Loading ...
Gjashtë dosje të mbyllura në prokurori, një arbitër i siguruar paraprakisht dhe fatura fiktive: kështu e përshkruajnë skemën regjistrimet që publikoi CNA, me Irfan Hysenbelliun në qendër. Tani radhën e ka SPAK.
Mes 28 dhe 30 tetorit, CNA.al publikoi katër artikuj dhe një video shtatëminutëshe për Irfan Hysenbelliun, pronarin e grupit News 24 dhe Panorama. Videoja, sipas CNA, është ndërtuar nga biseda të regjistruara me vetë Hysenbelliun, me këshilltarin e tij Ardian Xhyheri dhe me një grua që CNA e identifikon si Ornela Molla, e cila flet për faturimet e grupit. CNA nuk ka thënë kush i regjistroi bisedat dhe as si i siguroi; ky botim nuk i ka parë regjistrimet dhe çdo citim më poshtë ia atribuon CNA-së. Në transkriptin e publikuar nga CNA, bashkëbiseduesit bëjnë pyetje përmes Xhyherit si përkthyes, dhe artikulli i CNA-së i 29 tetorit thotë me kë po flisnin: një studio ligjore që e quan “William Hale”, e cila sipas CNA kishte ofruar ndihmë për të gjetur investitorë për një kërkesë arbitrazhi kundër Shqipërisë; “Blank Rome”, një firmë amerikane; një kompani që e quan “Omni” në Angli; dhe “FTI”, që ka hartuar raportin e dëmeve. Regjistrimet janë të një njeriu dhe këshilltarit të tij që u shesin një pretendim kundër Republikës së Shqipërisë njerëzve që besonin se do ta financonin.
Xhyheri e ka parë edhe më parë sallën e gjyqit. Në prill 1995 ai u gjykua në Tiranë si ish-drejtor i Bankës Tregtare shtetërore, bashkë me ish-kryeministrin Vilson Ahmeti dhe ish-guvernatorin e Bankës së Shqipërisë Ilir Hoti, me akuzën e përvetësimit të 1,2 milionë dollarëve që shteti kishte vënë mënjanë për të paguar një negociues francez të borxhit. Që atëherë ka qenë në biznes dhe në vitet e fundit, sipas CNA-së dhe sipas fjalëve të tij në regjistrim, pranë Hysenbelliut.
Çfarë thotë regjistrimi, sipas CNA
Pretendimi. CNA citon Hysenbelliun: “Minimumi 300 milionë euro deri në 600 milionë euro”. Citon Xhyherin për raportin e FTI-së: gruaja bëri diçka më tepër “për t’u dukur më e madhe, për t’u dukur më e frikshme për qeverinë”. Burimet e CNA-së thonë se raporti u fry në rreth 500 milionë, që të arrihej një marrëveshje prej 150 deri në 200 milionë, shuma që Hysenbelliu do ta pranonte.
Gjyqtari. CNA citon Xhyherin se vetëm avokati e dinte kush ishte arbitri, se avokati e kishte garantuar “1 mijë për qind” dhe se kishin marrë një gjyqtar pa ua thënë klientëve, për të parë si qëndronin punët. I pyetur nëse ai gjyqtar do të vendoste në favor të tyre njëqind për qind: “Absolutisht. Nuk është publike”.
Prokurorët. CNA citon Xhyherin: Hysenbelliu “kishte 6 dosje. Ato raste janë mbyllur në prokurori. Sepse ishte dëshira e mirë nga ai zotëria atje”. I pyetur nëse e kishte fjalën për prokurorin: po. Për kryeprokurorin e Tiranës: “Sigurisht, sigurisht… ata hanë dreka, ata bëjnë pushime verore. Ata mbrojnë njëri-tjetrin”.
Monedha e shkëmbimit. CNA citon Xhyherin për atë që marrin zyrtarët: mbështetje mediatike, intervista, mbrojtje në gazetë kur janë nën sulm dhe favore personale, “u bëni atyre një favor në spital, u bëni atyre një favor te provimi shkollor që kishte nipi ose mbesa”. Vetë Hysenbelliu, në transkriptin e CNA-së: njerëzit më të lartë të sistemit të drejtësisë e përshëndesin nëpër restorante dhe vijnë të hanë në tryezën e tij; “Mbaroja punë me një telefon”.
Faturat. CNA citon gruan që e identifikon si Ornela Molla duke shpjeguar se grupi mund të lëshonte një faturë nga News 24, televizioni apo gazeta “që nuk është reale”, për shembull një reklamë për Birra Tirana, dhe ta përdorte për të kaluar para te një kompani tjetër, sepse asnjëra palë nuk i detyrohej tjetrës. Ajo citohet edhe për një marrëveshje me para në dorë, për të paguar 900 në vend të një milioni, për të cilën “ai kërkon shpërblim”.
Çfarë thonë dokumentet
Pretendimi ka një histori. Më 4 dhjetor 2022 Inspektorati Kombëtar i Mbrojtjes së Territorit hodhi në erë Prestige Resort, hotelin shtatëkatësh të Hysenbelliut në bregdetin e Kavajës, si ndërtim pa leje; kompania kishte depozituar tri ditë më parë në Gjykatën Administrative të Durrësit një kërkesë për pezullim, asnjë gjyqtar nuk u caktua në kohë dhe episodi figuron në raportin e Departamentit Amerikan të Shtetit për të drejtat e njeriut të atij viti. Deri në janar 2025 mediat shqiptare raportonin se Hysenbelliu kërkonte 300 milionë euro nga shteti për shembjen. Pakënaqësia e dytë erdhi në gusht 2025, kur policia ndaloi gazetarët e News 24 dhe Panorama të hynin në godinën e ish-uzinës së Shkozës, të cilën një vendim i qeverisë i 12 marsit 2025 ia kishte kaluar kompanisë shtetërore të armëve KAYO; sinjali u ndërpre po atë mëngjes. Këtë javë Gazeta Tema raportoi se Hysenbelliu ka kontaktuar studio të mëdha ligjore amerikane dhe britanike për ta çuar qeverinë në arbitrazh ndërkombëtar për godinën e Shkozës. Deri sot nuk ka asnjë çështje të regjistruar në ICSID apo në regjistrin e mosmarrëveshjeve të UNCTAD-it. Pretendimi ekziston aty ku e vendos regjistrimi i CNA-së: në përgatitje, duke iu shitur financuesve.
Blank Rome është një firmë e Uashingtonit dhe Filadelfias. FTI Consulting harton raporte për vlerësimin e dëmeve në arbitrazhet ndërmjet investitorëve dhe shteteve. “Omni” në Angli ngjan të jetë Omni Bridgeway, financuesi i proceseve gjyqësore që mban tashmë një vendim arbitrazhi prej rreth 13 milionë dollarësh kundër kompanisë shtetërore shqiptare të naftës dhe po e ekzekuton në një gjykatë të Uashingtonit. Këto janë identifikime të këtij botimi, jo të CNA-së.
Modeli që përshkruan Xhyheri është modeli që ka funksionuar më parë kundër Shqipërisë. Francesco Becchetti pretendoi 650 milionë euro për shpronësimin e Agon Channel dhe një tribunal i ICSID-it i akordoi 110 milionë euro më 24 prill 2019, plus 30 milionë një partneri; komiteti i anulimit e la në fuqi vendimin më 2 prill 2021, Gjykata e Apelit e Parisit e rrëzoi kundërshtimin e Shqipërisë dhe ekzekutimi ka kaluar përmes fondeve të Eurocontrol-it në Bruksel dhe gjykatave në Vjenë. Kërko gjashtëqind, merr njëqind e dhjetë: ky është raporti që, sipas CNA-së, kampi i Hysenbelliut po përgatiste, dhe është raporti që mori Becchetti.
Dosja tatimore është në letrat e vetë Drejtorisë së Tatimeve. Në gusht 2022 Drejtoria e kallëzoi Birra Tirana sh.a. në prokurori pasi një kontroll gjeti shitje pa dokumentacion tatimor; detyrimet e prapambetura që shkaktuan kontrollin ishin 1,7 milionë euro. Në 2023 shkresa e Drejtorisë e vinte Albecorp sh.p.k., tërësisht të Hysenbelliut, në 266 milionë lekë, rreth 2,5 milionë euro, tatim të shmangur. Më 29 maj 2026 Drejtoria njoftoi sekuestrimin e tetë automjeteve, mes tyre një McLaren, nga një tatimpagues i Tiranës me 6,4 milionë euro detyrime të papaguara të grumbulluara që nga dhjetori 2024; nuk e emëroi tatimpaguesin, dhe automjetet u raportuan si të Irfan dhe Fatmir Hysenbelliut. Shifra e vetë CNA-së për borxhin total ndaj shtetit është rreth 20 milionë euro; vetëm episodet e dokumentuara shkojnë mbi 10 milionë.
Panorama TV, kanali që sipas CNA-së nuk transmeton prej dy vjetësh dhe që AMA ia rinovoi licencën sërish këtë vit, figuron në regjistrin e AMA-s 60% në pronësi të Panda Group dhe 40% të Panorama Group, kjo e fundit e mbajtur që nga qershori 2023 nga fëmijët e Hysenbelliut, Fatmiri dhe Fabiola, të cilëve ai ua dhuroi aksionet.
Çfarë zbulon regjistrimi
Nëse regjistrimet janë ato që thotë CNA, sjellja e përshkruar në to përkon me katër vepra penale të Kodit Penal të Shqipërisë.
Arbitri. Një arbitër i zgjedhur nga avokati, i garantuar se do të vendosë për paditësin dhe i fshehur nga klientët që të mos bëhet publik, është korrupsion aktiv i arbitrit, neni 319/b, me përgjegjësinë e vetë arbitrit sipas nenit 319/dh. Ato nene hynë në Kod kur Shqipëria ratifikoi Protokollin Shtesë të Këshillit të Evropës për korrupsionin; përdoren rrallë, sepse marrëveshje të tilla rrallë thuhen me zë. Në regjistrim, sipas Xhyherit, avokati e bëri dhe klientëve iu tha vetëm se ishte bërë; kjo e vë kampin e Hysenbelliut në pozitën e përfituesit që e di, të cilën Kodi e trajton si bashkëpunim. Regjistrimi nuk emëron asnjë arbitër, asnjë forum, asnjë avokat dhe asnjë pagesë. Ajo që provon, deri tani, është se Xhyheri ua tha këtë njerëzve prej të cilëve donte para. Edhe kjo vlen diçka, sepse një njeri që shet një pretendim ka çdo arsye të thotë se gjyqtari është i tiji, dhe një njeri që e thotë kur nuk është e vërtetë po kryen një vepër tjetër penale ndaj financuesve.
Raporti i fryrë. Porositja e një raporti dëmesh të fryrë qëllimisht për t’i nxjerrë shtetit një marrëveshje është mashtrim në tentativë kundër Republikës, nenet 143 dhe 22, dhe avokatët e ekspertët që e dinin janë bashkautorë. Më vete kjo qëndron dobët: çdo paditës e fryn pretendimin e vet, Becchetti kërkoi gjashtëfishin e asaj që mori, dhe tribunalet e zbresin. Ajo që e kalon nga taktikë juridike në skemë është fjalia ngjitur. Një shifër e ndërtuar për të trembur qeverinë, e vënë para një arbitri që ka rënë dakord tashmë ta pranojë, nuk është më pozicion negociimi. Në regjistrim të dyja qëndrojnë krah për krah, dhe një prokuror do t’i lexojë bashkë.
Gjashtë dosjet. Kjo është pjesa më e rëndë e regjistrimit. Një prokuror i zyrës së Tiranës që mbyll gjashtë çështje nga “dëshira e mirë” ndaj një njeriu që furnizon mbulim mediatik, mbrojtje në shtyp dhe favore për të afërmit, është korrupsion pasiv i prokurorit, neni 319/ç, dhe nga ana e Hysenbelliut korrupsion aktiv, neni 319. Ligji shqiptar nuk kërkon që të kalojnë para nga dora në dorë; “çdo lloj përfitimi të parregullt” është formula e Kodit, dhe një shtrat spitali ose provimi i nipit është një i tillë. Përshkrimi që Xhyheri i bën marrëdhënies, dreka, pushime verore, “mbrojnë njëri-tjetrin”, është përshkrimi i një marrëveshjeje të qëndrueshme, që është edhe ushtrim i ndikimit të paligjshëm, neni 245/1. Nga ana e provave, është dëshmi e tërthortë e një njeriu të interesuar për një prokuror pa emër. Gjashtë dosjet, megjithatë, nëse ekzistojnë, kanë lënë gjurmë në një regjistër. Regjistrat e Prokurorisë së Tiranës tregojnë cilat procedime kundër kompanive të Hysenbelliut u pushuan, nga cili prokuror, në cilën datë; kallëzimi i Drejtorisë së Tatimeve i gushtit 2022 për Birra Tirana është një kandidat i dukshëm. Nëse pushimet janë aty dhe një emër përsëritet, regjistrimi pushon së qeni dëshmi e tërthortë dhe bëhet dëshmi e mbështetur nga prova të tjera. Kjo është punë ditësh.
Faturat. Rrëfimi i Mollës nuk peshohet si dëshmi e tërthortë, sepse ajo përshkruan një praktikë ku ka marrë pjesë vetë. Fatura mes kompanive të grupit për reklama që nuk u vendosën kurrë dhe shërbime që nuk u kryen kurrë janë dokumente të falsifikuara, neni 186, të përdorura për të deklaruar më pak ose për të zhvendosur të ardhura, që është fshehje e të ardhurave, neni 180. Marrëveshja me para në dorë, paguaj 900 në vend të një milioni dhe dikush merr pjesën e vet, është e njëjta vepër parë nga ana e paguesit. Paratë e lëvizura mbi bazën e faturave të tilla janë produkt i veprës penale, dhe kalimi i tyre mes kompanive për t’i bërë të përdorshme është pastrim parash, neni 287, të cilin gjykatat shqiptare e kanë zbatuar edhe për vetëpastrimin që nga ndryshimet e 2012-s. Shteti ka letra të vetat edhe këtu. Në 2022 Drejtoria e Tatimeve gjeti mallra të shitura pa fatura te Birra Tirana; në 2023 gjeti 2,5 milionë euro të shmangura te Albecorp. Ato nuk janë praktika që përshkruan Molla, dhe njëra nuk e provon tjetrën. Ajo që vërtetojnë është se letrat e grupit dhe tregtia e tij nuk janë përputhur edhe më parë. Molla përshkruan një metodë të dytë për të njëjtin rezultat, dhe një inspektor që ka në dorë dokumentet për metodën e parë e di ku ta kërkojë të dytën.
Dy gjëra në regjistrim nuk janë vepra penale. Fjalët e Hysenbelliut se njerëzit më të lartë të sistemit të drejtësisë vijnë në tryezën e tij dhe se dikur i mbaronte punët me një telefon janë mburrje në kohën e shkuar. Nuk përmbajnë asnjë element penal. Janë çështje disiplinore për çdo gjyqtar dhe prokuror që u ul në atë tryezë, sipas rregullave të etikës së Këshillit të Lartë Gjyqësor dhe Këshillit të Lartë të Prokurorisë, dhe një gjykatë që peshon pjesën tjetër të regjistrimit nuk do t’i shpërfillë.
Një bisedë e regjistruar nga njëri prej pjesëmarrësve është e pranueshme si dokument në procedurën penale shqiptare; vetëm përgjimi nga një palë e tretë ka nevojë për autorizim gjykate. Nëse financuesit regjistruan takimin e tyre, regjistrimi mund të përdoret. Nëse financuesit nuk ishin fare financues, nëse ky ishte kurth i një konkurrenti, i qeverisë apo i vetë CNA-së, kjo nuk i bën thëniet të rreme, por do të jetë e gjithë mbrojtja e Hysenbelliut: provokim, përkthim selektiv, kontekst i prerë. Transkripti i CNA-së është tashmë i redaktuar dhe i sjellë në shqip. Në të, formulimet më të mprehta për arbitrin vijnë nga bashkëbiseduesi, i cili e formulon vetë pohimin, dhe Xhyheri përgjigjet “po” dhe “absolutisht”. Një njeri që i thotë po pyetjes sugjestionuese të një financuesi është provë më e dobët se një njeri që e thotë faktin vetë. Prapë mbetet një njeri që pranon, në regjistrim, se gjyqtari është i tiji. Çdo prokuror do ta dojë audion e plotë në gjuhën origjinale para se të regjistrojë ndonjë procedim.
Kompetenca zgjidhet vetë. Korrupsioni i gjyqtarëve, prokurorëve dhe arbitrave është kompetencë ekskluzive e SPAK-ut sipas nenit 75/a të Kodit të Procedurës Penale. Veprat tatimore dhe të faturimit do të shkonin normalisht në Prokurorinë e Tiranës, që është zyra që regjistrimi thotë se u ble, dhe arrijnë te SPAK-u vetëm nëse provohet se i përkasin të njëjtës marrëveshje me korrupsionin. Kjo është edhe një arsye më shumë pse gjashtë dosjet kanë rëndësi: ato janë boshti mbi të cilin i gjithë regjistrimi ose mbetet në Tiranë ose kalon te SPAK-u. CNA ia drejtoi artikullin e 30 tetorit SPAK-ut sepse, shkroi, prokurorët e Tiranës janë “thjesht vegla të Irfanit”. Çfarëdo që të mendohet për formulimin, adresa është ligjërisht e saktë. Zyra e Tiranës nuk mund të hetojë një regjistrim që akuzon zyrën e Tiranës.
Çdo fjali e regjistrimit mund të marrë një përgjigje më vete. Arbitri është pa emër, prokurori është pa emër, raporti është taktikë juridike, faturat janë mosmarrëveshje kontabiliteti. Të dëgjuara në radhë, i përgjigjen njëra-tjetrës. I njëjti këshilltar, në një bisedë të vetme, përshkruan një arbitër të siguruar jashtë, një prokuror të mbajtur afër brenda dhe fatura të rreme për të lëvizur paratë mes tyre. Kodi Penal ka një nen për atë lloj marrëveshjeje, nenin 333/a për grupet e strukturuara kriminale, dhe ky botim nuk thotë se zbatohet. Kushdo në SPAK që ta dëgjojë regjistrimin e plotë do të duhet të thotë nëse zbatohet.
Mediat e Hysenbelliut nuk i ishin përgjigjur videos deri në çastin e publikimit./CNA
