Loading ...
Arabia Saudite mund të ketë mundësi të zhvillojë program të pasurimit të uraniumit në territorin e saj si pjesë e një marrëveshjeje të propozuar për bashkëpunim bërthamor me Shtetet e Bashkuara, sipas dokumenteve të Kongresit amerikan dhe ekspertëve për kontrollin e armëve.
Kjo ka ngritur shqetësime të forta lidhur me shpërndarjen e teknologjive bërthamore dhe rrezikun e shndërrimit të programit civil në një kapacitet potencial për armë bërthamore.
Dokumentet zyrtare tregojnë se administratat amerikane, duke përfshirë edhe të presidentit aktual amerikan, Donald Trump, kanë negociuar mundësinë e një marrëveshjeje që do t’i lejonte Arabisë Saudite të ketë qasje në teknologji të ndjeshme bërthamore, përfshirë pasurimit të uraniumit, në kuadër të një partneriteti civil. Ekspertët e mospërhapjes paralajmërojnë se qoftë edhe një qendër e tillë centrifugash mund të shërbejë më vonë si hapi i parë drejt një programi ushtarak.
Sipas dokumenteve, marrëveshja e planifikuar mund të vlejë miliarda dollarë dhe përfshin nënshkrimin e një protokolli sigurie me Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) për mbikëqyrje të pjesëve më sensitive të bashkëpunimit bërthamor. Ajo përfshin fusha si pasurimi, prodhimi i karburantit dhe riformimi, duke nxitur shqetësime për kontroll të mjaftueshëm dhe rrezikun e shndërrimit të kapaciteteve civile në mjet për rrethim bërthamor.
Pasurimi i uraniumit nuk është automatikisht hapi drejt armatimit bërthamor, pasi një shtet duhet të zotërojë edhe teknika të tjera të ndërlikuara për të prodhuar material të aftë për armë. Megjithatë, ai hap zgjat dorë për mundësi të pafavorshme në të ardhmen, dhe kjo është bërë një pikë qendrore diskutimi ndërkombëtar.
Ky zhvillim vjen në sfondin e tensioneve të vazhdueshme rajonale, përfshirë debatet e stagnuara mbi programin bërthamor të Iranit, si dhe rivalitetet strategjike në Lindjen e Mesme, duke bërë që shqetësimet mbi proliferimin bërthamor të rriten në arenën globale.
