Mali i Zi po përballet me një garë me kohën për të realizuar synimin e tij për t’u bërë anëtari i 28-të i Bashkimit Evropian në vitin 2028, ndërsa mosmarrëveshjet e pazgjidhura me Kroacinë po kërcënojnë të ngadalësojnë procesin e anëtarësimit.
Brukseli u detyrua të shtyjë një konferencë ndërqeveritare të planifikuar me Podgoricën, pasi Zagrebi kundërshtoi mbylljen e disa kapitujve të negociatave për shkak të çështjeve ende të hapura mes dy vendeve.
Mali i Zi ka bërë përparim të konsiderueshëm në negociatat me BE-në dhe synon të përfundojë punën për kapitujt e mbetur. Por mosmarrëveshjet me Kroacinë mbeten një pengesë e rëndësishme në fazën përfundimtare të procesit.
Kroacia kërkon zgjidhje për disa çështje të trashëguara nga lufta në ish-Jugosllavi, përfshirë kompensimin për të mbijetuarit e kampeve të luftës, bashkëpunimin për gjetjen e 14 personave që ende figurojnë të zhdukur nga Lufta e Pavarësisë së Kroacisë dhe ndjekjen penale të rasteve të krimeve të luftës.
Zagrebi kërkon gjithashtu zgjidhjen e kërkesave pronësore të familjeve kroate në Mal të Zi, si dhe çështjen e emërtimit të një pishine që mban emrin e ish-lojtarit jugosllav të vaterpolit, Zoran Gopçeviq, të cilin pala kroate e lidh me kampin e Morinjit.
Në tryezë janë edhe mosmarrëveshja për kufirin detar mes dy vendeve dhe kërkesa e Kroacisë për kthimin e anijes shkollore “Jadran”.
Bisedimet dypalëshe mes dy qeverive kanë vazhduar gjatë javëve të fundit, me mbështetjen e Komisionit Evropian, por deri tani nuk është arritur një marrëveshje. Për këtë arsye, Kroacia vazhdon të bllokojë mbylljen e disa kapitujve të negociatave.
Një takim dypalësh pritet të zhvillohet në Zagreb në fillim të tetorit. Nëse arrihet përparim, konferenca ndërqeveritare mund të zhvillohet më 12 ose 13 tetor dhe të hapë rrugën për mbylljen e kapitujve të tjerë.
Zyrtarët shpresojnë se një marrëveshje mes ministrive të Jashtme të dy vendeve mund ta zhbllokojë situatën gjatë muajve të ardhshëm. Megjithatë, disa prej çështjeve janë dukshëm më komplekse se të tjerat.
Komisioni Evropian po luan rol ndërmjetësues për të ndihmuar Podgoricën dhe Zagrebin të gjejnë një zgjidhje, ndërsa Brukseli është i interesuar që mosmarrëveshjet dypalëshe të mos ngadalësojnë ritmin e procesit të anëtarësimit të Malit të Zi.
Komisionerja evropiane për Zgjerimin, Marta Kos, ka theksuar se edhe nëse Mali i Zi nuk arrin t’i mbyllë të gjithë kapitujt brenda këtij viti, objektivi i anëtarësimit në vitin 2028 mbetet i mundur.
Por një skenar i tillë do të kërkonte që ratifikimi i marrëveshjes së anëtarësimit nga të gjitha shtetet anëtare të BE-së të zhvillohej me shpejtësi. Vetë Kos ka theksuar se një nga pikat vendimtare do të jetë pikërisht ritmi me të cilin procesi do të ratifikohet në secilin prej vendeve anëtare.

