Loading ...
TIRANË– Shqipëria ka promovuar për vite me radhë veten si një vend mikpritës për pensionistët e huaj, veçanërisht për ata italianë, të cilët kanë sjellë në ekonomi jo subvencione për t’u konsumuar, por të ardhura të qëndrueshme të fituara jashtë vendit. Sot, ky model vihet në pikëpyetje nga një paqartësi fiskale që rrezikon të shndërrohet në një gabim strategjik.
Debati mbi mundësinë e vendosjes së një takse 15% mbi pensionet italiane nuk është thjesht një çështje teknike ligjore. Ai është një test i qartë për koherencën fiskale të shtetit shqiptar, për respektimin e marrëveshjeve ndërkombëtare dhe për mënyrën se si Shqipëria e koncepton konkurrencën në një treg global të rezidentëve të huaj.
Edhe pa një vendim zyrtar, vetë pasiguria funksionon si taksë. Pensionistët jetojnë me të ardhura fikse, planifikojnë jetën me dekada përpara dhe janë jashtëzakonisht të ndjeshëm ndaj çdo sinjali të paqëndrueshmërisë fiskale. Në këtë kontekst, një ligj i paqartë është po aq dëmtues sa një taksë e lartë.
Mungesa e një sqarimi të prerë nga autoritetet tatimore shqiptare ka krijuar një klimë mosbesimi, ku pensionistët italianë pyesin veten jo vetëm sa do të paguajnë, por nëse Shqipëria është ende një vend i parashikueshëm për të jetuar.
Konventa për Shmangien e Taksimit të Dyfishtë mes Shqipërisë dhe Italisë nuk është një rekomandim, por një detyrim ligjor. Çdo përpjekje për të tatimuar pensionet italiane pa një interpretim rigoroz dhe transparent të kësaj konvente rrezikon jo vetëm konflikt juridik, por edhe një goditje serioze ndaj besueshmërisë ndërkombëtare të Shqipërisë.
Një shtet që kërkon investime dhe rezidentë të huaj nuk mund të sillet sikur marrëveshjet ndërkombëtare janë të negociueshme sipas nevojës së momentit.
Debati bëhet edhe më i mprehtë kur merret parasysh një fakt i thjeshtë: pensionistët shqiptarë nuk paguajnë asnjë tatim mbi pensionet e tyre. Ky është një vendim socialisht i justifikuar, por fiskalisht domethënës. Atëherë lind pyetja e pashmangshme: me çfarë logjike ekonomike dhe morale mund të justifikohet tatimi i pensionistëve të huaj për të njëjtën kategori ?
Sidomos kur këta pensionistë:
- nuk përfitojnë nga sistemi shqiptar i sigurimeve shoqërore,
- përdorin kryesisht shërbime private,
- dhe kontribuojnë në ekonomi përmes konsumit, pa krijuar barrë buxhetore.
Një trajtim i tillë i diferencuar nuk është vetëm problem fiskal, por edhe problem imazhi.
Ndërkohë që Shqipëria debaton, vende të tjera veprojnë. Greqia ofron taksë 7%, Qipro 5%, ndërsa vende të tjera jashtë BE-së ofrojnë taksim zero për pensionet e huaja. Pensionistët italianë nuk janë të lidhur emocionalisht me një territor; ata janë të lidhur me sigurinë dhe qartësinë.
Në një realitet ku alternativat ekzistojnë, çdo pasiguri fiskale është një ftesë e hapur për largim.
Në fund, çështja nuk është nëse Shqipëria ka të drejtë ligjore të tatojë apo jo pensionet e huaja. Çështja është nëse kjo është një zgjedhje e mençur.
Një vend që nuk taton pensionistët e vet, që konkurron me shtete me taksim zero dhe që kërkon të ndërtojë imazh stabiliteti, nuk mund të lejojë që pasiguria fiskale të minojë një nga asetet e pakta, por reale, që ka ndërtuar.
Nëse Shqipëria dëshiron të mbetet një destinacion serioz për pensionistët e huaj, përgjigjja duhet të jetë e qartë, e shkruar dhe e qëndrueshme. Çdo gjë tjetër është një sinjal largimi./abcnews.al
