Kulturë

muzeu-1280x655.jpg
Sej rie17:00 | 18/05/2019

Në Ditën Ndërkombëtare te Muzeve, muzetë në të gjithë Shqipërinë do të qëndrojnë hapur deri në mesnatë. Hyrja për vizitorët vendas dhe të huaj është pa bileta. Vizitorët e pyetur nga ABC News shumë prej tyre nuk ishin në dijeni, për funksionimin pa bileta, por thjesht kishin shfrytëzuar fundjavën për të shijuar një ditë ndryshe duke vizituar Muzeun Historik Kombëtar në Tiranë.  Synimi i kësaj dite ishte rritja dhe ndërgjegjësimin publik mbi rolin e muzeve në zhvillimin  kulturore të  shoqërisë. Edhe Ministria e Kulturës së Shqipërisë  ketë ditë e ka mbajtur në moton “Muzetë si qendra kulturore: e ardhmja e traditës”.

Muzeu Historik Kombëtar i cili ka hapur dyert 39 vite më  parë, e ku nuk ka  pësuar shumë ndryshime që prej asaj kohe mbetet ndër më të preferuarit në kryeqytet nga turistët vendas dhe të huaj edhe pse ky muze ka nevojë për rikonceptim në tërësinë e tij.

Vizitorët nga rrethe të ndryshme të Shqipërisë dhe turistë kanë përzgjedhur këtë fundjavë për të parë  nga afër 7 pavijonet e tij.  Kjo ishte dita e cila ishte hyrja falas për të gjithë, një surprizë e bukur për vizitorët, por shumë prej tyre nuk e dinin këtë fakt.

Shumë prej vizitoreve kanë preferenca për periudha të caktuara dhe artefakte të prezantuar në stendat prej qelqi.

Disa janë familjarë të cilët shfrytëzojnë ditën e pushimit që të njohin fëmijët me periudha të caktuara të historisë shqiptare përmes vizitës në muze.

Krahas Muzeut Historik Kombëtar i cili në bazë të statistikave rezulton ndër më i vizituari në vend  me mbi 18 mijë vizitorë për vitin që lamë pas  edhe Muzeu Kombëtar Shtëpia me Gjethe do të qëndroj i hapur deri në 1 pas mesnate për të gjithë vizitorët dhe hyrja do të jetë pa bileta.

LEONTINA NIKA

GAZETARE ABC NEWS

gjirokaster-skenderbeu.jpg
nev ila16:30 | 18/05/2019

Në Gjirokastër është hapur ekspozita me fotot origjinale gjatë xhirimit të filmit Skënderbeu . Një pjesë e fotove origjinale gjatë xhirimit të filmit Skënderbeu janë ekspozuar në hollin e teatrit “Zihni Sako” në Gjirokastër.

 

Ky aktivitet vjen si bashkëpunim i Agjencisë së kulturës, qendrës kulturore Musine Kokalari dhe me  mbështetjen e bashkisë Gjirokastër. Ideatori eshte Ilir Lluri. Ekspozita përkon dhe me 65 vjetorin e realizimit të filmit kushtuar heroit tonë kombëtar, i cili  ka qenë pjesë e Festivalit të Filmit në Kanë.

Aktiviteti po ndiqet me mjaft interes edhe nga qytete të tjera të vendit si Tirana dhe Elbasani. Kjo ekspozitë do të qëndrojë  e hapur për disa dite./ABC News Albania 24/7

esat-pashe-toptani-1280x716.jpg
Sej rie15:45 | 17/05/2019

Rishikimi i figurës së Esat Pashë Toptanit bëri bashkë historianë dhe autorë veprash të kësaj figure në një simpozium shkencor.  Qëllimi kryesore  ishte ridimensionimi përmes fakteve të panjohura i një personazhi kontrovers që pati rolin e tij në etapa te ndryshme të historisë së Shqipërisë.

Përmes dokumenteve dhe artefakteve të zbuluara në arkivat e evropiane, studiuesit risjellin sigurinë  e vërtetë dhe të anatemuar nga dy kohë të Esat Pashë Toptanit, Kryeministrit  të tretë të shtetit shqiptar, pas Ismail Qemalit dhe Turhan Pashës.

Për autorin i librit, “Esat Pashë Toptani, njeriu, lufta, pushteti”, Ilir Ikonomin, Esat Pashë Toptanit i duhet njohur merita e kontributi i tij, për mbrojtjen e Shkodrës në rrethimin e vitit 1912

Mirela Bogdani, themeluese e “Tirona Intellectum” thotë se ridimensionimi përmes fakteve të panjohura  është domosdoshmëri.

Gazetari Feridinant Dervishi nënvizon problemet e rishkrimit të historisë e cila është manipuluar. Studiuesi Gazmend Bakiu thekson faktin se gati për 1 shekull kjo figure  ka qëndruar në  hije pa marrë vendin e merituar.

Esat Pash Toptani ishte një personazh kontravers që pati rolin e tij në historinë e Shqipërisë. Ai ishte protagonisti si ushtarak, politikan dhe diplomat në ngjarjet me të mëdha të historisë së Shqipërisë./ABC News Albania 24/7

teatri-i-filmit-shkoder.jpg
nev ila13:51 | 17/05/2019

Është hapur edicioni i tretë i festivalit të filmit “Ekrani i Artit” organizuar nga Adrian Paci. Nga salla e teatrit “Migjeni” ai do të zhvendoset në oborret e shtëpive karakteristike të Shkodrës

 

Jo film argëtues, por provokues që depërton në mënyrën më të çuditshme tek spektatori.

Perdja që lëviz dhe frika që fshihet pas saj.

Një botë magjike që shikohet vetëm nga fëmijët, por që betoni dhe gradaçelat, rutina po e mbysin këtë magji.

Kur të rriten do mësojnë, shënime, fotografi, unaza, orë që vazhdon të ec, të gjetura nga njerëzit e përpirë nga thellësia e detit në kërkim të një të ardhmeje më të mirë.

Punëtori që nuk lodhet asnjëherë edhe pse ai vazhdon në të njëjtin ritëm të punës që 50 vite, kurse  brigadieri i dikurshëm i tij sot është pronar.

Paradokset, ndjenjat, mendimet, dyshimet, përjetimet janë pjesë e këtij edicioni të tretë të Festivalit “Ekrani i Artit”, nën drejtimin e artistit Adrian Paci.

Ka një lloj dashamirësie për produktin kulturor ka respekt karshi kësaj. njerëzit vijnë me një lloj pritshmërie dhe jo gjithmonë duhet ti përgjigjesh pritshmërisë duke i ofruar një produkt me kode të mirëpërcaktuara”, Adrian Paci organizator i këtij festivali.

Të bësh një festival të filmit në një qytet ku ka edhe s’ka kinema është e vështirë, por edhe e lehtë.  Arti depërton tek njerëzit dhe interesi vjen në rritje.

“Fakti që qytetit i mungon një kinema është një handikap i madh për qytetin, por nga ana tjetër, të bësh një festival për filmin në një qytet ku mungon kinemaja është sfidë sepse mbushet një boshllëk e ndonjëherë të operosh atje ku m ungon dicka është më sfiduese”, tha ai. 

Hapja e festivalit u mbajt në Teatrin “Migjeni” të Shkodrës i cili mori pamjen e një kinemaje. Ai   do zhvendoset nëpër oborret e shtëpive karakteristike të Kolë Idromenos, tek  Llazanët apo edhe tek shtëpia e rilindasit Pashko Vasa.

Me pjesëmarrjen e artistëve shqiptarë dhe të huaj të cilët përveç filmit eksperimental në këtë edicion të tretë të Ekranit të Artit, do ketë edhe video-art dhe filma dokumentar./ABC News Albania 24/7

maks-velo.jpg
nev ila17:15 | 16/05/2019

Artistë të fushave të ndryshme sollën në qendër të vëmendjes artin nën diktaturë.  Biseda mbi censurën dhe vet-censurën u përqendrua në arte pamore, letërsi dhe kinema. Maks Velo tha se realizmit socialist i mungonte tharmi për të ngjizur vepra arti. Nëse në letërsi ka desidencë, në kinema sipas Kujtim Cashkut  ka rezistencë, por jo desidencë.

Censurën dhe autocensura, në artin shqiptar vjen në tre  plane, në arte pamore, letërsi dhe kinema.

Artisti Maks Velo thekson faktin se liria krijuese në kohën e komunizmit ishte utupike për artistin. Madje sipas tij, realizmit artistik i mungonte tharmi krijues. Maks Velo i cili e vuajti nën lëkure diktaturën, analizon disa prej emrave më në zë të kohës në artet pamorë nën diktaturë.

Në këndvështrimin e Maks Velos , arti lindi vepra të vdekura, lidhja e artistëve sipas Velos, ishte peshqiri për të larë duart me gjak diktatori Hoxha

Luljeta Lleshanaku, nënvizon faktin se censura në letrat shqipe ishte e blinduar, nga 3 duar të hekurta në mënyrë që romanet apo poezitë, të mos ishin në kundërshti me kohën.

Lleshanaku parqet edhe censurën e veprës së Ismail Kadares “Dimri i vetmisë së madhe” i cili u censurua që në titull.

Kineasti Kujtim Çashku organizator i këtij takimi nënvizon një fakt të rëndësishëm, se kinemaja shqiptare nuk ka patur desidencë por rezistencë edhe në filmat e shumtë, krijuar për luftën nacional çlirimtare.

Megjithatë kinemaja shqiptare nuk duhet konceptuar e lindur me krijimin e kinostudios. Pasi kjo tashmë është faktuar edhe me regjistrimet e “Rrethimit të shkodrës” prej të huajve, në 1911, apo vëllezrit Manaki ku rumunët, grekët dhe shqiptarët përpiqen që ti lidhin kontributin me to.

Edhe në kinematografi ka patur denime dhe internime te kineasteve, por kjo nuk eshte lidhur drejtperdrejte me produkti krijues./ABC News Albania 24/7

farsa-e-kurores.jpg
nev ila14:29 | 16/05/2019

“Farsa e Kurorës”, një komedi që tregon atë çfarë ndodh në një familje kur hyn tradhtia dhe lakmia, u prit mjaft mire nga spektatori gjirokastrit. Nëpërmjet kësaj vepre, publiku gjen mundësinë për t’u argëtuar, por dhe për të reflektuar mbi lakminë e mbi tradhtinë.

 

“Farsa e Kurorës” u shfaq për herë të parë për publikun gjirokastrit në teatrin  “Zihni Sako”. Me autor Arben Iljazin dhe regji nga Ledian Gjeci, trupa teatrore u bë pjesë e lojës aktoriale duke pasqyruar realitetin shqiptar dhe atë të shoqërive në  botë, ku tradhtia dhe lakmia janë fenomenet dominante.

“Farsa e Kurorës” vjen në skenë si një vepër e ndërtuar brenda një konflikti thelbësor familjar, që zhvillohet në sy të publikut, thotë  regjisori Ledian Gjeci. Në ngjarjet e veprës publiku gjen mundësinë për t’u argëtuar, por dhe për të reflektuar mbi lakminë e mbi tradhtinë.

Është një komedi e shkruar nga autori Arben Iljazaj është një pasqyrim i realitetit shqiptar dhe i shoqërive kudo në botë. Tradhtia, lakmia apo elemente negative si këto ne i pasqyrojmë e tu japim një mesazh njerëzve për të qëndruar larg këtyre elementeve, këtë ja u servirim si komedi duke i argëtuar ndërkohë”, thotë regjisori Ledian Gjeci.

Për aktorin Xhuljano Brisku i cili luan rolin e dashnorit në këtë komedi suksesi në Gjirokastër ishte i jashtëzakonshëm. Mikpritja, dashamirësia të josh për të tjera projekte në skenë.

“E kam ndjerë mikpritjen që në shfaqen e parë me publikun e Gjirokastrës. Për mua është një kënaqësi e madhe të interpretoj në këtë skenë dhe do ta bëj këtë sa herë të jetë e nevojshme“, tha aktori Xhuliano Brisku.

“Farsa e Kurorës” do të vazhdojë të jetë  në teatrin “Zihni Sako”. Rolet në skenë luhen nga aktori Xhuliano Brisku në rolin e dashnorit, Erion Hinaj në rolin e Dinos si bashkëshorti dhe aktorja Dajana Nenaj në rolin e gruas së re me emrin Kamila./ABC News Albania 24/7

 

ARKITEKTURA-ILIRE-M1T1.mpg_snapshot_00.02-1280x720.jpg
Sej rie18:37 | 15/05/2019

Kultura ilire ka gjurmë edhe në portin antik të Vlorës. Konstatimi është pjesë e veprës studimore të arkeologut Apollon Baçe me titull “Arkitektura ilire”.

Vepra “Arkitektura ilire”  e  Apollon Baçes për herë të parë prezanton gjurmë të kësaj kulture jo vetëm në Bylis, por portin antik të Vlorës. Studiues dhe arkeologë referuan rreth shtrirjes së arkitekturës nga gadishulli i Istries në gjirin e Artës.

50 vite hulumtim nga studiues të ndryshëm mbi ilirinë përmblidhen në veprën “Iliria Antike” nga Apollon Baçe. Kjo arkitekturë shtrihet nga gadishulli i Istries në gjirin e Artës. Baçe thotë se gjurmët më të mëdha të kësaj periudhe, mund të evidentohen jo vetëm në Bylis, por edhe në portin e Vlorës.

Tipare të kësaj arkitekture të lashtë vërehen edhe në banesa sipas studiuesit Pirro Thomo. Ndërsa, arkeologu Neritan Çeka, e konsideron këtë botim, si më seriozin që është bërë në këtë fushë gjatë 50 viteve të fundit.

Libri “Arkitektura në Iliri” u prezantua në Akademinë e Shkencave në ligjëratat që mbahen në kuadër të çmimeve kombëtare shkencore.  Kjo vepër është pretendente  për çmimin “Çabej”.

Sipas Studiuesve Pirro Thomo dhe Neritan Ceka. Ky botim, është parë si një refleks i strukturës sociale edhe botës shpirtërore edhe është rezultat disavjeçar i një vargani ekspeditash në Shqipëri, Slloveni, Kroaci, Kosovë, Greqi, diasporë ilire edhe në Itali./ABC News Albania

studentet-skulpture.jpg
nev ila16:08 | 15/05/2019

Studentët e skulpturës paraqesin si shqetësim mungesën e modeleve nudo në departamentin e skulpturës. Ata thonë se shpesh modelet janë të mëdha në moshë, ndërkohë që për realizimin e tyre ata shpesh  u duhet të sigurojnë me njohje, apo duke ruajtur anonimatin në portret.

 

Këta student të skulpturës janë artistë të së ardhmes . Punët e  tyre janë ekspozuar në galerinë “Fab” nën kurimin e profesorit të tyre Arben Bajo.

Titulli “Për vetëm 3 orë”  ironizon përfshirjen e lëndëve të pa nevojshme në skulpture.

Nudo mbetet joshje e përmotshme për artistet e veçanërisht skulptorët. Realizimi i tyre tërheq jo pak këta të rinj. Por ata pranojnë se problem mbetet modeli.

Modelet që i ofrohen në shkollë janë të mëdha në moshë e shpesh të njëjtë për të gjithë.

Por krahas siluetës femërore, nuk mungojë dhe nudot mashkullore siç është ky realizim i vetvetes nga Renato Kullolli.

Dora mbetet një realizim i vështirë në skulpturë, Rexhina Buzra prezantohet nëpërmjet këtij realizimi, ku i mëshon  forcës mashkullore dhe jo finese femërore për këto arsye.

Disa prej të rinjve e kanë të qartë edhe të ardhmen në këtë fushë, të cilët duan ta ndërtojnë brenda vendit.

Në këto realizime nuk mungojnë edhe kompozimet në teknika të ndryshme. Këto punime do të prezantohen deri më 19 maj në galerinë “Fab” të Universitetit të Arteve./ABC News Albania 24/7

 

LINDA-SPAHIU-PER-ETNOGRAFINE-1280x720.jpg
ent ela17:15 | 14/05/2019

Koleksionistja e kostumeve popullore shqiptare Linda Spahiu e sheh si shqetësim mungesën e një muzeu etnografik në Tiranë. Spahiu thotë se pasuria e kostumeve popullore shqiptare është e jashtëzakonshme, ndaj kjo pasuri ka nevojë të ruhet e transmetohet ndër breza.

Bukuria e kostumeve popullore shqiptare prej vitesh e ka rrëmbyer pediatren Linda Spahiu. Përmes  një mini ekspozite ajo prezantoi disa artefakte të pakonestueshme në muzeun Historik Kombëtar.

Për koleksionisten rikthimi tek rrënjet është po aq i domosdoshëm sa edhe shëndeti. Ruajtja e kësaj trashëgimie të çmuar ndër breza është mision më vete dhe domosdoshmëri për vijimësi.

Mungesa e një muzeu etnografik prej vitesh është një problem i madh sipas saj, pasi as turistët nuk  kanë mundësi që të njihen me këtë pasuri të paçmuar të popullit tonë.

Linda Spahiu rendit si kryeartefaktin me të veçantë xhubletën, e cila daton rreth 4000 mijë vjetë më parë.  Sipas saj  ky artefakt i rrallë duhet të jetë pjesë e trashëgimisë nën mbrojtjen e UNESCO-s.

Disa prej kostumeve popullore shqiptare u prezantuan për disa orë në Muzeun Historik Kombëtar. /ABC News Albania 24/7

Venezia.jpg
nev ila13:30 | 13/05/2019

Shqipëria u përfaqësua në edicion të 58-të të Bienales së Venecias me artistin Driant Zeneli, me videoinstalacionin “Maybe dhe Cosmos is not so extraordinary”, kuruar nga Alicia Knock.

 

Pjesëmarrësit në këtë event vlerësuan metaforën e artistit për të lidhur ëndrrën me realitetin si dhe nëntokën me tokësoren.

Videoinstalacionin “Maybe dhe Cosmos is not so extraordinary” e Driant Zenelit përfaqësoi pavionin shqiptar në kozmosin më të rëndësishëm të artit pamor në bienalen e Venecias Ministrja e Kulturës, Elva Margariti, në ceremoninë e hapjes tha se Shqipëria vjen në këtë kozmos artistik me një vepër që lind në Bulqizë dhe tejkalon kufijtë lokalë, duke përcjellë një mesazh universal.

Për kuratoren Alicia Knock vepra e Zenelit shpreh se si ëndrrat mund të bëhen realitet.

Vepra e Driantit flet për një realitet specifik të Shqipërisë, të Bulqizës, të kromit, që udhëton nga zemra e malit drejt kozmosit”, thotë Knock, teksa përshkruan një udhëtim gjeopolitik, ekonomik, industrial, në veprën e Zenelit.

Artisti, kozmosin e ndërtuar ne 1 vit e ndanë me grupin inspirues të cilët këmbëngulin në prekjen e ëndrrave.

Kuratori Edi Muka vlerësoi metaforën e përdorur nga Zeneli, për të lidhur nëntokësoren me mbitokësore.

Artisti Anri Sala u ndal tek mënyra se si është lidhur tema e zgjedhur nga Zeneli me temën e përgjithshme të Bienales, me shqetësimet dhe problemet që trajton ky edicion, por dhe përpjekjen për të gjetur alternative të tjera.

Artisti Adrian Paci e quan një gjetje konceptin e veprës së Driant Zenelit, që lidh realitetin me fantazinë, nëntokën e Shqipërisë me kozmosin. Përfaqësuesi i Kosovës në Bienalen e Venecias, Alban Muja vlerësoi jo vetëm konceptin e veprës, por edhe instalimin e pavijonit.

“You Live In Interesting Times”, është titulli i edicionit të 58-të të Bienales së Venecias dhe i referohet një mallkimi antik kinez, që evokon kohëra pasigurish, krizash dhe kaosi. Në këtë edicion marrin pjesë 90 shtete, të vendosur në Giardini e Arsenale. Ndërsa 21 ngjarje kolaterale zhvillohen nëpër Venecia./ABC News Albania 24/7

 

 

 


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono