Loading ...
Kancelari gjerman, Friedrich Merz, ka kushtëzuar arritjen e një marrëveshjeje për buxhetin e ardhshëm shumëvjeçar të Bashkimit Evropian me miratimin e një pakete të re financiare prej 45 miliardë eurosh për Ukrainën.
Përmes një letre drejtuar presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, Merz ka kërkuar që mbështetja financiare për Kievin të trajtohet si pjesë e pandashme e negociatave për buxhetin e ardhshëm të BE-së.
Ukraina po përballet me një mungesë prej rreth 70 miliardë eurosh në buxhetin e vitit 2027, si pasojë e dëmeve ekonomike dhe sulmeve të vazhdueshme ruse. Bashkimi Evropian ka premtuar të mbulojë rreth dy të tretat e kësaj shume, përkatësisht afro 45 miliardë euro, përmes një instrumenti financiar që ende nuk është përcaktuar.
“Nëse nuk ka një zotim të përbashkët që të gjithë, pa përjashtim, të kontribuojnë në mënyrë të drejtë për mbulimin e këtij hendeku financiar, atëherë nuk mund të zgjidhet kjo çështje dhe as të diskutohen çështje të tjera, veçanërisht ato që kanë pasoja financiare”, shkroi Merz në letrën e siguruar nga Euronews.
Kancelari gjerman kërkoi gjithashtu që negociatat për buxhetin shtatëvjeçar të BE-së të garantojnë një zgjidhje të mbështetur nga të gjitha shtetet anëtare, e cila do t’i sigurojë Ukrainës financim të qëndrueshëm edhe nga viti 2028 e tutje.
Ai theksoi se kjo duhet të përfshijë edhe pagesën e interesave të akumuluara nga kreditë e mëparshme për Ukrainën.
Çështja lidhet edhe me kredinë prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, e mbështetur nga huamarrja e përbashkët e 24 shteteve anëtare të BE-së.
Hungaria, Sllovakia dhe Republika Çeke kishin siguruar përjashtimin nga kjo marrëveshje, në këmbim të mosbllokimit të vendimit që kërkonte unanimitet.
Kryegjësia e kredisë nuk do të shlyhet derisa Rusia të pranojë të paguajë reparacionet e luftës. Megjithatë, pagesat e interesit pritet të fillojnë vitin e ardhshëm. Fillimisht, Komisioni Evropian kishte parashikuar rreth tre miliardë euro interes në vit, por rritja e kostove të huamarrjes ka ndryshuar llogaritjet.
Ndërkohë, 45 miliardë eurot që BE-ja synon t’ia sigurojë Ukrainës gjatë vitit 2027 do të jenë shtesë ndaj kredisë ekzistuese.
Duke pasur parasysh madhësinë e deficitit financiar, një tjetër huamarrje e përbashkët e vendeve të BE-së është shfaqur si një nga opsionet kryesore. Komisioni Evropian pritet t’u paraqesë shteteve anëtare disa alternativa përpara një samiti të posaçëm në fund të muajit.
Në letrën drejtuar Costës, Merz kërkoi që diskutimet të përshpejtohen dhe kjo çështje të vendoset si prioritet në samitin joformal të kësaj jave në Dublin, ndonëse fillimisht nuk ishte paraparë në agjendë.
Ai shprehu pakënaqësi për faktin se ndihma financiare dhe ushtarake për Ukrainën është shpërndarë në mënyrë të pabarabartë dhe është mbështetur kryesisht nga një numër i vogël shtetesh anëtare.
“Mbështetja për Ukrainën është çështje e sigurisë sonë të pandashme evropiane, prandaj edhe barra e kësaj mbështetjeje duhet të ndahet në mënyrë të barabartë”, theksoi Merz.
Gjermania është donatori më i madh bilateral i Ukrainës. Danimarka, Finlanda, Holanda dhe Suedia janë ndër vendet e tjera që mbështesin qëndrimin e Berlinit dhe kërkojnë që financimi i Ukrainës dhe negociatat për buxhetin e BE-së të trajtohen si një paketë e vetme.
Këto shtete bëjnë pjesë në grupin e njohur si “kursimtarët” ose “modernizuesit”, të cilët kërkojnë shkurtime të përgjithshme në projektbuxhetin e ardhshëm të Bashkimit Evropian.
Qëndrimi i tyre ka shkaktuar përplasje me grupin e vendeve të njohura si “Miqtë e Kohezionit”, të cilat kundërshtojnë shkurtimet dhe kërkojnë ruajtjen e një niveli të lartë të shpenzimeve për zhvillimin dhe mbështetjen e rajoneve më pak të zhvilluara.
Republika Çeke, Hungaria dhe Sllovakia kanë sinjalizuar se mund të kërkojnë sërish përjashtimin nga çdo skemë e re e borxhit të përbashkët për financimin e Ukrainës. Pritet që të njëjtin qëndrim ta mbajë edhe Bullgaria, e cila ka kritikuar vazhdimisht dërgesat e armëve për Kievin.
Të katërta këto shtete bëjnë pjesë në grupin e vendeve që mbështesin politikën e kohezionit.
Refuzimi i tyre për të marrë pjesë në huamarrjen e përbashkët ka shkaktuar pakënaqësi te vendet që kërkojnë ndarje më të barabartë të barrës financiare.
“Grupi i vendeve të kohezionit nuk mund t’i ketë të gjitha përfitimet pa marrë përsipër përgjegjësitë. Në Bruksel nuk ka pemë nga e cila rriten paratë, prandaj duhet të bëjmë zgjedhje politike”, tha një diplomat evropian.
Edhe ministri irlandez i Financave, Simon Harris, vendi i të cilit mban presidencën e radhës të BE-së dhe ndërmjetëson negociatat, mbështeti lidhjen e dy çështjeve.
“Është shumë e vështirë të zhvillohet një diskutim serioz për buxhetin evropian të viteve të ardhshme pa përfshirë Ukrainën dhe financimin e saj. Duhet ta kuptojmë drejt këtë çështje. Në të vërtetë, bëhet fjalë për sigurinë evropiane”, deklaroi Harris të hënën.
Megjithatë, jo të gjitha shtetet anëtare pajtohen me këtë qasje.
Zëvendësministri polak përgjegjës për çështjet evropiane, Ignacy Niemczycki, paralajmëroi javën e kaluar se buxheti i BE-së dhe ndihma për Ukrainën janë dy çështje të ndryshme. Sipas tij, lidhja e tyre mund të ketë efekt të kundërt dhe ta bëjë arritjen e një marrëveshjeje edhe më të vështirë.
Ndërkohë, kryeministri sllovak, Robert Fico, e cilësoi një lidhje të tillë si “shumë të rrezikshme”.
Negociatat pritet të vazhdojnë në ditët në vijim, ndërsa ndarja e barrës financiare për Ukrainën dhe përcaktimi i prioriteteve të buxhetit të ardhshëm do të mbeten ndër çështjet më të diskutueshme mes vendeve të Bashkimit Evropian.
