Loading ...
Pedro Sanchez po e çon Spanjën drejt zgjedhjeve të parakohshme, duke u përpjekur ta shndërrojë paaftësinë e qeverisë së tij për të miratuar ligje në një kërkesë për një shumicë të re dhe më të fortë. Zgjedhjet janë caktuar për 29 nëntor, pas refuzimit të dy dekreteve qeveritare për strehimin, të cilat u rrëzuan me votat e Partisë Popullore, Vox dhe Junts.
Votimi tregoi edhe një herë se sa e kufizuar është hapësira e kryeministrit për të arritur marrëveshje me forcat politike nga të cilat varet qëndrimi i tij në pushtet. Për Sanchez rreziku është i dyfishtë: duhet të përmbysë një situatë të pafavorshme në sondazhe dhe, në të njëjtën kohë, të sigurojë partnerë të mjaftueshëm për të formuar një qeveri.
Reuters e ka cilësuar vendimin e tij si një përpjekje për të thyer ngërçin parlamentar, në një kohë kur qeveria po has vështirësi në miratimin e nismave legjislative dhe nuk ka arritur të miratojë një buxhet të ri që nga viti 2023.
Çështja e strehimit është kthyer në një nga pikat kryesore të krizës politike. Dëbimi i një gruaje 87-vjeçare në Madrid dhe protestat që pasuan i dhanë krizës së strehimit një dimension konkret dhe intensitet të ri politik. Qeveria u përpoq të reagonte me masa emergjente, por rrëzimi i tyre në Parlament tregoi vështirësinë për të siguruar votat e nevojshme edhe për një çështje që ka zënë një vend të rëndësishëm në debatin publik.
Sanchez tani kërkon ta përdorë këtë konflikt për të mobilizuar votuesit progresistë. Megjithatë, problemi më i madh për të lidhet me vetë përbërjen e shumicës parlamentare që e ka mbështetur deri tani.
Marrëveshjet e viteve të fundit janë bazuar kryesisht në çështjen katalanase dhe amnistinë, por nuk kanë krijuar një program të përbashkët ekonomik. Junts, me një profil më konservator dhe një qëndrim të fortë për mbrojtjen e pronës, nuk ka të njëjtat prioritete me forcat e majta për sa i përket ndërhyrjeve në tregun e strehimit. Kriza e fundit nxori në pah pikërisht këtë diferencë.
Në këtë situatë, zgjedhjet e parakohshme ngrenë një pyetje më të madhe sesa mbijetesa politike e Sanchez: a mund të krijohet një shumicë që të jetë dakord jo vetëm për emrin e kryeministrit, por edhe për përmbajtjen e qeverisë?
Sanchez e ka paraqitur strehimin, përfitimet sociale dhe përballjen me rritjen e së djathtës ekstreme si disa prej çështjeve kryesore të fushatës. Megjithatë, mbështetja për një politikë të tillë nuk përkthehet automatikisht në mbështetje për qeverinë. Një pjesë e votuesve mund të jenë të pakënaqur me koston e strehimit dhe njëkohësisht të konsiderojnë të pamjaftueshme politikat e ndjekura nga ekzekutivi.
Kjo është një nga sfidat kryesore të Sanchez: ai po kërkon një mandat të ri për të trajtuar një problem që ka qenë tashmë pjesë e debatit politik gjatë viteve të qeverisjes së tij.
Në krahun e djathtë, Partia Popullore dhe Vox synojnë të përfitojnë nga dobësimi parlamentar i qeverisë. Sondazhet e fundit kanë treguar një epërsi të Partisë Popullore ndaj PSOE-së, ndërsa Vox ka ruajtur një peshë të rëndësishme në kampin e djathtë.
Kjo krijon një tjetër dilemë për të Djathtën. Për Alberto Núñez Feijóo, objektivi është të sigurojë një numër të mjaftueshëm mandatesh për të pretenduar formimin e qeverisë. Për Vox, një rezultat i fortë do të rriste peshën e saj në negociatat për një qeveri të mundshme dhe do t’i jepte më shumë ndikim mbi programin e saj.
Në të majtë, situata është gjithashtu e ndërlikuar. Forcat që përbëjnë bazën e Sumar po diskutojnë krijimin e një fronti më të gjerë, ndërsa marrëdhëniet me Podemos dhe kushtet për një bashkëpunim të ardhshëm mbeten të rëndësishme.
Për Sanchez, kjo krijon një ekuilibër të vështirë. Ai duhet të forcojë PSOE-në, por në të njëjtën kohë ka nevojë për partnerë me mandate të mjaftueshme për të krijuar një shumicë parlamentare. Një kalim i votuesve nga partitë e vogla të majta te socialistët nuk do të garantonte domosdoshmërisht një rritje të numrit të përgjithshëm të mandateve të kampit progresist.
Pas zgjedhjeve mund të shfaqen disa skenarë. Një mundësi është formimi i një qeverie të drejtuar nga Partia Popullore me mbështetjen ose pjesëmarrjen e Vox. Një tjetër është që Sanchez të arrijë një marrëveshje të re me forcat progresiste dhe partitë rajonale. Një rezultat pa një shumicë të qartë do të hapte një periudhë të re negociatash dhe pasigurie politike.
Në çdo rast, problemi kryesor nuk do të jetë vetëm zgjedhja e kryeministrit, por aftësia e qeverisë së ardhshme për të miratuar një buxhet dhe për të zbatuar politikat për të cilat do të kërkojë mbështetje parlamentare.
Për Sanchez, zgjedhjet e 29 nëntorit janë një bast politik për të ndryshuar ekuilibrin parlamentar. Por rezultati do të përcaktojë jo vetëm nëse ai do të qëndrojë në Moncloa, por edhe nëse do të jetë në gjendje të krijojë një shumicë që mund të qeverisë në mënyrë efektive.
