A do të vijë dita kur fytyra e njeriut të mos duket më e vjetër se 35 vjeç? Dhe a do të jetojmë së shpejti me robotë humanoidë që do të bëhen shoqëruesit tanë të përditshëm?
Këto pyetje, që deri pak vite më parë dukeshin pjesë e filmave fantastiko-shkencorë, sot po diskutohen seriozisht në laboratorët më të avancuar të botës. Përparimet në mjekësinë rigjeneruese, qelizat staminale dhe inteligjencën artificiale po ndryshojnë me ritme të shpejta mënyrën se si e kuptojmë plakjen dhe të ardhmen e njeriut.
Sipas inxhinierit biomjekësor Ermand Mertenika, shkenca po hyn në një epokë ku trajtimi i plakjes nuk do të kufizohet më vetëm te kremrat apo procedurat estetike, por do të synojë vetë mekanizmat biologjikë që e shkaktojnë atë.
Qelizat staminale kanë aftësinë unike të shndërrohen në lloje të ndryshme qelizash të specializuara. Ato mund të ndihmojnë në riparimin e lëkurës, prodhimin e kolagjenit dhe rigjenerimin e indeve, duke hapur rrugën për trajtime që synojnë të rikthejnë funksionimin më rinor të organizmit.
Një nga drejtimet më premtuese të kërkimeve është riprogramimi ose stimulimi i qelizave të vetë trupit për të ngadalësuar plakjen qelizore dhe për të përmirësuar proceset natyrore të shërimit. Kjo do të thotë se, në të ardhmen, fokusi nuk do të jetë vetëm fshehja e rrudhave, por trajtimi i plakjes në nivelin e saj biologjik.
Studiuesit po punojnë gjithashtu me teknologji si qelizat staminale pluripotente të induktuara (iPSC) dhe terapitë me vezikula jashtëqelizore. Studimet e hershme kanë treguar rezultate premtuese në rikthimin e elasticitetit të lëkurës, përmirësimin e strukturës së saj dhe reduktimin e shenjave të plakjes.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se këto teknologji janë ende në zhvillim. Edhe pse rezultatet paraprake janë inkurajuese, nuk ka ende prova që brenda 10 viteve mosha e fytyrës së çdo njeriu do të “ndalet” në 35 vjeç. Përparimi është i shpejtë, por shumë prej këtyre terapive kanë ende nevojë për studime klinike dhe miratime rregullatore përpara se të përdoren gjerësisht.
Por revolucioni nuk ndalet vetëm te mjekësia.
Paralelisht, zhvillimi i inteligjencës artificiale dhe robotikës po afron një tjetër transformim të madh. Robotët humanoidë pritet të mos jenë më vetëm makina industriale, por shoqërues të përditshëm të njerëzve.
Të pajisur me inteligjencë artificiale të avancuar, aftësi për të kuptuar gjuhën natyrore, për të njohur emocionet dhe për të mësuar nga ndërveprimet me njerëzit, këta robotë mund të marrin role të rëndësishme në jetën e përditshme.
Ata mund të ndihmojnë në kujdesin për të moshuarit, asistencën në shtëpi, edukim, shërbime personale dhe në shumë profesione të tjera ku nevojitet ndërveprim i vazhdueshëm me njerëzit.
Megjithatë, edhe në këtë fushë mbeten pyetje të rëndësishme: deri ku duhet të shkojë zëvendësimi i njeriut nga makinat? Si do të ndikojë kjo në tregun e punës, privatësinë dhe marrëdhëniet njerëzore?
Një gjë duket e sigurt: dekada që po vjen pritet të sjellë ndryshime që deri dje dukeshin të pamundura. Mjekësia rigjeneruese dhe inteligjenca artificiale po ecin me ritme të papara, duke premtuar një të ardhme ku jo vetëm do të jetojmë më gjatë, por ndoshta edhe ndryshe. Pyetja nuk është më nëse këto teknologji do të ndryshojnë jetën tonë, por sa shpejt dhe në çfarë mase do ta bëjnë këtë.



