Loading ...Në studion e ABC së mëngjesit, Prof. Ass. Artur Xhumari vjen jo vetëm si një neurokirurg brilant, por si një rrëfim i gjallë i një dinastie dijesh dhe sakrifice. I rritur në një familje ku libri dhe mjekësia ishin pjesë e përditshmërisë, ai mban mbi supe një trashëgimi të rrallë: nip i Kol Xhumarit, krijuesit të abetares që edukoi breza të tërë, dhe bir i mjekut Arian Xhumari që i shërbeu njerëzve mes kirurgjisë dhe neurokirurgjisë.
Por pas kësaj historie të fortë qëndron një paradoks njerëzor: kirurgu që hap kafka për të shpëtuar jetë, pranon se ka frikë… dhimbjen. Një ndjeshmëri që e bën më njerëzor përballë pacientëve të tij, në një profesion ku vendimet merren shpesh në minuta dhe peshojnë sa një jetë.
Në realitetin e vështirë të mjekësisë shqiptare, mes mungesës së burimeve dhe stafit, Xhumari tregon se sfida më e madhe nuk është vetëm operacioni, por edhe besimi. Pacienti shqiptar, thotë ai, ka nevojë të bindet, të dëgjohet dhe të kuptojë. Dhe ai nuk nxiton, sepse për të, mjekësia nuk është vetëm të veprosh, por edhe të dish kur të ndalesh.
Ka raste kur zgjedh të mos operojë. Sepse ndonjëherë, rreziku është më i madh se shpresa. Dhe kjo është ana e padukshme e profesionit: etika, përgjegjësia dhe pesha e vendimeve që të ndjekin edhe jashtë sallës së operacionit. Nga operacionet e rralla që nuk ishin bërë kurrë më parë në vend, tek rastet që sfidojnë vetë besimin e mjekut, ai pranon se jo gjithmonë ka përgjigje. Dhe pikërisht këtu hyn një “lojtar” i ri: inteligjenca artificiale. Me një saktësi që arrin deri në 92%, ajo mund të lexojë rezonancat më mirë se njeriu, duke analizuar mijëra raste të mëparshme dhe duke identifikuar atë që syri i mjekut shpesh nuk e emërton dot.
“Ne shohim tumorin, por jo gjithmonë dimë si ta quajmë,” thotë ai. Dhe kjo është një nga betejat e reja të mjekësisë: bashkëjetesa mes përvojës njerëzore dhe fuqisë së teknologjisë. Në fund, mbetet një e vërtetë e thjeshtë dhe e fortë: jeta është e çmuar. Dhe përballë saj, edhe një neurokirurg i madh mbetet, mbi të gjitha… njeri./abcnews.al
