Loading ...
Shkencëtarët Karl Deisseroth, Peter Hegemann dhe Georg Nagel janë fituesit e Çmimit Nobel për Fiziologji ose Mjekësi për vitin 2026, njoftoi të hënën Akademia.
Akademia nderoi treshen këtë të hënë për zbulimet lidhur me kanalet jonike të kontrolluara nga drita dhe optogjenetikën.
Optogjenetika është një fushë që përdor dritën për të kontrolluar aktivitetin e qelizave të caktuara, duke u dhënë studiuesve mundësinë të shohin me saktësi mënyrën se si funksionojnë sisteme biologjike, përfshirë qelizat nervore.
Shkencëtarët fusin një gjen të ndjeshëm ndaj dritës – zakonisht të marrë nga algat ose bakteret – në qelizat e synuara duke përdorur vektorë viralë të sigurt. Qelizat fillojnë të prodhojnë proteina të specializuara të kanaleve jonike të kontrolluara nga drita, të tilla si kanalordopsina , dhe i vendosin ato në membranën e tyre të jashtme. Kur një ngjyrë specifike drite – si drita blu – shkëlqen mbi këto proteina, kanalet hapen. Atomet e ngarkuara, jonet, kalojnë me shpejtësi nëpër poret e hapura në qelizë, duke ndryshuar ngarkesën elektrike të qelizës dhe duke bërë që ajo të lëshojë një sinjal elektrik.
Ky zbulim ofron një rrugë të mundshme përpara për trajtimin e sëmundjeve neurologjike dhe kardiake, ose për rivendosjen e shikimit në sëmundjet degjenerative të syve. Studiuesit mund të synojnë qelizat individuale brenda milisekondave, shumë më shpejt dhe më saktë sesa ilaçet tradicionale ose elektrodat metalike. Gjithashtu, ndihmon shkencëtarët të hartojnë qarqet e trurit dhe të kuptojnë se si grupe specifike të neuroneve kontrollojnë sjelljet, lëvizjen dhe kujtesën.
Çmimi për Fiziologji ose Mjekësi hap javën e Nobelëve, gjatë së cilës do të shpallen edhe fituesit në fizikë, kimi, letërsi dhe për paqen.
Një vit më parë, Nobeli i Mjekësisë iu dha Mary Brunkow dhe Fred Ramsdell nga Shtetet e Bashkuara dhe Shimon Sakaguchi nga Japonia për zbulimet e tyre mbi tolerancën imunitare periferike.
