdorin rregullisht për shkak të parehatisë, duke ulur ndjeshëm efektivitetin e trajtimit në jetën reale.
Pikërisht për këtë arsye, kërkimet po orientohen gjithnjë e më shumë drejt alternativave më të thjeshta dhe më të pranueshme për pacientët. Një faktor tjetër me rëndësi është edhe pozicioni i trupit gjatë gjumit. Studimet tregojnë se apnea përkeqësohet kur pacienti fle në shpinë, ndërsa ndryshimi i pozicionit mund të reduktojë ndjeshëm simptomat te disa persona.
Megjithatë, Dr. Delijaj bën thirrje për kujdes në interpretimin e rezultateve. Ai thekson se gjetjet janë premtuese, por ende jo përfundimtare, ndaj nevojiten studime më të mëdha dhe afatgjata për të konfirmuar efektivitetin e kësaj metode dhe për ta përfshirë atë në praktikat standarde të trajtimit.
Nga një student që u detyrua të ndërpresë studimet për shkak të represionit në Kosovë, deri te një studiues i vlerësuar në një prej universiteteve më prestigjioze të Europës, rrugëtimi i Dr. Florim Delijajt është një histori suksesi, këmbënguljeje dhe përkushtimi ndaj shkencës. Ndërsa kërkimet e tij synojnë të përmirësojnë jetën e mijëra pacientëve, ai mbetet një shembull se si dijet, puna dhe pasioni mund të kapërcejnë çdo pengesë.
