Ekonomi

abortet.jpg
nev ila09:09 | 28/01/2020

Demografia e Shqipërisë ka hyrë në një cikël krize, prej emigracionit të lartë, rënies së numrit të lindjeve, rënies së martesave, rritjes së divorceve dhe aborteve të larta gjithashtu.

Sipas të dhënave të Institutit të Shëndetit Publik të raportuara nga INSTAT, qarqet e Vlorës, Beratit dhe Tiranës kishin numrin më të lartë të aborteve në raport me numrin e lindjeve të gjalla më 2017, pasi gati 25 % e shtatzënive janë ndërprerë.

Në Vlorë u shënuan 274 aborte për 1000 lindje të gjalla, ndërsa Berati u rendit i dyti në 12 qarqet e vendit për numrin e lartë të aborteve, pasi në vitin 2017 rezultuan 231 aborte për 1000 lindje të gjalla. Në Tiranë numri i aborteve gjithashtu ishte i lartë, pasi si rezultuar 231 ndërprerje shtatzënie për 1000 lindje të gjalla.

Në krahun tjetër n8umri më i ulët i aborteve ishte në qarkun e Kukësit ku rezultuan vetëm 54 aborte për 1000 lindje të gjalla,  gjithashtu në Elbasan ishin vetëm 55 aborte për 1000 lindje.

Në qarqet e Korçës, Dibrës dhe  Shkodrës numri i aborteve ishte më i ulët se mesatarja kombëtare.

Në vitin 2017 në shkallë kombëtare numri i aborteve ishte 171 për 1000 lindje.

Në 5 vitet e fundit, vihet re një ulje e ndjeshme e lindjeve, shoqëruar dhe me ulje të numrit të aborteve gjithsej.

Në vitin 2017, raporti i numrit të lindjeve me abortet është 1 abort në 5.8 lindje. Raporti i abortit është indikator që ka pësuar rënie me rreth 15 %, krahasuar me vitin 2013.

Numri i aborteve jo domosdoshmërisht shkon paralel me numrin e lindjeve të gjalla. Ka qarqe si Gjirokastra dhe Vlora ku numri i tyre i lindjeve është relativisht i ulët, por raporti i abortit rezulton i lartë.

E kundërta ndodh për qarqet e Tiranës dhe Elbasanit ku numri i lindjeve është i lartë, por kjo nuk reflektohet tek raporti i aborteve./monitor

marku.jpg
nev ila17:43 | 27/01/2020

Problemet me pronësinë mbeten një barrier për “thithjen” e investimeve në Shqipëri. Ish-Presidenti i Dhomës Amerikane të Tregtisë, Marc Crawford deklaron se është e domosdoshme që të krijohet një regjistër online i pronave pa probleme.

Rajoni mbetet më konkurrent ndaj Shqipërisë në thithjen e investimeve. Ndërsa projektin e fiskalizimit Crawford  e sheh të vështirë për tu zbatuar sidomos në zonat rurale.

Pronat vijojnë të mbeten një ndër problemet kryesore me të cilin përballen investitorët e huaj në Shqipëri.

Bizneset e huaja bëjnë apel për një regjistër online të pronave ku  mund të investojnë.

Marc Crawford  ish -president i Dhomës Amerikane të Tregtisë në Tiranë deklaron se shpesh janë përballur me problemet e pronësisë ç’ka ka detyruar shumë kompani të largohen ose të mos vijnë në Shqipëri.

“Kur vjen një investitor i huaj, pyet ku do të bëhet zyra. Nëse nuk dihet kush është pronari atëherë kufizohet mundësia. Investitorët shikojnë shifrat, si janë taksat nëse ka apo jo kontrolle”, u shpreh ai.

Rajoni vijon të jetë më tërheqës për investitorët e huaj  kjo sidomos për shkak të taksave më të ulta .

Projektin e qeverisë për fiskalizim e sheh të vështirë  për tu zbatuar .Ish-presidenti i Dhomës Amerikane të Tregtisë shprehet se është e rëndësishme që ky process të ketë më shumë konsultim para se të nisë të zbatohet.

“Duhet të japin më shumë mundësi edhe për ata që janë në fshat, të punojnë përmes internetit, është më e lehtë në afatgjatë”, tha ai.

Crawford shprehet optimist përsa i përket pritshmërive ekonomike  për vitin 2020  pavarësisht problemeve. Shqipëria po përballet me sfidën e i thithjes së investimeve në një kohë që janë duke përfunduar dy prej projekteve madhore siç janë TAP  apo HECET në Devoll./abcnews.al

arben-malaja.png
R D16:01 | 24/01/2020

Eksperti i Ekonomisë, Arben Malaj thekson se indekset ndërkombëtare që skanojnë ekonominë shqiptare tregojnë situatën e vërtetë ku ndodhet vendi i cili po braktiset, ku investimet janë ndalur dhe po shtohen pasiguritë. Sipas Malajt kjo situatë është krijuar si pasojë e keqqeverisjes dhe e krizës politike.

“Duhet parë, a janë të gatshëm të bëjnë ndryshime cilësore, të ndahen nga koncepti për qeverisje absolute, të pastrojnë administratën nga të korruptuarit dhe të inkriminuarit. Të vjen turp që sot Shqipëria mund të jetë i vetmi vend në botë që çdo ditë del një i inkriminuar nga mazhoranca që ka marrë mandat politik”, u shpreh Arben Malaj. Sipas tij, situata e krijuar ka të bëjë me këndvështrimin e lidershipit politik.

Problemin ai sheh gjithashtu tek administrata e politizuar dhe jo-efiçente. Malaj sugjeron pastrimin e administratës nga militantët dhe personat që kanë abuzuar me pushtetin duke vjedhur milliona euro. Dhe shpresa sipas tij qëndron tek institucionet e reja të drejtësisë.

“SPAK duhet të angazhohet që të gjithë ata që kanë abuzuar me pushtetin, që kanë krijuar miliarda borxhe nga keqqeverja dhe nga shërbimi ndaj oligarkëve të ndalet njëherë e mirë”, thekson Arben Malaj.

Ndërsa përsa i përket thithjes së investimeve sugjerohet që të bëhet më shumë transparencë në përzgjedhjen e kompanive që vijnë në Shqipëri.

Në bazë të raporteve të fundit Shqipëria ka humbur 3 vende në indeksin e demokracisë të publikuar nga The Economist dhe 7 vende në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit e publikuar nga Organizata ndërkombëtare Transparency International./abcnews.al

papajani.jpg
ger ta15:55 | 23/01/2020

Informaliteti në Shqipëri nuk luftohet duke pajisur inspektoret me  GPS. Ekspert  të tatimeve sygjerojnë marjen e masave penalizuese për inspektorët që abuzojnë me detyrën dhe rishikim të pagave për punonjësit e ndershëm. Sipas Artur Papajanit informaliteti dhe evazioni në Shqipëri është i lartë dhe ndërmarja e fushatave të herpashershme nuk është zgjidhje.

“Ka një masë shumë të mirë inspektorë tatimesh që duhen stimuluar, por jo duhen përgjuar. Ndërsa ata që abuzojnë ata duhen vënë prapa hekurave, duhen nxjerrë nga sistemi. Pra nuk e quaj si masë që do të sjellë ndikim për mbledhjen e të ardhurave ose qoftë edhe me ngushtësimin e evazionit fiskal. Mbylljen e boshllëqeve për mbledhjen e të ardhurave”, shprehet Papajani.

Papajani thekson se ndryshimi i shpeshtë  i procedurave tatimore  është kthyer në një pengesë për thithjen e investimeve.Ndërsa ky fakt është ngritur shpesh sis shqetësim nga bizneset si shqiptare po ashtu edhe të huaja

Ndërkohë në lidhje me zbatimin e projektit të fiskalizimit  shpehet pesimist. Ish-kreu i tatimeve deklaron se kjo do krijojë kosto për bizneset ndërsa e sheh si të pamundur analizimin e të gjitha të dhënave që do të kalohen në server.

“Kam përshtypjen që do të krijojë shumë probleme qoftë për administratën tatimore, qoftë për biznesin, si nga ana e kostove. Do të rriten kostot edhe për administratën tatimore, por do të ketë kosto të shumë anshme edhe për biznesin që do të duhet ta paguajë atë”, thotë ai.

Fiskalizimi është projekt i cili do të nisë të zbatohet në Shqipëri në shtator dhe synon që  çdo trasaksion ta raportoj në kohë reale në serverin e tatimeve./abcnews.al

muzeu-kombetar-1.jpg
nev ila19:18 | 22/01/2020

Niveli i demokracisë në Shqipëri ka pësuar rënie  gjatë vitit të kaluar. Ndërkohë që vendi ynë mbetet pjesë e shteteve që kanë një regjim hibrid.

The Economist ka publikuar indeksin në bazë të cilit mat demokracinë në 167 shtete të botës, dhe Shqipëria renditet e 79,  nga  vendi i 76 që ishte në 2018.

Vendi ynë është ulur në renditje, e ndikuar nga kategoria e “pjesëmarrjes politike” në 2019. Ky faktor shpjegohet me mungesën e opozitës, në mbajtjen e zgjedhjeve vendore, në qershor të vitit të kaluar ku mazhoranca mori drejtimin e të gjitha bashkive në vend.

Indeksi i demokracisë vlerëson  5 indikatorë  të cilët janë procesi zgjedhor dhe pluralizmi, funksionimi i qeverisë, pjesëmarrja politike, kultura demokratike politike dhe liritë civile.

Në këto kategori Shqipëria ka pasur përmirësim të vlerësimit në liritë civile, procesi zgjedhor dhe funksionimi i qeverisë. Në rajon Serbia është vendi që renditet më lartë  për sa i përket indeksit të demokracisë duke u përcaktuar një shtet me demokraci në lulëzim.

Ndërsa Shqipëria lë pas në renditje Malin e Zi dhe Bosnjë Hercegovinën. Indeksi i The Economist vlerëson se në 167 shtete, vetëm 22 prej tyre plotësojnë indikatorët si vende me demokraci të plotë.

Ndërkohë që më shumë se një e treta e popullsisë së botës, ende jetojnë nën sundimin autoritar.

Norvegjia rezulton të jetë vendi me demokratik në botë e ndjekur nga Islanda dhe Suedia./abcnews.al

kompanite.jpg
nev ila18:31 | 21/01/2020

Bizneset shqiptare kanë ndalur investimet në tremujorin e fundit të 2019. Sipas një vrojtimi të Bankës së Shqipërisë  kompanitë shqiptare kanë bërë kërkesa për kredi vetëm  për të shlyer detyrimet dhe pagat e punonjësve.

Sipas ekspertit Selami Xhepa  marrja e kredive për likuiditet është një tregues i vështirësive me të cilat u përballën bizneset si pasojë e tërmetit të 26 nëntorit

Për ekspertin Xhepa e vetmja shpresë për të përmirësuar situatën ekonomike dhe të bizneseve në vend është hapja e negociatave me Bashkimin  Europian  e cila pritet ti japë një impuls pozitiv  ecurisë ekonomike.

Pritshmërinë për tremujorin e parë të vitit 2020,   për kreditimin për investime nga bankat janë përsëri pesimiste.

Madje bankat e nivelit të dytë, presin një shtim të kërkesës për kredi nga ana e bizneseve, por e kufizuar vetëm në kreditë dhënë me qëllim mbulimin e nevojave për likuiditet./abcnews.al

inspektoret-tatimet.jpg
nev ila17:36 | 21/01/2020

Ngadalësimi i rritjes ekonomike duket se ka qenë një faktor me peshë në mosrealizimin e të ardhurave në buxhet për vitin 2019.

Për drejtoren e Tatimeve kjo situatë  shpjegohet me faktin se   sektorët që kanë lidhje me investimet kanë pasur ngadalësim  duke reflektuar direkt uljen e të ardhurave në TVSH.

Sipas Delina Ibrahimaj performanca e dobët e të  ardhurave është e ndikuar kryesisht nga ndërtimi dhe shërbimet.

Për të shmangur abuzimet administrata tatimore parashikon që në mars të këtij viti të nis një projekt në bazë të cilit parashikohet pajisja e të gjithë inspektorëve tatimorë me GPS.

Nga të dhënat e treguesve fiskal rezulton se në 11 muaj  të vitit të kaluar janë arkëtuar 14.3 mld lekë më pak  se plani .

Në këtë mosrealizim TVSH mban peshën më të madhe me rreth 11.2 mld lekë që lidhet direkt më rënien e konsumit por edhe përfundimin e projektit TAP./abcnews.al

image-2.jpg
So Nila12:06 | 21/01/2020

Nëse keni lindur në Shtetet e Bashkuara , të pasurit prindër të pasur do të thotë të jesh një hap larg shanseve për të pasur sukses.

Individët e lindur në familje më të varfra kanë një shans më të mirë të zotërojnë një shtëpi, të marrin një arsim të mirë dhe të jetojnë një jetë më të mirë se prindërit e tyre nëse ata kanë lindur në Kanada sipas një studimi.

Me fjalë të tjera, Kanadezët janë më afër të ëndrrës amerikane sesa vetë amerikanët.

Ky rezultat erdhi nga Indeksi Global i Lëvizjes Sociale të Forumit Ekonomik Botëror, i cili renditi 82 vende duke u bazuar  në aftësinë e qytetarëve për të përmbushur synimet e tyre pa marrë parasysh prejardhjen e tyre socio-ekonomike.

Raporti u botua të hënën për të përkuar me fillimin e Forumit Ekonomik Botëror në Davos, Zvicër, ku pabarazia e të ardhurave globale është një temë kaq e përhapur, raporton abcnews.al

Indeksi rendit ekonomitë në pesë dimensione: shëndetësia, arsimi, hyrja në teknologji, puna (përsa i përket mundësive, kushteve dhe pagave ) dhe institucioneve.

Gjermania është vendi më me stabilitet social në mesin e G7, duke u renditur në vendin e 11-të, i ndjekur nga Franca (e 12-ta), Kanada (e 14-ta), Japonia (15-ta), Mbretëria e Bashkuar (21-a), Shtetet e Bashkuara (27-të) dhe Italia (34-ta) .

Vendet nordike, përfshirë Danimarkën, Finlandën, Norvegjinë, Suedinë dhe Islandën, kanë rezultatet më të mira persa i përket mundësive sociale.

Ndër ekonomitë e mëdha me zhvillim në botë, Rusia renditet në vendin e 39-të, e ndjekur nga Kina (45-ta), Brazili (60-ti), India (76-ta) dhe Afrika e Jugut (77-ta).

“Ajo çfarë u vu re në studim është se shumica e ekonomive nuk po arrijnë të sigurojnë kushtet në të cilat qytetarët e tyre mund të lulëzojnë, tha Forumi Ekonomik Botëror në një deklaratë të hënën.

“Si rezultat, mundësitë e një individi në jetë i përkasin statusit të tyre socio-ekonomik gjatë lindjes, duke inkuadruar pabarazitë historike,” thekson studimi.

Prindër të pasur

Në Shtetet e Bashkuara, duhen pesë gjenerata që një familje me të ardhura të ulëta të arrijë të ardhurat mesatare, por ai numër mund të ndryshojë. Kjo statistikë është më e mirë sesa në Gjermani dhe Francë, por më e keqe përsa i përket Kanadasë, Australisë dhe Danimarkës, të cilat kanë rezultatin më të mirë të stabilitetit socio-ekonomik.

 

Në Danimarkë, një individ i varfër por i rritur merr po aq para sa merr një fëmijë i sapolindur por i pasur.

Gjermania dhe Franca renditen shumë më mirë se Shtetet e Bashkuara për mbrojtjen sociale dhe kanë paga më të drejta.

Raporti zbulon se pabarazitë e pagave janë rritur që nga vitet 1970.

Duke mbledhur të dhënat  nga IPSOS në emër të LinkedIn, raporti vëren se amerikanët që u rritën në një familje me të ardhura të larta janë tre herë më shumë të predispozuar të kenë lidhje të forta  sociale dhe profesionale sesa ata që u rritën në një familje me të ardhura të ulëta, raporton abcnews.al

“Kjo do të thotë që ata individë përjetojnë një avantazh të dyfishtë si në kapitalin shoqëror ashtu edhe atë financiar”, thuhet në raport.

Pabarazia

Qeveritë duhet të zbatojnë politika për të adresuar përqendrimin e pasurisë, siç janë taksat mbi të ardhurat personale dhe ribalancimi i burimeve të taksave.

Studimi rekomandon gjithashtu përmirësimin e cilësisë së arsimit dhe promovimin e zhvillimit të aftësive gjatë gjithë jetës së punës të një individi.  Bizneset duhet të punësojnë bazuar në merita, duhet të paguajnë paga të drejta dhe të investojnë në përmirësimin e kushteve të punonjësve të tyre, thuhet në raport.

Pabarazia dobëson strukturën shoqërore të një vendi dhe gërryen besimin në institucione, sipas Klaus Scëhab, themeluesi dhe kryetari ekzekutiv i Forumit Ekonomik Botëror.

“Përgjigjet nga biznesi dhe qeveria duhet të përfshijnë një përpjekje për të krijuar shtigje të reja drejt lëvizjes socio-ekonomike, duke siguruar se çdokush ka mundësi të barabarta për sukses,” tha Schëab në një deklaratë. /Përshtati në shqip:abcnews.al

 

 

zusi.jpg
in a12:54 | 20/01/2020

300 mln euro është efekti negativ financiar në ekonominë shqiptare nga rënia e eksporteve në 2019.

Eksportuesit deklarojnë se ky impakt ishte paralajmëruar edhe më parë. Zhvlerësimi i euros ishte një prej faktorëve që goditi eksportet dhe pavarësisht apelit apo kërkesave të eksportuesve qeveria nuk ndërmori asnjë masë. Sipas kreut të Qendrës Shqiptare të Eksportuesve, Alban Zusi bizneset në këtë sektor kanë shkurtuar vendet e punës dhe nuk kanë rritur pagat e punonjësve gjatë dy viteve të fundit.

 “Dëmi finaciar duhet të jetë diku të 300 mln euro, por nëse marrim në konsideratë edhe remitancat dëmi mund të jetë edhe më i lartë. Vendet e reja të punës janë shumë të kufizuara, nuk janë në ritmet e para disa vitesh”, deklaroi Alban Zusi.

Ndërkohë edhe për këtë janë pesimistë pasi monedha europiane me të cilën shiten  produktet shqiptare është e zhvlerësuar në krahasim me lekun shqiptar.

 “Impakti në eksporte do jetë prezent, por mund të kemi një përkeqësim në treguesit e tjerë të ekonomisë. Tashmë do fillojë të ndjehet mungesa e investimeve”, u shpreh ai.

Apeli për qeverinë është që të ndërmeren politikat e duhura për të ndihmuar rimëkëmbjen e ekonomisë.

“Kërkesa ndaj qeverisë është krijimi i një Instituti për Politikat Ekonomike, mjaft më me politika të inskenuara”, tha më tej Zusi.

Sipas të dhënave të INSTAT gjatë 2019 eksportet shqiptare arritën vlerën 299 mld lekë duke u ulur me 3.8% nëse e krahasojmë me 2018. Ndërkohë rezulton se gjatë këtij viti vendet me të cilët Shqipëria ka pasur rritje më të madhe të eksporteve, në krahasim me një vit më parë janë: Kosova 10%  e ndikuar kjo direkt prej vendosjes së taksës ndaj mallrave serbe si dhe  Gjermania 5,6 % .

Por vlen të theksohet se me dy vendet kryesore në marrdhëniet tregtare volume i tregtisë është ulur. Tregtia me  Italinë është ulur me  4%, dhe me Greqinë  2,5 %./abcnews.al

tatimet.jpg
ger ta14:13 | 18/01/2020

Ekonomia informale në Shqipëri përllogaritet rreth 50%, duke u kthyer në një kosto të rëndë për ekonominë dhe bizneset e ndershme.

Në një intervistë  për ABC News Rinald Muça, Drejtori i Departamentit të Auditimit të Performancës në Kontrollin e Lartë të Shtetit thekson se vendi ynë renditet i fundit në rajon përsa i përket mbledhjes së të ardhurave. Ndërkohë që instalimi i kasave fiskale duket se nuk ka dhënë  efektin e pritur.

“FMN-ja është komision europian të cilët shprehen Shqipëria është vendi i fundit në rajon për efekrivitet të të mbledhurave të të radhurave tatimore dhe njëkohësisht nuk mbledh 40% të TVSH-së potenciale. Të ardhurat tatimore në vendet e tjera të rajonit përbëjnë 40% të produktit të brendshëm bruto, në Shëipëri këto nuk e kalojnë 27%”, shprejet Muça.

Shkak për këtë sipas Kontrollit të Lartë të Shtetit  është puna e dobët e administratës tatimore por njëkohësisht edhe kultura e dobët  fiskale e qytetarëve.

Kontrolli i Lartë i shtetit konstaton se fushatat e ndërmara  kundër informalitetit nuk kanë dhënë asnjë rezultat  pasi realizohen vetëm  gjatë sezonit të verës.

“Nuk duhet lënë vetëm gjatë një fushte, duhet vazhdimisht. Ajo e cila në fakt kontradiktore është se këto fushata ndodhin shpeshherë në fillim të sezonit turistik, pra ato biznese që ushtrojnë aktivitet gjtë vitit, nuk kontrollohen nga kjo administratë seç kontrollojnë bizneset që janë sezonale”, shprehet ai.

Në shtator Shqipëria do të nisë zbatimin e një tjetër praktike për deklarimin e të ardhurave tatimore në kohë reale .Por për Drejtorin e Departamentit të Auditimit  në KLSH kjo nismë do të sjellë një mbingarkesë të  administrates tatimore.

“Do e bëjë raportimin e transaksionit jo në fund të ditës, por në kohë reale, besoj se do ketë një punë, një mbingarkesë. KLSH nuk është e bindur që mund ta përballojë administrata tatimore këtë ngarkesë. Është një sistem që sikurse çdo sistem i ri ka edhe rriskun teknologjik brenda”, thotë ai.

Në një auditim të fundit Kontrolli  i LArtë i Shtetit  konstaton se në krahasim me vitin 2009, ka rënë ndjeshëm pesha e të ardhurave nga TVSh, që mblidhet nga tatimet. Në vitin 2009,rezulton se  tatimet mblidhnin 30% të TVSH-së totale, ndërsa për periudhën 2010-2018, pesha mesatare e TVSH-së së mbledhur nga tatimet ishte  vetëm 24%./abcnews.al


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono