Koronavirusi ka vrarë më shumë amerikanë se pandemia e gripit spanjoll një shekull më parë

schedule17:28 - 21 Shtator, 2021

schedule 17:28 - 21 Shtator, 2021

Nga The Guardian

Me më shumë se 675,000 vdekje të raportuara pandemia e Covid-19 ka vrarë po aq amerikanë sa pandemia e gripit 1918-19.

Një shekull më pare popullsia amerikane ishte vetëm një e treta e asaj që është sot, që do të thotë se gripi preku një pjesë shumë më të madhe, duke qenë më vdekjeprurës.

Por kriza e Covid-19 është në çdo rast një tragjedi kolosale më vete, veçanërisht duke pasur parasysh përparimet e mëdha në njohuritë shkencore dhe dështimin për të përfituar maksimalisht nga vaksinat.

Ndryshe nga një shekull më parë, vaksinat tashmë janë vënë në dispozicion  të popullsisë gjerësisht. Sidoqoftë, një ngurrim i gjerë për t’u vaksinuar, i nxitur pjesërisht nga frika e pabazë për sigurinë dhe efikasitetin, do të thotë që 36% e njerëzve në SHBA të moshës 12 vjeç e lart ende nuk janë vaksinuar plotësisht, sipas të dhënave nga Qendrat Federale për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC).

“Xhepat e mëdhenj të shoqërisë amerikane – dhe, më keq, udhëheqësit e tyre – e kanë hedhur poshtë këtë,” tha Dr Hoëard Markel, një historian mjekësor në Universitetin e Miçiganit.

Shtëpia e Bardhë fillimisht parashikoi 100,000 deri në 240,000 vdekje nga Covid-19, nëse qytetarët do të distancoheshin. Donald Trump, i cili gabimisht parashikoi se koronavirusi thjesht do të zhdukej, u bë dëshmitar i fundit të poshtëm të këtij parashikimi që u arrit në maj të vitit të kaluar.

Një rritje e vdekjeve në pranverën e vitit 2020 u tejkalua nga një valë më e madhe e vdekjeve gjatë dimrit, me një rekord prej 4 197 jetësh të humbura në një ditë të vetme, që u arrit në 13 janar, sipas Universitetit Johns Hopkins. Që kur Joe Biden u bë president, përhapja e vaksinave ka ndihmuar në uljen e shkallës së vdekjeve, megjithëse shifrat filluan të ngjiteshin përsëri në gusht për shkak të përhapjes së variantit Delta.

Numri i vërtetë i vdekjeve mund të jetë shumë më i lartë se totali zyrtar ashtu siç vlerësohet edhe për pandeminë e mëparshme. Gjithashtu, i ngjashëm me gripin 1918-1919, koronavirusi nuk mund të zhduket kurrë plotësisht. Shkencëtarët shpresojnë se do të bëhet një grip i butë sezonal pasi imuniteti i njeriut të forcohet përmes vaksinimit dhe infeksionit të përsëritur.

“Shpresojmë se do të jetë si të ftohesh, por nuk ka asnjë garanci,” tha Rustom Antia, një biolog në Universitetin Emory, duke sugjeruar një skenar optimist, në të cilin kjo mund të ndodhë për disa vjet.

Tani për tani, pandemia i ka ende SHBA -të dhe pjesën tjetër të botës në nofullat e saj.

Ndërsa rritja e infeksioneve prej variantit Delta mund të ketë arritur kulmin, vdekjet në SHBA janë më shumë se 1,900 në ditë-niveli më i lartë që nga fillimi i marsit-dhe numri i përgjithshëm arriti në 675,000 të hënën, sipas shifrave të mbajtura nga Johns Hopkins.

Dimri mund të sjellë një rritje të re. Modeli i Universitetit të Uashingtonit parashikon 100,000 vdekje shtesë nga Covid-19 deri më 1 janar 2022, gjë që do të sillte numrin e përgjithshëm të SHBA në 776,000 të vdekur.

Pandemia e gripit 1918-19 vrau 50 milion në nivel global, në një kohë kur numri i popullsisë në botë ishte sa një e katërta e numrit të sotëm. Ndërkohë, vdekjet globale nga Covid-19 janë më shumë se 4.6 milion, raporton abcnews.al.

Numri i vdekjeve të gripit 1918-19 SHBA bazohen mbi një supozim të përafërt, duke pasur parasysh të dhënat jo të plota të epokës. Shifra 675,000 të vdekur vjen nga CDC.

Para Covid-19, gripi 1918-19 konsiderohej universalisht pandemia më e keqe në histori. Është ende e paqartë nëse kjo pandemi do të rezultojë si më vdekjeprurësja.

Në shumë mënyra, gripi 1918-1919-i cili u quajt gabimisht gripi spanjoll, ishte më i keq. Duke u përhapur për shkak të Luftës së Parë Botërore, ai vrau në një numër të madh të rinj, të rritur të shëndetshëm. Asnjë vaksinë nuk ekzistonte dhe nuk kishte antibiotikë për të trajtuar infeksionet dytësore.

Udhëtimet me avion dhe migrimet masive kërcënojnë të rrisin numrat e pandemisë aktuale. Pjesa më e madhe e botës është e pavaksinuar. Dhe koronavirusi ka qenë plot surpriza.

Pak më pak se 64% e popullsisë amerikane ka marrë të paktën një dozë të vaksinës, me norma shtetërore që variojnë nga një nivel i lartë prej afërsisht 77% në Vermont dhe Massachusetts në nivele të ulëta rreth 46% në 49% në Idaho, Wyoming, Virxhinia Perëndimore dhe Misisipi.

Në nivel global, rreth 43% e popullsisë ka marrë të paktën një dozë, sipas Our World in Data, me disa vende afrikane që sapo kanë filluar të bëjnë vaksinat e tyre të para.

“Ne e dimë që të gjitha pandemitë do marrin fund,” tha Dr Jeremy Broën, drejtor në Institutin Kombëtar të Shëndetit, i cili shkroi një libër mbi gripin.

Covid-19 mund të ishte shumë më pak vdekjeprurës në SHBA nëse më shumë njerëz do të vaksinoheshin më shpejt, “dhe ne ende kemi një mundësi për ta ndryshuar situatën”, tha Brown. /The Guardian-Abcnews.al