Loading ...
Astronomët që përdorin teleskopin hapësinor “James Webb Space Telescope” (JWST) kanë zbuluar një shufër yjore gjigante në galaktikën e largët GN20, e vëzhguar vetëm 1,5 miliardë vjet pas Shpërthimit të Madh (Big Bang), sipas “Daily Galaxy”.
Zbulimi sfidon teoritë ekzistuese mbi formimin dhe evolucionin e galaktikave në universin e hershëm.
Shufrat yjore janë struktura të zgjatura me yje që shtrihen në qendër të galaktikave dhe luajnë rol kyç në evolucionin e tyre. Ato drejtojnë gazin drejt bërthamës galaktike, duke nxitur formimin e yjeve, ushqyer vrimat e zeza qendrore dhe ndihmuar në krijimin e bërthamave të dendura. Edhe galaktika jonë, Milky Way, (Rruga e Qumështit) përmban një strukturë të tillë.
Sipas modeleve tradicionale, universi i hershëm ishte shumë i pasur me gaz, gjë që mendohej se pengonte ose vononte krijimin e këtyre strukturave. Për më tepër, besohej se shufrat yjore kërkonin miliarda vite për t’u zhvilluar. Prandaj, zbulimi i një shufre me gjatësi rreth shtatë kiloparsekë në GN20 ka habitur komunitetin shkencor.
Falë instrumenteve MIRI dhe NIRCam të JWST-së, studiuesit arritën të depërtojnë përmes reve të dendura të pluhurit kozmik dhe të hartojnë strukturën e brendshme të galaktikës. Vëzhgimet e kryera gjithashtu nga Northern Extended Millimeter Array treguan një përputhje të fortë midis shufrës së yjeve dhe asaj të pluhurit, duke dëshmuar lidhjen e ngushtë mes yjeve, gazit dhe pluhurit në evolucionin galaktik.
Shkencëtarët besojnë se gazi shumë turbulent në brendësi të galaktikës ka luajtur rol vendimtar në stabilizimin dhe rritjen e shpejtë të kësaj strukture. Kjo sugjeron se galaktikat e hershme mund të kenë zhvilluar organizim kompleks shumë më shpejt sesa mendohej më parë.
