Irani

723401-rouhanihassan-reuters-021518-1280x720.jpg
nev ila09:07 | 16/01/2020

Me sanksione e reja të mundshme, ushtarët europianë në rajonin e Lindjes së Mesme do të jenë në rrezik.

Me këto fjalë Presidenti iranian Hassan Rouhani po përpiqet të çlirohet nga shtrëngimi i Uashingtonit dhe mbyllja e Europës të shkaktuara nga shkëputja e Teheranit nga marrëveshja bërthamore e vitit 2015, duke vënë në dyshim sigurinë e kontigjentëve ushtarakë të BE në rajon.

Rouhani tha se:

“Sot ushtarët amerikanë janë në rrezik, nesër ushtarët europianë mund të jenë në rrezik. Ne nuk duam paqëndrueshmëri në botë. Ne duam që ju europianët ta lini këtë rajon me mençuri, jo me luftë”.

Mbretëria e Bashkuar, Gjermania dhe Franca, të cilat kanë nënshkruar marrëveshjen bërthamore, akuzojnë Iranin për shkelje të paktit ndërsa procesi mund të çojë në sanksione të reja të OKB gjë e cila me shumë gjasa do ta dobësonte Teheranin në ndeshje kundër Shteteve të Bashkuara.

Nga Rouhani u përmend dhe lista e gjatë e shkeljeve amerikane kundrejt të cilave, sipas tij Europa nuk ka reaguar.

Kur Trump shpërtheu kundër NATO-s çfarë bëtë? Po kur u largua nga UNESCO? Kur u largua nga Këshilli i të Drejtave të Njeriut në OKB, çfarë keni bërë? “, pyeti në mënyrë retorike Presidenti iranian.

Reagimi i Iranit dhe kundër reagimi i Gjermanisë, Britanisë dhe Francës e kanë futur marrëveshjen bërthamore në kolaps.

Që nga viti 2018, kur Shtetet e Bashkuara dolën nga pakti, Irani ka tejkaluar kufijtë në sasinë e uraniumit dhe nivelin e pasurimit, përtej kufirit të vendosur prej 3.65% .

Në mosmarrëveshje, Europa zgjedh sanksione dhe, për këtë arsye, në sytë e Teheranit Europa ka zgjedhur anën e Shteteve të Bashkuara.

Edhe pse ditët e fundit nuk ka pasur një përshkallëzim ushtarak, armiqësitë ekonomike midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit zhvillohen me sanksionet e vendosura nga Trump kundër tetë zyrtarëve iranianë dhe njëzet ndërmarrjeve të prodhimit të aluminit, çelikut dhe bakrit të kontrolluar nga Republika Islamike, një hap i mëtejshëm ky pas vendimit për të goditur eksportet e naftës, të cilat shkojnë në nga mbi 2 milion fuçi në ditë në rreth 250 mijë, një vendim gjithashtu që ndikon edhe në jetën e përditshme të qytetarëve iranianë.

Sanksionet amerikane synojnë të destabilizojnë hapjet ndërkombëtare të Iranit edhe përmes izolimit ekonomik të kompanive të huaja që blejnë lëndë të parë ose produkte gjysëm të gatshme nga kompanitë iraniane.

Ekspertët nxjerrin në pah faktin se prodhimi metalurgjik, veçanërisht çeliku, ka pësuar një rritje të konsiderueshme gjatë vitit 2019.

merlin_166747143_7ee284de-1a3d-4f1d-9dd5-722ee0946a23-superJumbo-1280x853.jpg
Autor E12:49 | 15/01/2020

Nga

Irani është në një krizë të mjerueshme ekonomike, punësimi është i ulët, çmimet për ushqime të larta dhe nevojat e tjera janë shumë të mëdha. Ekonomia po tkurret me shpejtësi dhe iranianët janë gjithnjë e më të lodhur.

Sanksionet e vendosura nga administrata Trump kanë shkëputur mundësinë e Iranit për të qënë në tregjet ndërkombëtare, duke shkatërruar kështu ekonominë, e cila tani po dobësohet me një normë alarmante 9.5 për qind vjetore, sipas vlerësimit të Fondit Monetar Ndërkombëtar.

Eksportet e naftës shkuan në zero në dhjetor, sipas Oxford Economyics, pasi sanksionet kishin ndaluar shitjet, edhe pse kontrabandistët kanë transportuar vëllime të shumta.

Ekonomia e zymtë duket se po e zbut vullnetin e Iranit për të përshkallëzuar armiqësinë me Shtetet e Bashkuara, udhëheqësit e tij janë të vetëdijshëm se lufta mund të përkeqësojë thellësisht fatin kombëtar.

Në muajt e fundit, zemërimi i popullit për papunësinë, ekonominë në rënie dhe korrupsionin është shfaqur si një kërcënim potencialisht ekzistencial për regjimin e ashpër të Iranit.

Vetëm një javë më parë, ndjenja të tilla ishin ridrejtuar nga zemërimi ndaj vrasjes së komandantit të lartë ushtarak të Iranit, Gjeneralit Qassim Soleiman.

Por protestat u ndezën përsëri gjatë fundjavës në Teheran, dhe më pas vazhduan të hënën, pas pranimit të befasishëm të qeverisë që ishte përgjegjëse për rrëzimin e avionit ukrainas.

Protestat ishin më së shumti një shprehje e përbuzjes për mbulimin që bëri regjimi pas rrëzimit të avionit të Ukrainës, në të cilin vdiqën 176 pasagjerë.

Por zemërimi i qytetarëve në rrugë tingëllonte si një qortim për ankesa më të gjera – të kushteve të jetesës, ekonominë e ulët dhe ndjenjën se regjimi është në të vërtetë i pafuqishëm përballë telasheve të mëdha.

Inflacioni po shkon afër 40 përqindshit, duke kërcënuar konsumatorët se do të rriten çmimet për ushqimin dhe nevojat e tjera themelore. Më shumë se një në katër iranianë është i papunë, edhe pse të diplomuar në kolegj sipas të dhënave nga Banka Botërore.

Goditjet e raketave që Irani nisi në bazat amerikane në Irak javën e kaluar në përgjigje të vrasjes së Gjeneralit Soleimani ishin për t’u dhënë mundësi udhëheqësve të saj të deklarojnë se hakmarrja ishte e siguruar pa pasur nevojë të provokonin një përgjigje ekstreme nga Presidenti Trump, siç janë bombardimet ajrore.

Armiqësia me ushtrinë më të fuqishme në tokë do ta bënte jetën edhe më të vështirë për iranianët.

Kjo ngjarje mund të dobësojë monedhën dhe të përkeqësojë inflacionin, ndërsa rrezikon edhe atë që mbetet nga industria kombëtare, duke eleminuar vendet e punës dhe duke forcuar presionin e popullit mbi udhëheqjen e qeverisë.

Konflikti mund të kërcënojë bankat e vendit, por kompanitë iraniane janë “kursyer” nga rënia ekonomike për shkak të kredive të shumta që kanë marrë nga bankat.

Qeveria kontrollon rreth 70 për qind të pasurive bankare, sipas një shkrimi të Adnan Mazarei, një ish-. zv / drejtor dhe tani një bashkëpunëtor i lartë në Institutin Peterson për Ekonominë Ndërkombëtare në Uashington.

Afërsisht gjysma e të gjitha kredive bankare janë në vonesa, deklaroi Parlamenti i Iranit.

Shumë ndërmarrje iraniane varen nga mallrat e importuara, duke filluar nga makineritë tek çeliku dhe tek gruri. Nëse monedha e Iranit bie më tej, ato kompani do të duhet të paguajnë më shumë për mallra të tilla.

Bankat ose duhet të japin më shumë kredi, ose bizneset do të falimentojnë, duke shtuar kështu radhët e të papunëve.

Banka qendrore ka financuar shpenzimet e qeverisë, duke mbushur ato mangësi me një buxhet të dobët për të kufizuar zhurmën e publikut për shkurtimet që u bënë.

Kjo nënkupton shtypjen e parave iraniane, duke shtuar presionet në valutë.

Një luftë mund të shtyjë iranianët më të pasur të investojnë pasuritë jashtë vendit, duke kërcënuar një rënie të mëtejshme të monedhës dhe duke çuar në një inflacion të pashmangshëm.

Për ta përmbledhur , kjo është zgjedhja e pakursyeshme me të cilën përballet udhëheqja iraniane: Ajo mund ta mbajë ekonominë duke vazhduar të tërheqë kredi nga bankat dhe industritë, duke shtuar rreziqet e një fatkeqësie eventuale bankare dhe hiperinflacionit ose mund të marrë masa shtrënguese që do të shkaktonin vuajtje të menjëhershme të popullit, duke çuar në më shumë protesta në rrugë.

“Ky është spektri që varet nga ekonomia iraniane,” tha z. Mazarei. “Situata aktuale ekonomike nuk është e qëndrueshme.”

Megjithëse realitete të tilla duket se po kufizojnë oreksin e Iranit për përshkallëzim, disa ekspertë sugjerojnë se forcat e rrepta të regjimit mund të përqafojnë armiqësitë me Shtetet e Bashkuara si një mjet për të stimuluar ekonominë e rënë.

Irani është përqendruar vitet e fundit në falsifikimin e një të ashtuquajture ekonomie rezistence në të cilën shteti ka investuar në mënyrë agresive, duke subvencionuar industri strategjike, ndërsa ka kërkuar të zëvendësojë prodhimin vendas me mallrat e importuara.

Kjo strategji ka qenë joefikase, thonë ekonomistët, duke shtuar tensionet në buxhetin e Iranit dhe sistemin bankar, por duket se kjo nga ana tjetër ka rritur punësimin. Përkrahësit e kësaj rruge të vështirë mund të jenë të gatshëm për të parë një luftë me armikun e Iranit, Shtetet e Bashkuara, si një mundësi për të zgjeruar ekonominë ndërsa nxisin zemërimin nacionalist.

“Do të ketë nga ata që do të argumentojnë se ne nuk mund ta përballojmë situatën e tanishme nëse nuk kemi një luftë,” tha Yassamine Mather, një ekonomist politik në Universitetin e Oksfordit.

“Për qeverinë iraniane, të jetosh në krizë është e mirë. Gjithmonë ka qenë mirë, sepse ju mund të fajësoni këdo për të gjitha problemet ekonomike, për sanksionet ose për kërcënimin që vjen nga lufta. Në dy vitet e fundit, Irani ka kërkuar këto aventura si një mënyrë për të larguar vëmendjen nga problemet ekonomike.

Ekspertët supozojnë se shqetësimet ekonomike nuk do të jenë parësore. Udhëheqësit e Iranit i japin përparësi një qëllimi parësor- mbijetesës së tyre.

Nëse konfrontimi me fuqitë e jashtme duket premtuese si një mjet për të forcuar qëndrimin e tyre në pushtet, udhëheqja mund të pranojë dhimbjen ekonomike si një kosto të nevojshme.

Ata janë të gatshëm t’i varfërojnë njerëzit vetëm që të qëndrojnë në pushtet,” tha Sanam Vakil, zëvendës drejtor i programit të Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut në Chatham House, një institucion kërkimi në Londër.

“Republika Islamike nuk merr vendime bazuar në rezultate thjesht ekonomike”.

Por udhëheqësit e Iranit kanë nevojë vetëm për anketimin e rajonit të tyre për të njohur rreziqet që shqetësimi ekonomik mund t’u paraqesë fuqive të mëdha.

Në muajt e fundit, Iraku dhe Libani kanë parë demonstrata të tërbuara, të nxitura pjesërisht duke çuar në rënien e standardeve të jetësës në mes të korrupsionit dhe abuzimit të pushtetit.

Kohët e fundit gjatë muajit nëntor, gjendja e rrezikshme ekonomike e Iranit paraqiti një kërcënim themelor për regjimin.

Ndërsa qeveria u përpoq për të siguruar para për të financuar ndihma për të varfërit dhe të papunët, ajo hoqi subvencione në benzinë, duke rritur çmimin e karburantit deri në 200 përqind.

Kjo nxiti protesta të zemëruara në rrugët e qyteteve iraniane, me protestuesit që kërkuan hapur dëbimin e Presidentit Hassan Rouhani.

“Kjo është një shenjë se sa presion kanë ata,” tha Maya Senussi, një ekspert i Lindjes së Mesme në Oxford Economyics në Londër.
Mbas vrasjes së gjeneralit Soleiman, zoti Trump duket se lehtësoi në mënyrë efektive udhëheqjen e këtij presioni, duke rritur forcën e sanksioneve të tij, thonë ekspertët.

Brenda Iranit, vrasja u quajt si një shkelje e sovranitetit kombëtar dhe prova që Shtetet e Bashkuara kishin një qëllim negativ.

Ajo bllokoi ankesat që nxitën demonstratat e nëntorit – ankesat për rritjen e çmimeve, akuzat për korrupsion dhe keqpërdorime ekonomike në mes të udhëheqjes – duke i zëvendësuar ato me zi për një njeri të cilësuar si një hero kombëtar.

Një vend i mbushur me ankesa që drejtonin zemërimin e tyre drejtpërdrejt tek Shtetet e Bashkuara.

“Vrasja e Soleimanit përfaqëson një pellg ujëmbledhës, jo vetëm larg vëmendjes të problemeve të brendshme, por edhe mashtrimit të iranianëve rreth flamurit të tyre,” tha Faëaz A. Gerges, një profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Shkollën e Ekonomisë në Londër.

Z. Trump i kishte dhënë udhëheqjes iraniane “kohë dhe hapësirë për të ndryshuar bisedën”, shtoi ai. Iranianët nuk ishin më duke u përqendruar në “politikat e gabuara dhe të dështuara ekonomike të regjimit iranian”, por përkundrazi në “agresionin arrogant të Shteteve të Bashkuara kundër kombit iranian”.

Por më pas erdhi pranimi i qeverisë se ishte përgjegjës për rrëzimin e avionit me pasagjerë Ukrainas. Tani, udhëheqësit e Iranit e gjejnë përsëri veten në dyshime persa i përket demonstratave të zemëruara në rrugë.

Tani për tani, regjimi po kërkon që qetësojë protestat së bashku me policinë dhe ti paralajmërojë protestuesit të shkojnë në shtëpi.

Por nëse zemërimi i popullit vazhdon, forcat e ashpra iraniane mund të përdorin interesat amerikane me shpresën se konfrontimi do ta detyrojë zotin Trump të negociojë një marrëveshje drejt eliminimit të sanksioneve.

Irani mund të kërcënojë me anijet që transportojnë naftë përmes ngushticës së Hormuzit, rrugëkalimi i cili transporton më shumë se një të pestën e naftës në botë.

Kjo mund të shkaktojë alarm në tregjet botërore ndërsa kufizon rritjen globale ekonomike, duke rrezikuar potencialisht ofertën për rizgjedhje të zotit Trump.

Irani më parë kishte një rrugë ndryshe drejt lehtësimit nga sanksionet: Sipas një marrëveshje të vitit 2015 të krijuar nga Presidenti Barack Obama, sanksionet u hoqën në këmbim të premtimit të Iranit për të shkatërruar pjesë të mëdha të programit të tij bërthamor.

Por kur zoti Trump mori detyrën, ai hoqi dorë nga ajo marrëveshje dhe rifilloi sanksionet.

Udhëheqja iraniane ka gjykuar mbështetjen e Evropës për rifillimin e marrëveshjes bërthamore, duke kërkuar të shfrytëzojë divergjencën midis Evropës dhe Shteteve të Bashkuara.

Evropianët kanë qenë të pakënaqur për sanksionet e rinovuara të zotit Trump, të cilat kanë hequr shpresat e kompanive gjermane, franceze dhe italiane që kishin parë Iranin për mundësi të zgjeruara biznesi.

Çfarëdo që të vijë më tej, udhëheqja e Iranit është e vetëdijshme se largimi nga sanksionet amerikane është e vetmja rrugë për të ngritur ekonominë e saj, thonë ekspertët.

Marrëveshja bërthamore kishte për qëllim t’u jepte udhëheqësve të Iranit një nxitje për të zvogëluar armiqësinë si një mënyrë për të kërkuar çlirimin nga sanksionet.

Heqja dorë nga marrëveshja e zotit Trump i detyroi ata të ndjekin vetëm një qëllim – konfrontimin.

“Ata e shohin përshkallëzimin si mënyrën e vetme për bisedime,” tha znj. Vakil. “Ata nuk mund të dorëzohen dhe të vijnë në tryezën e bisedimeve. Ata nuk mund të bëjnë kompromis, sepse kjo do të tregonte dobësi.

Duke demonstruar se ata janë të patrembur, ata po përpiqen të krijojnë mure”. /Marrë nga NYT, përktheu: Sonila Backa-abcnews.al

robert-1.jpg
ger ta08:06 | 14/01/2020

Irani ka kërcënuar se do të dëbojë ambasadorin britanik në Teheran, Rob Macaire, në rast të “provokimeve” të reja nga Londra.

Republika Islamike “kërkon një ndalesë të menjëhershme të të gjitha ndërhyrjeve dhe provokimeve nga ambasada britanike”, tha ministria e jashtme në një deklaratë.

Dy ditë më parë diplomati u arrestua nga policia iraniane për pjesëmarrjen në një “demonstrim të paligjshëm”, një nga protestat e organizuara pas rrëzimit të avionit ukrainas.

Ndërkaq, Macaire u lirua menjëherë, ndërsa u thirr qeveria iraniane për të dhënë argumentet e tij.

Macaire tha se shkoi në protestë për 176 personat që vdiqën kur Irani gabimisht rrëzoi një avion ukrainas./abcnews.al

raketa-1.jpg
Autor E13:35 | 13/01/2020

Bazat e raketave nëntokësore të Iranit të fshehura nën pesë shtresa betonit, janë gati për të goditur në rast të shpërthimit të luftës së tretë botërore.

Pamjet e vendeve misterioze u publikuan në një dosje nga një grup disident midis frikës së një lufte midis Iranit dhe SHBA.

Grupet e opozitës publikuan imazhe ajrore të bazave iraniane raketore. Më e madhja pretendohet të jetë baza në Khojir, e njohur si Kodi 7500, me një tunel rreth 1.000 metra të gjatë të mbushur me raketa. Fotografitë brenda bazave janë zbuluar më parë nga mediat shtetërore iraniane.

iran-protesta.jpg
nev ila11:38 | 13/01/2020

Liderët iranianë po përballen me ditën e dytë të protestave pasi pranuan se ushtarët rrëzuan avionin ukrainas duke vrarë të 176 personat në bord, pjesa më e madhe e tyre iranianë.

Të dielën në Teheran, në sheshin Azadi, u përsëritën përplasjet e ditës së shtunë kur policia përdori gaz lotsjellës për të shpërndarë turmën e cila hidhte parulla kundër liderit supreme Ajatollah Khameni, rojeve të revolucionit dhe vetë republikës islamike.

Agjentët e policisë kanë qëlluar dhe me armë zjarri sipas disa filmimeve që qarkullojnë në rrjetet sociale. Njësi antiterror me pompa uji dhe policë janë mbledhur në pika të ndryshme të qytetit, si pranë universiteteve, ndërsa anëtarët e pasdaran patrullojnë rrugët.

Manifestime ka pasur dhe në qytete të tjera iraniane.

Në një akt simbolik, një video tregon disa studentë iranianë të cilët ecin me kujdes për të mos shkelur me këmbë flamujt amerikanë dhe izraelitë të vizatuara në rrugën që çon në një nga universitetet e Teheranit.

Në disa filmime në rrjetet sociale mund të dëgjohen manifestuesit të cilët hedhin parulla kundër qeverisë, duke thënë se armiku nuk është Amerika por armiku gjendet në vendin e tyre.

Presidenti amerikan Donald Trump publikoi në profilin e tij twitter fraza në gjuhën perse për t’iu drejtuar manifestuesve të rikthyer në shesh në Iran kundër regjimit. Këtë herë pas gënjeshtrave të thëna nga qeveria për rrëzimin e avionit ukrainas.

“Ndjek me kujdes protestat tuaja dhe frymëzohem nga kurajoja  juaj,” shkruan Trump.

“Popullit guximtar dhe shumë të vuajtur të Iranit: Jam në krahun tuaj që nga fillimi i presidencës sime dhe administrata ime do vazhdojë ‘tju mbështesë. Mos vrisni atë që proteston” paralajmëroi kreu i shtëpisë së bardhë autoritetet iraniane.

Ai shtoi se me mijëra iranianë janë vrarë dhe burgosur nga qeveria e vendit të tyre, dhe tashmë bota i ka sytë nga Irani. Por më e rëndësishmja është sipas tij, se Shtetet e Bashkuara të Amerikës po monitorojnë situatën.

‘Zhbllokoni internetin dhe lejojini gazetarët të bëjnë punën e tyre lirisht. Mjaft vratë popullin tuaj të madh,” përfundoi ai.

Ndërkohë ministria e jashtme britanike kërkon shpjegime të qarta për arrestimin e shkurtër të ambasadorit britanik në Teheran. Sipas ministrit të jashtëm britanik Dominik Raab, Irani është në një udhëkryq aktualisht.

Por Teherani nuk pranon se e ka arrestuar diplomatin britanik duke saktësuar se ai është ndaluar vetëm 15 minuta, koha që duhet për të kontrolluar dokumentet dhe për të verifikuar statusin diplomatik.

Kreu i pentagonit Mark Esper u shpreh në një intervistë për CBS se nuk kishte parë asnjë provë të qartë se Irani po planifikon një sulm ndaj katër ambasadave amerikane si pretendohet nga Donald Trump.

Por më pas shtoi se kishte të njëjtin mendim si presidenti për sa i përket mundësisë së sulmeve.

Qeveritë e Francës, Mbretërisë së Bashkuar dhe Gjermanisë, kërkojnë që Irani të respektojë plotësisht marrëveshjet për programin bërthamor. Me anë të një deklarate të përbashkët thuhet ndër të tjera se dyert për vazhdimin e dialogut mbeten gjithnjë të hapura./abcnews.al

ambasada-amerikane-1-1280x714.jpg
nev ila11:29 | 13/01/2020

Ambasada amerikane në Shqipëri përmes një postimi në rrjetet sociale, ka ripublikuar thirrjen e bërë nga sekretari i shtetit Mike Pompeo, në lidhje me zhvillimet e dhunshme që po zhvillohen në lindjen e mesme, konkretisht në Iran.

SHBA u ka bërë thirrje të gjithë kombeve, që të kundërshtojnë regjimin e Iranit, dhe të mbajnë Iranin si përgjegjës për dhunën gjatë këtyre ditëve.

Postimi i Ambasadës Amerikane:

“Shtetet e Bashkuara i bëjnë thirrje të gjithë kombeve që të kundërshtojnë ideologjinë e terrorit të regjimit iranian dhe të mbajnë Iranin përgjegjës për dhunën e tij”. Sekretari i Shtetit Michael R. Pompeo”, shkruan ambasada amerikane./abcnews.al

 

protesta-iran-1280x854.jpg
nev ila17:02 | 12/01/2020

Përshkallëzohen protestat në Iran, pasi autoritetet morën përsipër përgjegjësinë për rrëzimin e avionit ukrainas. Mediat vendase raportojnë se ndër protestuesit tepër të zemëruar kanë kërkuar rrëzimin e regjimin iranian, duke e quajtur gënjeshtare.

“Komandant i Përgjithshëm, jepni dorëheqjen“, ishin thirrjet e familjarëve të viktimave që humbën jetën nga rrëzimi i avionit, drejtuar liderit suprem Ali Kamenei.

Dëshmitarët thanë se policia përdori shkopinj dhe plumba manovër kundër demonstruesve, në disa raste duke u treguar edhe armët dhe duke i kërcënuar se do t’i vrisnin.

Nuk ka munguar edhe reagimi i presidentit amerikan Donald Trump, i cili shkroi në Twitter se Qeveria iraniane duhet t’i lejojë grupet e të drejtave të njeriut të monitorojnë dhe raportojnë fakte të vërteta lidhur me protestat e vazhdueshme nga populli iranian.

“Nuk mund të ketë një masakër tjetër ndaj demonstruesve paqësore dhe as mbyllje të internetit. Bota po shikon”, vijoi mesazhin Trump.

Situata u përkeqësua pas arrestimit të ambasadorit britanik në Iran, Rob Mekeir. Ai u prangos për nxitje të protestave dhe u la i lirë pas disa orësh. Gjatë marrjes në pyetje, ambasadori britanik është cituar të ketë thënë se nuk kishte marrje pjesë në asnjë protestë.

Për këtë ngjarje reagoi kreu i diplomacisë evropiane, Josep Borrell, duke shkruhur shqetësim për mosrespektimin e Konventës së Vjenës./abcnews.al

2800382.jpg
Autor E15:00 | 11/01/2020

Irani ka pranuar se e ka qëlluar me raketë avionin ukrainas ku humbën jetën 176 viktima, por ka theksuar se ka qenë një gabim.

Shteti i fuqishëm i Lindjes së Mesme, ka pranuar se ushtria e tij “pa dashje” goditi avionin ukraninas te pasagjerëve, ku mbetet te vrare të gjithë 176 personat në bord.

Por sipas deklaratave të Komandanti i Forcës Ajrore të Gardës Revolucionare Amirali Hadjizadeh, shkak për ngjarje ështe bërë një “gabim njerëzor” pasi aeroplani fluturoi afër një zone të ndjeshme që i përkiste Rojeve Revolucionare të Iranit.

Duke u marre gabimisht per nje “objektiv armiqësor”, avioni u godit nga një raketë, thuhet në deklaratë.

“Rojet Revolucionare” në Iran kanë marrë përgjegjësi të plotë për rrëzimin e avionëve të Ukrainës, pasi një komandant i lartë bëri deklarata publike për këtë ngjarje të rëndë.

“Unë do doja të mnos isha gjallë që të dëshmoja një aksident të tillë të rëndë”- tha Amirali Hadjizadeh.

Ai shtoi se rojet e ngatërruan aeroplanin ukrainas për një avion sulmues dhe e qëlluan me një raketë me rreze të shkurtër.

Duke përshkruar rrethanat në të cilat u shkaktua kjo tragjedi, Amirali Hadjizadeh deklaroi se vendimi i zi për rrëzimin e Boeing u mor brenda 10 sekondave.

“Operatori i mbrojtjes ajrore u dërgoi një mesazh komandantëve të tij. Pasi nuk mori përgjigje pas 10 sekondash, ai vendosi ta lëshojë raketën, “tha Hadjizadeh, duke folur në një konferencë shtypi.

“Në atë moment ne ishim në një moment të nxehtë për shkak të konfliktit me SHBA. Ne kishim raporte që raketa goditën Iranin. Ishte gabimi i një personi që shkaktoi një tragjedi, “vazhdoi Hadjizadeh, duke përshkruar sesi avioni ukrainas u rrëzua në Iran.

“Republika Islamike e shpreh keqardhje të thellë për këtë gabim katastrofik,” tha Rohani. Mendimet dhe lutjet e mia janë me familjet në zi. Unë u dërgoj atyre ngushëllimet e mia më të sinqerta, “shtoi ai. /albeu.com/

Shikoni VIDEON

 

ministri.png
ger ta16:42 | 10/01/2020

Irani mund të ketë armë bërthamore brenda një ose dy vitesh nëse vendi vazhdon të shkelë marrëveshjen bërthamore të 2015, tha të premten Ministri i Jashtëm francez Jean-Yves Le Drian.

Paralajmërimi i tij erdhi teksa ministrat e jashtëm të BE po mbajnë një takim urgjent në Bruksel, për shkak të tensioneve në rritje midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara.

“Nëse ata vazhdojnë me shkeljen e marrëveshjes së Vjenës, atëherë po, brenda një periudhe mjaft të shkurtër kohore, midis një ose dy vitesh, ata mund të kishin qasje në armë bërthamore”, tha Le Drian në radio RTL.

Plani i Përbashkët i Aksionit i Përbashkët (JCPOA),  i quajtur marrëveshja bërthamore e Iranit, u miratua në Vjenë, Austri në 2015 midis Iranit dhe P5 + 1 (pesë anëtarë të përhershëm të Këshillit të Sigurimit të KB dhe Gjermaninë). Presidenti amerikan Donald Trump u tërhoq zyrtarisht nga marrëveshja në maj 2018.

Ministrat e jashtëm të Bashkimit Evropian po mbajnë një takim urgjent të Premten për të kërkuar mënyra për të udhëhequr SHBA-në dhe Iranin larg konfrontimit, duke ditur që një llogaritje e gabuar nga të dyja palët mund të linte bllokun të përballet me një luftë dhe një krizë serioze përhapjeje bërthamore në pragun e saj.

Takimi pason vrasjen amerikane të gjeneralit iranian Qassem Soleimani javën e kaluar, që pasoi sulme raketash iraniane që synonin forcat amerikane në dy baza Irakiane.

Të mërkurën, Trump u bëri thirrje Britanisë, Francës dhe Gjermanisë që të bashkohen me të në tërheqjen nga marrëveshja bërthamore./abcnews.al

 

avion178.jpg
Autor E13:49 | 09/01/2020

Ditën e djeshme, një avion ukrainas u rrëzua duke shkaktuar një fund fatal për 176 qytetarët e bordit.

Një nga viktimat e kishte parandjerë që diçka e keqe do të ndodhte. Sheyda Shadkhoo e mori në telefon të shoqin 20 minuta përpara se të avioni të ngrihej në ajër, dhe e përfshirë nga ankthi, i kishte kërkuar që ai ta ndihmonte nga larg psikologjikisht, duke e siguruar se gjithçka do të shkonte mirë.

“Unë i thashë, mos u bëj merak, nuk ka për të ndodhur asgjë,” rrëfeu Hassan Shadkhoo për CNN.

“Ajo ishte shumë e shqetësuar nga tensionet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit pas vrasjes së gjeneralit të lartë iranian javën e kaluar”, shtoi ai. Sheyda kishte marrë tre javë pushime nga puna e saj në Toronto dhe kishtë udhëtuar drejt Iranit për të takuar të ëmën dhe motrat.

Sipas Hassanit, e shoqja kishte pasur një parandjenjë shumë të keqe. Frikën e saj, ajo e kishte shprehur edhe përmes selfie-t të fundit të postuar në Instagram. “Po largohem, por më frikëson shumë ajo që është prapa meje. Trembem për njerëzit pas meje”, ka shkruar gruaja.

I shoqi tha se është i shkatërruar nga humbja e Sheydas me të cilën kishte ndarë 10 vite të jetës, e të cilën e përshkruan si një “engjëll”.


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono