Kulturë

SINKRON-PETRIT-YMERI-ABC-M1-T2.mpg_snapshot_00.03-1280x720.jpg
ent ela16:33 | 14/11/2018

Çel dyert edicioni i 21 i Panairit të Librit. Tema kryesore e këtij panairi, sipas kryetarit të Shoqatës së Botuesve Petrit Ymeri, është lexueshmëria, për shkak të rënies së leximit vitet e fundit. Në këtë panair marrin pjesë 90 shtëpi botuese nga hapësira mbarëshqiptare. Botuesit edhe këtë vit sjellin për lexuesit tituj të rinj qoftë autorë shqiptarë dhe atyre të huaj.

Petrit Ymeri, kryetar i Shoqatës së Botuesve: “Jemi në një situatë jo shumë për të qenë të qetë, që leximi në Shqipëri ka rënë në të tilla përmasa. Natyrisht ky është një shqetësim për të gjithë shoqërinë shqiptare, jo vetëm për ne njerëzit e librit dhe të kultuës dhe ne jemi të organizuar së bashku edhe me Ministrinë e Kulturës. Jemi duke organizaur takime të përbashkëta se si mund të dalim nga kjo gjendje. Prandaj këtë panel ia kemi detikuar pikërisht kësaj teme, si ndryshon njeriu kur lexon libra. Janë një grupim i madh i shtëpive botuese që punojnë seriozisht. Kemi një mbështetje nga përkthyes e autorë shqiptarë dhe duhet të evidentoj faktin që letërsia shqipe ka marrë një ripërtëritje të vërtetë në këtë 10 vjeçarin e fundit. Shikohen shenja ku shkrimtarë me përvojë e shkritarë të rinj po sjellin tëk lexuesi vepra me cilësi të mirë. Faktorë brendas, faktorë të huaj, të gjithë duhet të jemi në një front së bashku sepse një rini e kultuaruar, një popull i kulturuar e ka më të lehtë të përballojë sfidat e sotme dhe sfidat e së ardhmes.”/abcnews.al

MITHAT-FRASHERI-1280x720.jpg
ent ela13:59 | 14/11/2018

69 vite pas vdekjes, përmbushet amaneti i mendimtarit të Kombit Mit’hat Frashëri, për t’u prehur në atdhe.  Eshtrat e tij mbërritën sot në Shqipëri, ndërsa qeveria kishte vendosur për këtë akt disa muaj më parë.

Në aeroportin e Rinasit ka mbërritur mëngjesin e sotëm arkivoli me eshtrat e Mid’hat Frashërit. Për të nderuar këtë figurë të shquar të kombit ishin të pranishëm personalitete shtetërore, ministrja e Kulturës Mirela Kumbaro, intelektuale e studiues, të afërm të familjes.

Më pas homazhet për të nderuar patriotin shqiptar u zhvilluan te Akademia e Shkencave. Ndërsa ceremonia e rivarrimit të eshtrave të tij u zhvillua në Parkun e Madh të Tiranës, ku Mid’hat Frashëri do të prehet pranë vëllezërve Frashëri.

Edhe në këtë ceremoni shtetërore morën pjesë personalitete të shquara të letrave dhe kulturës, studiues, politikanë dhe të afërm të familjes Frashëri. Studiuesi Aurel Plasari dhe kryeministri Rama vlerësuan figurën e Mit’had Frashërit.

Mid’hat Frashëri, djali i Abdyl Frashërit është një nga figurat më të shquara intelektuale shqiptare. Ai ka lënë gjurmë si diplomat, shkrimtar dhe politikan.

Eshtrat e rilindasit, shkrimtarit dhe patriotit të madh mbërritën në atdhe pikërisht në javën e perkujtimit të 110 vjetorit të Kongresit të Manastirit, që u drejtua prej tij.

Mit’had Frasheri lindi në Janinë më 25 mars 1880, u rrit në Stamboll dhe më pas gjithë jetën ia kushtoi çështjes shqiptare.

Në korrik 1908 Mid’hat Frashëri themeloi gazetën “Liria” në Selanik, në vitet 1897-1928  botoi revistën “Kalendari Kombiar”, më 1909 themeloi revistën “Dituria”, në Selanik, pastaj në Kostancë të Rumanisë dhe më vonë në Tiranë.

Më 1908 mori pjesë dhe u zgjodh kryetar i Kongresit të Manastirit dhe nënkryetar i Komisionit të Alfabetit.

Mit’hat Frashëri ishte gjithashtu nje nga nenshkruesit e deklarates se pavaresise.

Në qeverinë e Ismail Qemalit u emërua Ministër i Punëve Botërore, ishte anëtar i delegacionit shqiptar në Konferencën e Paqes në Paris, në vitet 1919 – 1920. Ndërsa më 1920 përfaqësoi Shqipërinë në Lidhjen e Kombeve.

I përndjekur nga regjimi komunist , i anatemuar si themelues i organizatës së Ballit Kombëtar, Mid’hat Frashëri në përfundim të luftës u vendos në Itali e më vonë në Londër, ku krijoi Komitetin “Shqipëria e Lirë”.

Mid’hat Frashëri nderroi jete  në Nju Jork më 3 nëntor 1949, ku edhe ishte varrosur deri tani.

 

SHFAQJA-DITARI-I-ANA-FRANK.mpg_snapshot_03.59-1280x720.jpg
G. P.18:05 | 13/11/2018

Ditari i adoleshentes hebreje, Ana Frank, prek për herë të parë skenën në teatrin e Metropolit me regji të Armela Demaj. Roli kryesor interpretohet me mjaft sukses nga gjimnazistja 15-vjeçare Vanesa Guri.

Edhe pse 8 personazhet detyrohen të bashkëjetojnë në izolim dhe mjerim për të shpëtuar nga kampet famëkeqe, në një papafingo prej 100 metrash katrorë. Ata krijojnë bulëza jetë, siç është filli i dashurisë mes dy të rinjve.

Armela Demaj, regjisore:Në fakt këto janë personazhe shumë të zakontë, por të vënë në rrethana shtypjeje, izolimi, frike dhe faktikisht dëshmia që Ana ka lënë pas i ka shëndrruar ata në personazhe të jashtëzakonshëm. Përgjithësisht ajo që ndodh shpesh është se kur përmendet ditari i Ana Frankut, përgjithësisht njerëzit kanë në memorien e tyre një gjë të trishtë, të zymtë, të errët dhe unë kësaj kam dashur ti shpëtoj. Madje në skenën e dytë ka dhe momente humori. Sepse karaktërët janë të ndryshëm dhe situatat që ndërtohen janë të tilla që ka dhe të qeshura.”

Personazhi kryesor ai Anës jetësohet nga një vajzë 15 vjeç, e cila ka patur përvoja aktrimi në gjimnazin e saj, por në fakt gjetja e saj është mjaft e goditur, pasi solli Anën e vërtetë me dëshirat dhe preokopimet e moshës.

“Tek Vanesa unë pashë elemente shumë të mira teknik, skenik, jetësor. E kishte lexuar, e njihte personazhin, e donte personazhin, e njihte historinë. Kështu që kur unë pashë këto tipare tek Vanesa, qoftë aktoriale, qoftë edhe ndjesore dhe qasja që ajo kishte ndaj historisë, mendova që ishtë një risk që ia vlente të merrej dhe nuk jam bërë në asnjë moment pishman.”

Megjithëse Vanesa Guri ka shumë pika të përbashkëta me kryepersonazhin, ajo dëshiron që të përcjellë tek spektatori Ana Frank dhe jo vetën e saj.

Vanesa Guri, aktore: “Unë dhe Ana kishim goxha gjëra të përbashkëta, përshtateshim shumë, sigurisht që kam marrë edhe nga uni im, por unë përpiqem që të jap Anën dhe jo Vanesën në të vërtetë, përpiqem që të përcjell të gjithë historinë e Anës.”

Por mesazhi kryesor i kesaj pjesë është shpresa dhe ngazëllim i jetës edhe në momente ekstreme.

“Pjesa më e vështirë ishte që spketatori ta kuptonte se në çfarë kushtesh po jetonim të gjithë brenda. Në një papafingo për dy vite. Duke ndenjur në heshtje me orar, duke ngrënë me orar, duke marrë frymë me orar. Kjo ishte pjesa më e vështirë e të gjithë shfaqjes. Të gjithë kemi në jetë ato momentet e trishtadhe po mendoja që Ana gjeti fijen e shpresës aty ku nuk shihej shpresëdhe në pikat që nuk do të mendoheshin kurrë se ajo do të mund të jetonte edhe kur e përcollën për tek kampi i përqëndrimit ishte shumë e lumtur sepse më në fund doli jashtë.”

Ditari i Anne Frank është përkthyer në 70 gjuhë. Ajo vdiq nga një sëmundje në një kamp nazist, vitin kur përfundoi lufta. Babai, i vetmi pjesëtar i familjes që mbijetoi, publikoi ditarin e saj në 1947. Në këtë shfaqje nterpretojnë: Myzafer Zifla, Klea Konomi, Vanesa Guri, Ketjona Pecnikaj, Bruno Shllaku, Marjana Kondi, Roerd Toçe, Marius Dhrami, Edvin Mustafa, Paola Xhafa, Sara Koçi, Sedmir Memia, Stivi Osmanaj, Mario Bali, Dinorah Beqiraj, Ezra Vogli, Valdano Bajram./abcnews.al

LIBRI-MUSTAFA-NANO-ABC-M5-T2.mpg_snapshot_00.44-1280x720.jpg
G. P.22:50 | 12/11/2018

Gazetari Mustafa Nano ka promovuar librin e tij të ri “Provokateur”, botim i UET PRESS. Një autorrëfim për 20 vite gazetari dhe interpretimi i tij në lidhje me marrëdhëniet shqiptaro – greke, fenë dhe politikën shqiptare.

20 vite gazetari. Si ka ndryshuar në mendime dhe ide publicisti Mustafa Nano. Të gjitha këto i ka rrëfyer në librin e tij të fundit “Provokateur”. Autori zgjedhur të bëjë rolin e provokuesit dhe të vetëintervistohet, duke e vënë veten në një situatë sa të sikletshme aq edhe komode.

Mustafa Nano, autor i librit “Provokateur”, gazetar: “Është një autointervistë dhe unë kam zbuluar magjinë e autointervistës, duke pasur një formë narcize, kur robi ledhatohet me veten. Mirëpo është një formë komunikimi që të jep mundësinë për tu shprehur, sepse ti nuk je në prani të rrethanës plot befasie që vjen për shkak të faktit që ti nuk e di se ça pyetje do të bëhet. Ti e di pyetjen që do të të bëhet, sepse ia bën vetes.”

Marrëdhëniet shqiptaro-greke, fqinjët tanë, feja dhe politika shqiptare janë temat që e kanë intriguar gazetarin Nano dhe që ka zgjedhur ti trajtojë si një opinionist i lirë.

“Unë jam me tezën që armiqësia ndërmjet shqiptarëve dhe vendeve fqinjë është e vonë nuk është e hershme dhe nuk është as e përjetshme. Ne duhet të bëjmë çmos që këto armiqësi që kemi patur në 2 shekujt e shkuar, le të themi në rastin më dramatik, ta transformojmë dhe ta kthejme me koke poshtë. ”

“Provokateur” sipas administratorit të UET-së, është një kërkim përtej të zakonshmes.

Henri Çili, administrator i UET-së: “Mustafa Nano ka filluar në vitin 1998 dhe mendoj se ai është individi ose personi me transformimin më të madh ose më të plotë drejt parametrave të një prej firgurave më kryesore, ose pak figurave kryesore të medias shqiptare, të publicistikës politike por jo vetëm dhe një njeri me një kërkim dhe më nje vetelaborim të brenshëm, përtej të zakonshmes.”

Në një ambjent të ngrohtë dhe të rrethuar me gazetarë, publicistë, politikanë dhe miq, gazetari Mustafa Nano promovoi librin e tij të gjashtë, botim i UET PRESS./abcnews.al

KONCERT-PER-THOMA-GAQIN.mpg_snapshot_01.25-1280x720.jpg
ent ela21:15 | 12/11/2018

Artistë dhe petagogë të Universitetit të Arteve në ciklin e koncerteve për nderimin e krijuesve shqiptarë, kësaj here sjellin portretin e Thoma Gaqit.

Portreti i Thoma Gaqit si kontribues i rëndësishëm i muzikës së dhomës vjen në ciklin e koncerteve dedikuar kompozitorëve shqiptarë.

Merita Rexha, pianiste: “Kompozitori Thoma Gaqi është në brezin e dytë të kompozitorëve shqiptarë. Ka qenë në klasën e kompozitorit Çesk Zadeja, që është babai i muzikës shqiptare dhe i përket këtyre kompozitorëve të brezit të dytë të cilët janë Feim Ibrehimi, Limoz Dizdari, Shpëtim Gushta e të tjerë emra të shquar. Është bukur t’ja thuash njerëzve se sa vlerë kanë pasur në këtë vend, sa vlerë kanë për shkollën shqiptare, s avlerë kanë për ne instrumentistët, por edhe për studentët që po mësojnë në këtë shkollë.”

Një prej triove më të mira të kompozitoriot Thoma Gaqi, por edhe të muzikës shqiptare, sipas pianistes Merita Rexha, do të vijë prej saj, violonçelistit Arben Llozi dhe artistit Fatos Qerimaj, të cilët këtë pjesë e kanë luajtur edhe në skena ndërkombëtare, ku është mirëpritur nga spektatori.

“Mendoj që është ndër veprat më të mira, sidomos të muzikës së dhomës, të profesor Thoma Gaqit, por edhe të muzikës shqiptare në përgjithësi, sepse ka sjellë shumë elementë të rinj. Ai ka futur shumë elemente të muzikës popullorë në veprat e tij, por sidomos tek kjo trio që është shkruar pas viteve ’90, nuk ka rënë në kurthin e modernizmit apo të ideve të ndryshme të tendencave të muzikës moderne. Në këtë vepër jemi të tre jo vetëm solidtë, por në një farë mënyrë ndahemi nga njëri-tjetri dhe pastaj dijmë se si të bashkohemi, është trio e bërë shumë bukur.”

Programi është i larmishëm, pasi do të ketë edhe një pjesë piano për katër duar që do të luhet nga Merita Rexha dhe Fatma Spahiu. Sikurse nuk do të mungojnë edhe veprat për ansambël harqesh, të cilat do të drejtohen nga dirigjenti Artan Licaj. Koncerti do të mbahet mbrëmjen e së martës në skenën e Universitetit të Arteve./abcnews.al

PETRIT-YMERI-PER-PANAIRIN.mpg_snapshot_01.28-1280x720.jpg
ent ela20:00 | 12/11/2018

Kryetari i shoqatës së botuesve Petrit Ymeri në një intervistë për ABC News thotë se lexueshmëria është tema kryesore e edicionit të 21 të panairit. Ymeri thotë se qëllim kryesor është që specialistët e librit të diskutojnë rreth sfidave të leximit sot. Panairi hap dyert me 14 nëntor deri me 18 nëntor në Pallatin e Kongreseve. Ymeri sqaron se tirazhet edhe këtë vit vijnë më të reduktuara, ndërsa librat ofrohen me zbritje nga 10 deri 50 përqind më lirë.

Rënia e lexueshmërisë vitet e fundit ka bërë që shoqata e botuesve shqiptarë, këtë vit në edicionin e 21 të panairit, të fokusohet tek lexueshmëria. Petrit Ymeri shpjegon se një grup ekspertësh të librit do të diskutojnë rreth sfidave të lëximit, qëllimi kryesor është Shkëmbinmi i mendime rreth promovimit të leximit dhe edukimit të lexuesve, fëmijë dhe të rinj.

Petrit Ymeri, kryetar i Shoqatës së Botuesve: “Leximi ka rënë edhe shitja e librit ka rënë edhe numri i botimeve ka rënë, për hir të së vërtetës. Një nga gjërat interesante është që ne do të diskutojmë për leximin, për lexuesit, sepse ai është qëllimi ynë, sidomos lexuesit e rinj. Do të diskutojmë problemet e lexueshmërisë ose të moslexueshmërisë. Do të jetë një nga temat kryesore të Panairit të Librit.”

Ymeri sqaron se tashmë është realitet që rënia e shitjeve të reflektohet edhe në tirazhe të reduktura nga 90 subjektet botuese që janë pjesmarrës në panair nga hapësira mbarëshqiptare. Kryetari i shoqatës së botuesve thotë se nuk do të mungojnë edhe aktivitetet dhe takimet me shkrimtarë organizuar nga shtëpitë botuese në stenda të ndryshme të panirit.

“Gjatë panairit do të ketë shumë aktivitete nga organizatorët, nga shtëpitë botuese, nga organizata të tjera. Vijnë mjaftë autorë edhe nga jashtë. Do të vijë dhe nja autor shumë i mirë nga arbëreshët e Italisë.”

Përgjatë ditëve të panairit, të gjithë ata që duan librin do kenë mundësi të blejnë libra me lirë.

“Sigurisht çdo botues ka politikat e tij, ka uljet përkatëse. E rëndësishme është që të kënaqim lexuesin. Ky është qëllimi ynë.”

Zbritjet varjojnë nga 10 deri në 50 përqind. Ndërkohë që të shtunën, siç e do tradita do të ndahen edhe çmimet e panirit të librit, për autorin më të mirë të vitit./abcnews.al

SPECIALE-URAN-BUTKA-PER-MITHAT-FRASHERIN_ABC-M1-T1.mpg_snapshot_00.54-1280x720.jpg
G. P.17:47 | 11/11/2018

Në prag të kthimit të eshtrave të Mid’ hat Frashërit në atdhe, dejtori i Institutit të Studimeve Historike “Lumo Skëndo” Uran Butka rrëfen detaje reth 3 veprave të botuara dhe ceremonialit të kthimit të eshtrave.

Mid’hat Frashëri është padyshim një prej personaliteteve më të rëndësishëm të Shqipërisë dhe një figurë poliedrike. Në veprën e parë është përmbledhur ana publicistike. Në të dytën studimet e tij madhore për Shqipërinë dhe shqiptarët. Në veprën e tretë prezantohet proza e tij poetike e panjohur deri më sot.

Vëllimi i tretë është shoqëruar edhe me një parathënie nga shkrimtari i njohur Ismail Kadare.

/abcnews.al

frederik-sheshpja.png
ent ela19:31 | 10/11/2018

Studiues të letërsisë nga hapësira mbarë shqiptare shprehin vlerësime për poetin Ferderik Rreshpja në konferencën shkencore dedikuar lirikut të madh të letërsisë bashkëkohore. Studiuesit për ABC News janë të mendimit se futja e poezive të Ferderik Rreshpjes në tekstet shkollore është domosdoshmëri. Nga ana tjetër ata thonë se ka ardhur koha që poeti shkodran të lexohet ndryshe.

I cilësuar si penda më përfaqësuese e vargut shqip, Ferderik Rreshpja, mbeti e tillë mes studiuesish, por ende ka barrierë për të depërtuar tek lexuesi,  pasi ai është i përfaqësuar në tekstet shkollore.  Kjo nevojë rileximi bëri që studiuesi Behar Gjoka si drejtues i qendrës së studimeve letrare “Budi” të organizonte konferencën shkencore me pjesëmarrje të studiuesve nga hapësira mbarëshqiptare  në  nder të Poetit shkodran.

Studiuesi dhe shkrimtari Moikom Zeqo shpreh vlerësime të gjithëkohëshme për lirikun  e vargut shqip.

Ndërsa për studiuesin Anton Nikë Berisha, Ferderik Rreshpja  ka lënë testamentin e tij shkrimor që e përjetëson poetin.

Megjithese ai  vlerësohet si poet i veçante ai ka shkruar edhe një roman , tregime dhe përralla disa prej këtyre dorëshkrimeve i ka edhe Moikom Zeqo.

Studiuesit janë të mendimit se tashmë ka ardhur koha  të nisë një komunikim i ri i veprës së Ferderik Rreshpjes.

Frederik Rreshpja lindi  në Shkodër më  19 korrik 1940,  dhe u nda nga jeta më 17 shkurt 2006.

Më 25 nëntor 1992, Rreshpja  ne një intervistë për gazetën “Zëri i Rinisë” dhe pyetjes se çfarë e gëzon dhe trishton më shumë në jetë, i përgjigjet: “Nuk e di nëse më ka mbetur ndonjë gjë në këtë botë, që të më gëzojë. (…) Kur trishtohem, shkruaj. Prandaj shkruaj shumë”. /abcnews.al

 

 

sundimi-gruas-1280x722.jpg
G. P.18:31 | 10/11/2018

Një komedi e kroatit Miro Gavran, por e sjellë nga regjizorja kosovare Marogona Ferati ka entuziazmuar artdashësit vlonjatë. Në premierën e saj, “Sundimi i gruas” u prit mjaft mirë.

E vlerësuar si komedi e pazakontë, ngjarja zhvillohet brenda një shtëpie. Një grua përjeton tmerrin e kthimit nga burgu të ish-burrit të parë. Ai nuk ka ku të jetojë dhe shkon të gjejë strehë tek ish-bashëkshortja, e cila është martuar. Këtu nisin skena nga më komiket  dhe interesante.

“Sundimi i gruas”, komedia e kroatit Miro Gavran është mirëpritur nga spektatori vlonjat. Humori shpotitës është shoqëruar shpesh me duatrokitje. “Sundimi i gruas” është vepra e parë që regjisorja nga Kosova, Marogona Ferati, sjell në Vlorë, por edhe në Shqipëri.

Komedia me kastën e aktorëve Dori Caushi, Artan Islami, Margent Caushi do të vazhdojë të shfaqet për ditë me radhë në skenën e teatrit “Petro Marko” në Vlorë./abcnews.al

erblin-nushi.png
G. P.18:42 | 09/11/2018

Regjisori i ri kosovar, Erblin Nushi, ka projektuar filmin “Bin” në TIFF. Filmi është bazuar në historinë e tij të vërtetë se si shikohet lufta prej syve të një 6-vjeçari . Nushi thotë në një intervistë për ABC News se nominimi në Student Academy Awards  për çmimin Oscar ndryshoj jetën e tij si kineast i ri.

Nuk ndodh shpesh që të qëllosh që me herë të parë, por  regjisori i ri kosovar Erblin Nushi ia ka dalë që me filmin “Bin” të nominohej në Student Academy Awards Oscar 2018. Ai pranon se ky nominim i ka hapur shumë dyer dhe i ka dhënë mundësinë të njihet me kineastë të shumtë ndërkombëtarë.

Në filmin me metrazh të shkurter për 19 minuta ai rrëfen historinë e tij personale, përjetimin e luftës së Kosovës, kur ai ishte vetëm 6 vjeç. Nushi thotë se ky film është i vërtetë, pasi ai më herët nuk e kishte kuptuar traumën e ndarjes nga familja, por filmi e ka ndihmuar jo vetëm për t’u shprehur artistikisht, por i ka shërbyer edhe si një lloj katarsi shpirtëror.

Megjithëse ende filmi po bën ciklin e tij në festivalin ku u shfaq edhe në festivalin TIFF, ai sërish ka nisur xhirimet për një film në Kosovë për gratë e dhunuara. Ai prej 8 vitesh jeton në Amerikë ku ka mbaruar edhe shkollën për regji filmi, por tematikën për filma vazhdon ta marrë nga vendlindja e tij Kosova. Filmi “Bin” deri tani ka marr pjesë në 10 festivale të rëndësishme filmi në botë dhe vazhdon ende ciklin e tij./abcnews.al


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono