Loading ...
Oqeanet e botës kanë regjistruar temperaturat më të larta të dokumentuara ndonjëherë për muajin korrik, në një tjetër tregues shqetësues për përshpejtimin e ndryshimeve klimatike.
Sipas Shërbimit të Ndryshimit Klimatik Koperniku të Bashkimit Evropian, temperatura mesatare e sipërfaqes së detit në zonat jashtë rajoneve polare, mes 60 gradëve gjerësi veriore dhe 60 gradëve gjerësi jugore, arriti në 20.96 gradë Celsius gjatë korrikut, duke tejkaluar rekordin e mëparshëm prej 20.89 gradësh Celsius të vendosur në vitin 2023.
Korriku ishte gjithashtu muaji i dytë më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë në shkallë globale, me temperatura rreth 1.47 gradë Celsius mbi nivelin e vlerësuar për periudhën para-industriale.
Shkencëtarët paralajmërojnë se temperaturat jashtëzakonisht të larta të oqeaneve po ndikojnë gjithnjë e më shumë në sistemet klimatike dhe po rrisin rrezikun për fenomene ekstreme të motit.
Një faktor i rëndësishëm është zhvillimi i kushteve të El Niño në Oqeanin Paqësor. Temperaturat e sipërfaqes së detit kanë mbetur jashtëzakonisht të larta në pjesën më të madhe të Paqësorit tropikal, ndërsa parashikimet sugjerojnë se fenomeni mund të forcohet gjatë muajve të ardhshëm. El Niño është një model natyror klimatik që mund të shkaktojë rritje të temperaturave globale dhe ndryshime të rëndësishme në modelet e reshjeve dhe motit, ndërsa ndikimi i tij mund të bëhet edhe më i fortë kur kombinohet me ngrohjen globale të shkaktuar nga aktiviteti njerëzor.
Evropa Perëndimore është ndër rajonet që po përjetojnë më qartë pasojat e kësaj situate. Qershori dhe korriku i vitit 2026 kanë qenë periudha më e nxehtë e regjistruar ndonjëherë për rajonin, me temperaturën mesatare për dy muajt që arriti në 21.62 gradë Celsius, rreth 2.79 gradë mbi mesataren.
Temperaturat e sipërfaqes së detit në korrik arritën gjithashtu nivele rekord përgjatë brigjeve të Atlantikut dhe në Mesdheun perëndimor, duke kontribuar në valë të forta dhe të përhapura të të nxehtit detar.
Ekspertët theksojnë se oqeanet luajnë një rol jetik në rregullimin e klimës së planetit, pasi thithin pjesën më të madhe të nxehtësisë së tepërt të krijuar nga emetimet e gazeve serrë dhe prodhojnë rreth gjysmën e oksigjenit të Tokës. Megjithatë, ngrohja e vazhdueshme e tyre po sjell pasoja të rëndësishme për ekosistemet dhe komunitetet bregdetare.
Një prej ndikimeve kryesore është rritja e nivelit të detit. Uji i detit zgjerohet ndërsa ngrohet dhe ky zgjerim termik përbën afërsisht një të tretën e rritjes së nivelit të detit të regjistruar deri më tani. Kjo rrit rrezikun për zonat e ulëta bregdetare dhe shtetet ishullore.
Detet më të ngrohta po shkaktojnë gjithashtu valë të nxehti detar më të gjata dhe më intensive, të cilat kanë dëmtuar shkëmbinjtë koralorë, kanë shkatërruar pyje algash dhe kanë prekur rezervat e peshkut në shumë pjesë të botës. Për më tepër, sipërfaqet më të ngrohta të oqeaneve avullojnë më shumë ujë dhe nxehtësi në atmosferë, duke i dhënë stuhive tropikale më shumë energji dhe duke rritur potencialin për reshje intensive.
Në Evropën Perëndimore, temperaturat e larta janë shoqëruar me thatësirë të zgjatur. Sistemet e qëndrueshme me presion të lartë kanë bllokuar masat e nxehta të ajrit mbi rajon, ndërsa tokat e thata kanë reduktuar aftësinë natyrore të sipërfaqes për t’u ftohur. Franca, Spanja, pjesë të Gjermanisë dhe Mbretërisë së Bashkuar kanë regjistruar reshje dhe nivele të lagështisë së tokës jashtëzakonisht të ulëta.
Situata ka ndikuar edhe në lumenjtë kryesorë evropianë. Nivelet e ujit në disa prej tyre kanë zbritur shumë nën mesataren, me Sena, Reni dhe Danubi ndër lumenjtë më të prekur. Rrjedhat e ulëta të ujit po shtojnë presionin mbi furnizimet me ujë, bujqësinë dhe ujitjen, ekosistemet ujore, transportin lumor dhe prodhimin e energjisë.
Ekspertët paralajmërojnë se kombinimi i temperaturave rekord, thatësirës dhe ngrohjes së oqeaneve po krijon një cikël gjithnjë e më të rrezikshëm, ku nxehtësia dhe mungesa e ujit përforcojnë njëra-tjetrën.
Të dhënat e fundit sugjerojnë se ndryshimi klimatik po e bën më të shpeshtë dhe më intensiv ekspozimin e Evropës dhe pjesëve të tjera të botës ndaj episodeve ekstreme të nxehtësisë.
