Kuriozitete

amianti-lenda-toksike.jpeg
nev ila23:35 | 20/02/2020

Amianti është një fibër natyrale që përdoret për ndërtime, por mjaft i rrezikshëm për shëndetin, arsye pse është rreptësisht i ndaluar dhe me ligj në Evropë e më gjerë, por edhe në Shqipëri.

Amianti, një ndër shkaktarët kryesorë të sëmundjeve kancerogjene, është përdorur për të ndërtuar kryesisht tavane të vjetra, apo iziolime termike apo kundërzjarre, por tashmë është i ndaluar me ligj.

Amianti, azbesti, eterniti cilësohet me emra të ndryshëm dhe fakt është se të gjithë e njohin. Prezenca e amiantit në objekt ose në materiale, kur ai është i izoluar, nuk shkakton rrezik për njeriun.

Rreziku rritet kur ai lirohet në ajër, nga dëmtimet e ndryshme të materialeve, e posaçërisht të atyre që janë të thyeshme. Përmes organeve të frymëmarrjes këto fibra futen në mushkëri. Ato qëndrojnë përgjithmonë ne organizëm dhe janë me pasoja fatale për njeriun.

Prej kohës kur njeriu i ekspozohet fibrave të asbestit e deri në diagnostifikimin e sëmundjeve, është një kohë relativisht e gjatë. Por kur ato diagnostifikohen, janë me pasoja fatale për njeriun dhe është shumë vonë të ndërmerret diçka për përmirësimin e gjendjes.

Praktikisht, personat e ekspozuar ndaj këtyre fibrave, nuk kanë simptoma akute, të cilat do të konfirmonin futjen e fibrave në organizëm, por që nga momenti ku ato absorbohen nga trupi, ato fillojnë punën e tyre shkatërruese.

Sëmundjet që shkaktohen nga ekspozimi ndaj fibrave të asbestit, këtij materiali të rrezikshëm, janë: Asbestoza, Kanceri Mesotelioma, Kanceri i vezoreve etj. Amianti në Shqipëri ka pasur një përdorim të gjerë në vitet ’60 dhe një pjesë e mirë e objekteve me këtë element i mbajmë të trashëguara edhe sot.

Është vërtetuar shkencërisht se fibrat e amiantit janë kancerogjenë dhe janë lehtësisht të transmetueshme në organizëm

Është cilësuar si katastrofa më e madhe natyrore e shëndetit publik dhe më e keqja është se vret në heshtje. Amianti, azbesti, eterniti cilësohet me emra të ndryshëm dhe fakt është se të gjithë e njohin, pasi është gjithkund i përdorur, por pak kush e di se mund të vrasë.

Është vërtetuar shkencërisht se fibrat e amiantit janë kancerogjenë dhe janë lehtësisht të transmetueshme në organizëm. Kur trupi është i kontaminuar prej tyre shkaktohen sëmundje si: asbestoza, pllakat pleurale, kanceri i mushkërive, mesothelioma, kanceri i laringut dhe kanceri i ovareve.

Për fat të keq fibrat e azbestit mund të “flenë” në trupin e njeriut për 30-40 vjet dhe pas një perudhe kaq të gjatë ato mund të aktivizohen dhe shkaktojnë sëmundje shumë të rënda.
Dhe vështirë se në këto rrethana mund t’ju shkojë mendja që shkaktari është azbesti, materiali me të cilin dikur kishit mbuluar baraken apo materiali që keni izoluar tubacionet e kuzhinës.

Rreziku

Në ç’mënyrë jemi të rrezikuar nga ky material fatal, me të cilin pa ja njohur rrezikshmërinë kemi bashkëjetuar çdo ditë. Fibrat e tij mund të hyjnë lehtësisht në organizëm përmes rrugëve të frymëmarrjes dhe pas një kohe të gjatë janë të afta të shkaktojnë infeksion dhe dëme të tjera të pallogaritshme sikurse u sipërpërmendën.

Të rrezikuar janë si banorët që në ndërtimet e tyre kanë elemente azbesti ashtu edhe ata që jetojnë përreth këtyre ndërtimeve apo fabrikave ku prodhohen. Për shkak të karakteristikave të veçanta të amiantit, askush nuk mund të përjashtohet nga ekspozimi ndaj tij.

Transmetimi

Fibrat mund të transportohen edhe nëpërmjet këpucëve nga mjediset e jashtme deri në shtëpi, kështu që rreziku i kontaminimit është shumë i madh. Pavarësisht vendodhjes së këtij vrasësi të heshtur, faktorët atmosferikë dhe njerëzorë mund t’i transportojnë ato kudo, duke ekspozuar këdo ndaj këtij rreziku.

Vdekshmëria

Çdo vit në botë, më shumë se 100 mijë persona po vdesin nga sëmundjet e lidhura me azbestin, shumica nga kanceri i mushkërive dhe nga mezothelioma. Në Shqipëri, edhe pse ky material vijon të përdoret në ndërtim, nuk ekzistojnë statistika për dëmet e shkaktuara prej tij.

Ekziston një ligj në fuqi për ndalimin e përdorimit të tij. Pavarësisht kësaj, amianti futet ende në Shqipëri. Amianti në Shqipëri ka pasur një përdorim të gjerë në vitet ’60 dhe një pjesë e mirë e objekteve me këtë element i mbajmë të trashëguara edhe sot.

Ato janë një potencial i rrezikshëm për shëndetin, madje edhe asgjesimi i tyre duhet bërë në mënyrë shumë profesionale, pasi në të kundërt fibrat mund të ndosin ambientin.

Organizata Botërore e Shëndetësisë po shfaq veçanërisht një ndjeshmëri të lartë ndaj problemit, ndërsa Bashkimi Europian prej 2005-ës e ka ndaluar në mënyrë kategorike përdorimin e këtyre materialeve.

Ku gjendet amianti

. Sobat e drurit

. Furnelat

. Prizat

. Spinat zjarrduruese

. Izolues të pllakave dhe tavanit

. Mbulesat

. Tubat e shkarkimit të ujërave të shiut në banesa

. Veshjet e jashtme dërrase

. Litarë të llojeve të ndryshëm

. Pllaka zjarrduruese./abcnews.al

samsung.jpg
Autor E15:56 | 20/02/2020

Përdoruesit e celularëve “Samsung” u zgjuan sot me një mesazh misterioz në celularin e tyre.

Njoftimi erdhi nga aplikacio9ni “Find My Mobile” e Samsung dhe përmbajtja e mesazhit ishte thjesht numri “1”.

Në Tëitter, përdorues nga e gjithë bota u ankuan për këtë gjë pasi, sipas tyre, i harxhoi baterinë e celularit.

Samsung konfirmoi se bëhet fjalë për një “notification” të dërguar pa dashje.

“Së fundmi, një “notification” për “Find My Mobile 1” është dërguar në një numër të kufizuar pajisjesh Galaxy.

Njoftimi u dërgua pa dashje gjatë një testimi të brendshëm dhe nuk ka asnjë ndikim në celularin tuaj. Kërkojmë ndjesë për shqetësimin që mund t’i ketë shkaktuar klientëve tanë”, shkruan kompania në rrjetet sociale.

collage-25.jpg
So Nila15:55 | 20/02/2020

Në kuzhinën e Fukudokoro Sakai, një restorant në Japoni ,shefi përgatit peshkun vdekjeprurës. Ai e pastron duke i hequr halat dhe të brendëshmet.

Peshku ‘pufferfish’  pritet në copa të holla dhe u serviret klientëve për drake sipas ArchyW.

Por ajo që e ka bërë të famshëm peshkun është aftësia e tij për të të vrarë vetëm pak orë pas ngrënies së tij. Ajo çfarë e bën  atë vdekjeprurës janë sytë dhe mëlçia, të cilat përmbajnë tetrodotoksinë. Për të cilën nuk ka një kundërhelm.

Pavarësisht këtij fakti, peshku është tepër  i famshëm dhe shitet për një çmim jashtëzakonisht të lartë.

Një pjatë  kushton afro 300 dollarë .

Pronari i restorantit tregon se janë turistët e pasur ata që e preferojnë më shumë, për shkak dhe se  ky peshk nuk mund të eksportohet, si pasojë e toksitetit të tij.

Këtë vit  synimi janë Lojërat Olimpike  Tokio 2020.

Megjithëse koronavirusi, SARS-CoV-2, mund të frenojë fluksin e turistëve në Lojërat Olimpike, “përfundimisht ne do të përpiqemi ta luftojmë këtë betejë në tregjet e huaja në një të ardhme të afërt”, tha shefi i kuzhinës.

I gjithë sekreti i këtij peshku është tek mënyra e gatimit të tij./abcnews.al

Capture-26.png
So Nila15:04 | 20/02/2020

Helmi i gjarprit mund të vrasë me shpejtësi qelizat e tumorit dhe të kancerit të gjirit dhe të zorrës së trashë, pohojnë shkencëtarët. Por gjetja e dozës së saktë është si ‘të kërkosh ar’.

Një ekip biologësh në Universitetin e Kolorados Veriore është duke provuar helmin toksik të gjarprit në kërkimin e një kure.

Helmi i gjarprit është shumë toksik, dhe një kafshim i vetëm mund të vrasë prenë në çast.

Shkencëtarët pranojnë se helmi këtij gjarpri  për të shkatërruar vetëm qelizat e kancerit pa qenë fatale për njerëzit do të jetë një sfidë, shkruan Mail Online.

Kanceri është një nga shkaqet kryesore të vdekjes në të gjithë botën, dhe zbulimi për ilaçe të reja  vazhdon ende.

Helmi i gjarprit, ilaçet popullore të përdorura me shekuj, janë bërë një interes për disa shkencëtarë sepse përmbajnë një mori proteinash dhe kimikatesh.

Captopril, një ilaç i përdorur për presionin e lartë të gjakut, u krijua nga helmi i gjarprit.

Është përdorur në SH.B.A dhe MB për rreth 40 vite dhe kjo ka nxitur kërkimin për më shumë ilaçe të reja duke përdorur helmin e gjarprit.

Stephen Mackessy beson se laboratori i tij në UNC’s School of Biology është i pari që ka studiuar  helmin e gjarprit si një mundësi për të luftuar kancerin.

Ndërsa shumë tani konsiderohen si pseudoshkencë, disa janë vërtetuar shkencërisht se kanë potencial – siç është mjalti i bletëve, i cili është zbuluar se ka disa veti antibiotikësh dhe anti-inflamatorë në disa studime.

Ka pasur pak hulumtime mjekësore të kryera që nga shpikja revolucionare e antibiotikëve.

Ilaçet e shumta përmbajnë përbërës që rrjedhin nga kafshët, zakonisht derrat ose lopët. Këto përfshijnë disa insulina, vaksina dhe shtesa të enzimës pankreatike.

Studimet tregojnë se helmi tek gjarpërinjtë e ndryshëm mund të sulmojë qelizat e kancerit të njeriut në mënyra unike, pretendon   Mackessy.

Studentëve në UNC u jepet qasje në qindra gjarpërinj nga e gjithë bota, për të studiuar përbërjet dhe proteinat. Teknologjia e re u lejon atyre të studiojnë dhe të nxjerrin përbërësit nga helmi.

Hulumtimi është ende në faza paraprake, duke analizuar helmin mbi qelizat kancerogjene in vitro. Qelizat kultivohen në laborator.

Ekipi shpreson që një ditë të shkojë përpara në studimet klinike por ata kanë shumë punë për të bërë në mënyrë që  të gjejnë dozën e duhur.

Helmi i gjarprit është helmues për njerëzit dhe mund të jetë vdekjeprurës, duke ndikuar tek gjaku, muskujt dhe zemra.

Por ka disa komponime që besohet se i shtyjnë qelizat të hyjnë në atë që njihet si apoptoza ose ‘vetëvrasje qelizore’.

Sfida është të programohet helmi i gjarprit për të nxitur apoptozën në qelizat problematike si kanceri, por të mos ketë ndikim tek qelizat e tjera të shëndetshme në trup.

“(Gjetja e dozave dhe përzierjeve të duhura) është njësoj si të kërkosh ar”, thonë  shkencëtarët/abcnews.al

 

1582105733_teaserbreit.jpg
So Nila13:50 | 20/02/2020

Dy gra të cilat blenë jastekë për karriget e kopshtit në një dyqan bamirësie në Zyrih, morën shumë më tepër se aq.

Në vend që të blinin thjesht diçka të rehatshme mbi të cilën të uleshin, brenda jastekëve gjetën një zarf me 20.000 franga (20.330 dollarë), shkruam MBS NEWS.

Gratë raportuan gjetjen e parave në polici, që përcaktoi se zarfi dhe jastekët i përkisnin një zonje e cila kishte humbur jetën së fundmi.

Policia tregoi se familja e saj i kishte dhënë shumë pajisje shtëpiake organizatës së bamirësisë.

E bija e së ndjerës i dha dy grave 3000 franga si shpërblim./abcnews.al

energji.jpg
Autor E12:26 | 20/02/2020

Operatori Nord Pool, i cili menaxhon shpërndarjen e energjisë elektrike në disa vende të Evropës Veriore, ka publikuar të dhënat për Finlandën, ku për disa orë, të hënën e kaluar kostoja e energjisë elektrike shkoi nën zero: minus 20 cent për kWh.

Presidenti i Autoritetit Finlandez të Energjisë, Antti Paananen, shpjegoi se shkaku i fenomenit ishte prodhimi më i madh i energjisë elektrike sesa konsumi.

Finlanda prodhon sasi të mëdha të energjisë nga burime të rinovueshme, kryesisht me turbina me erë, dhe ajo çfarë shkaktoi një tjetër rritje të prodhimit të energjisë ishte një stuhia e fortë mbi Oqeanin Atlantik.

Në të njëjtën kohë, për shkak të një dimri të butë, konsumi i energjisë për ngrohje ka qënë i ulët.

Për më tepër, greva e punëtorëve në industrinë e drurit, një nga më të rëndësishmet në vendin Nordik, me konsumin më të lartë të energjisë elektrike, ka ndikuar në uljen e kërkesës për energji.

Autoriteti Finlandez i Energjisë vunë në dukje se një çmim i tillë energjisë elektrike është raportuar në të kaluarën në Danimarkë dhe Gjermani, por në llogaritjen e minus 4-6 cent për kWh.

Nga ana tjetër, ky çmim i energjisë elektrike, dhe indeksi kaq i lartë, është regjistruar për herë të pare në Finlandë. /abcnews.al

babai.jpg
Autor E11:33 | 20/02/2020

Larry Tesler, një ikonë e teknologjisë, ka ndërruar jetë në moshën 74-vjeçare.

Ai nisi të punonte në Silicon Valley në fillim të viteve ’60, atëherë kur kompjuterët nuk ishin të aksesueshëm për shumicën e njerëzve.

Falë të rejave që solli ai, që përfshijnë edhe komandat “cut”, “copy” dhe “paste”, kompjuteri u bë më i lehtë për t’u mësuar dhe për t’u përdorur.

Larry Tesler ka punuar për disa firma të mëdha gjatë karrierës së tij. Nisi te Xerox përpara se Steve Jobs ta afronte te Apple, ku kaloi 17 vite. Pasi la Apple, punoi për një periudhë të shkurtër edhe te Amazon dhe Yahoo.

 

Brain-Surgery.jpg
So Nila09:30 | 20/02/2020

Violinistja Dagmar Turner i ka habitur të gjithë gjatë operacionit në tru në King’s College Hospital në Londër.

Kirurgët i kërkuan 53-vjeçares që të luante në instrumentin e saj për t’u siguruar që aftësitë muzikore të profesionistes të mos dëmtoheshin gjatë heqjes së tumorit sipas USA TODAY.

Tumori, në lobin e saj frontal të djathtë, ishte rrezikshmërisht afër zonave të trurit të saj që ishin përgjegjës për koordinimin e lëvizjeve delikate në dorën e majtë.

Këto zona janë vendimtare për të luajtur me violinë dhe distanca e tyre nga tumori ishte shumë e ngushtë.

“Violina është pasioni im. Unë kam luajtur që kur kam qenë 10 vjeç,” tha Turner. “Mendimi që do e humbas aftësinë time për të luajtur është kaq e tmerrshme”.

Dr. Keyoumars Ashkan, një neurokirurg, gjeti këtë zgjidhje krijuese.

Para procedurës, një ekip ekspertësh mjekësorë kaloi dy orë kohë duke studiuar trurin e Turner për të kuptuar se cilat zona ishin aktive kur ajo luante violinë.

Dagmar u rikhye në shtëpi 3 ditë mbas operacionit./abcnews.al

 

Capture-21.png
So Nila08:40 | 20/02/2020

Njerëzit e pasur s’e vrasin mendjen për të njëjtat gjëra si njerëzit e rëndomtë. Qiraja s’është problem kur zotëron një sërë pronash. Ushqimi s’është problem kur porosit çfarë të të hahet. Transporti s’është problem kur mund të përballosh shërbim taksi shkruan Vice.

Sidoqoftë, njerëzit e pasur mbeten njerëz dhe ndonjëherë, natën vonë, i pushtojnë shqetësimet. Po për çfarë shqetësohen?

1.Jonah, 27 vjeç, inxhinier software

Nuk shqetësohem shpesh, përveç rasteve kur kam familjarët sëmurë. Për herë të fundit, u stresova shumë kur u sëmur macja ime, por fatmirësisht pagova një veteriner të vinte në shtëpi dhe ta kuronte. Gjithçka është mirë tani.

Nuk mendoj se të qenit i pasur të zgjidh vetëm punë me qiranë apo faturat. Të zgjidh dhe probleme të tilla, që janë më të menaxhueshme kur i përballon financiarisht.

2.Richard, 56 vjeç, qiradhënës

Shqetësohem për shëndetin ose nëse e mbylla derën pasi dola nga shtëpia. Shpeshherë, vras mendjen nëse njerëzit më kanë qejf. Mos tregohem i pandjeshëm kur postoj foto nga pushimet apo foto të blerjeve të fundit? Shqetësohem për botën, gjendjen klimatike.

3.Natalia, 23 vjeçe, trashëgimtare e pasurisë së familjes

Shqetësohem për perceptimin publik, nëse njerëzit më kanë qejf apo jo. Sado të mos më pëlqejë të flas për pasurinë, detyrohem ta përmend kur bie fjala te pushimet apo hobit. Qoftë prej xhelozisë apo pasigurisë, njerëzit më shohin shtrembër se jam e pasur.

4.Alan, 68 vjeç, bankier i dalë në pension

Kam dalë në pension, kam kohë të lirë dhe kam fonde pa limit. Atëherë pse s’jam i lumtur akoma? Çfarë bën kur ke zgjidhur çdo problem të mundshëm? Njerëzit si puna ime i kthehen karrierës sepse s’kanë me çfarë të merren. Kur nuk punon, duhet ta mbushësh vetë boshllëkun, duhet ta marrësh vetë në dorë mirëqenien tënde mendore.

5.Walter, 27 vjeç, trashëgimtar i një zinxhiri ndërkombëtar restorantesh

Në shkollë, isha goxha më i pasur se studentët e tjerë, edhe pse ishte shkollë private dhe të gjithë ishin të pasur. Shokët i vinin re makinat, rrobat dhe më gjykonin. Prandaj e kam vrarë mendjen gjithmonë nëse shoqëria më ka qejf për njeriun që jam apo ngaqë jam i pasur. Ndonjëherë mendohem në e dashura prej vitesh më do mua apo stilin tonë të jetesës. S’jam kurrë i sigurt për njerëzit që më rrethojnë dhe ky mendim më konsumon goxha orë në ditë.

6.Giles, 48 vjeç, investitor

Shqetësohem për vajzat e mia dhe të ardhmet e tyre. Nuk kaloj shumë kohë me to ngaqë duhet të punoj. Vras mendjen në vajzat më përçmojnë. Vras mendjen në gruaja më tradhton. Pasuria ta lehtëson vërtet jetën, por të sjell probleme të tjera./abcnew.al

 

110944100_birdmigration.jpg
So Nila12:00 | 19/02/2020

Një radar i motit në  Florida të SHBA-së, arriti të kapte një valë prej qindra pikash të verdha, portokalli dhe jeshile.

Nga pamjet duket si një stuhi shumëngjyrëshe që vetëm vazhdon dhe shtohet.

Por ata nuk janë gjë tjetër veçse zogj shtegtarë në ngjyra të ndryshme.

BBC shkruan  se kjo veprimtari është tipike gjatë kësaj kohe të vitit, pasi zogjtë migrojnë përsëri në shtëpitë e tyre pasi fluturimeve në jug gjatë dimrit.

 

Një grafik i krijuar nga studiuesit e Universitetit Cornell tregon 118 lloje shpendësh që migrojnë në Amerikën e Veriut dhe Jugut.

 

Një nga zogjtë që fluturon për në Florida pasi kalon dimrin në Karaibe dhe Amerikën Qendrore është vetëm 6-7 inç (16-18 cm) dhe quhet Northern Parula (parula veriore).

 

Arsyet se pse zogjtë zgjedhin të migrojnë në një kohë të caktuar nuk është  kuptuar ende plotësisht.

Shtatorin e kaluar BBC postoi një foto duke treguar grupet e shumta të shpendëve që migronin në jug mbi ishull./abcnews.al


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono