Bota po shkon drejt një tjetër rekordi historik të temperaturave, ndërsa ndryshimet klimatike dhe fenomeni natyror El Niño po përshpejtojnë ngrohjen globale. Sipas grupit të pavarur kërkimor amerikan Berkeley Earth, ekziston një probabilitet prej 95% që viti 2026 të tejkalojë rekordin e mëparshëm të regjistruar në vitin 2024.
Paralajmërimi vjen në një moment kritik, teksa liderët botërorë dhe negociatorët për klimën mblidhen në Antalia të Turqisë për konferencën COP31, ku në fokus do të jenë masat për frenimin e ngrohjes globale dhe përballimi i pasojave të saj.
Shkencëtarët theksojnë se temperaturat rekord po shoqërohen me fenomene gjithnjë e më ekstreme, përfshirë valët e të nxehtit, thatësirat, zjarret masive dhe shkrirjen e akullnajave. Edhe Organizata Botërore Meteorologjike paralajmëron se viti 2026 do të jetë ndër katër vitet më të ngrohta të regjistruara ndonjëherë.
Sipas ekspertëve, shkaku kryesor i kësaj tendence mbetet rritja e përqendrimit të dioksidit të karbonit në atmosferë, si pasojë e djegies së lëndëve djegëse fosile. Ndërkohë, fenomeni El Niño po kontribuon në rritjen e mëtejshme të temperaturave, duke çliruar nxehtësi të akumuluar në oqeane.
Shkencëtarët paralajmërojnë se kjo është vetëm një pjesë e asaj që mund të ndodhë në të ardhmen. Ngrohja globale po rrit presionin mbi ekosistemet, ekonomitë dhe sigurinë e popullsisë, duke i detyruar shtetet të investojnë jo vetëm në uljen e emetimeve, por edhe në përshtatjen ndaj kushteve të reja klimatike.
Konferenca COP31 pritet të zgjasë dy javë dhe do të përqendrohet në objektiva të rinj për reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile, zgjerimin e energjisë së rinovueshme dhe rritjen e mbështetjes financiare për vendet në zhvillim.
Një nga temat kryesore do të jetë elektrifikimi i ekonomisë, pra kalimi nga përdorimi i karburanteve fosile drejt energjisë elektrike. Megjithatë, kjo çështje pritet të shkaktojë debate mes vendeve, veçanërisht për rolin që duhet të ketë gazi natyror në tranzicionin energjetik.
Pavarësisht rritjes së vazhdueshme të emetimeve, energjia e rinovueshme po shënon progres të rëndësishëm. Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë parashikon se zgjerimi i kapaciteteve të energjisë së rinovueshme gjatë gjashtë viteve të ardhshme do të jetë 57% më i madh se në periudhën e mëparshme.
Megjithatë, paralajmërimi i shkencëtarëve mbetet i qartë: bota po përballet me një klimë gjithnjë e më të nxehtë dhe me pasoja që do të prekin çdo aspekt të jetës.
Sipas parashikimeve aktuale, planeti mund të shkojë drejt një ngrohjeje prej 2.8 gradë Celsius deri në fund të shekullit, shumë mbi objektivin prej 1.5 gradë të përcaktuar në Marrëveshjen e Parisit.


