Bota

salvdor-allende.jpg
ent ela16:39 | 20/03/2019

Po kush ishte Salvador Allende, që përmendi Meta në deklaratën e tij? Themelues i Partisë Socialiste të Kilit, Allende mbajti detyrën e Presidentit të vendit për tre vite dhe vrau veten në ambientet e Presidencës gjatë grushtit të shtetit të drejtuar nga gjenerali Pinoçet në 1973-shin.

Ëndrra e tij ishte ndërthurja e socializmit me demokracinë. Mjek, marksist i bindur, Salvador Allende mbahet mend si President i Kilit i zgjedhur në mënyrë demokratike dhe më pas i rrëzuar nga pushteti në 11 Shtator të 1973-shit, nga grushti i shtetit ushtarak i drejtuar nga Augusto Pinoçet, i cili më pas mori pushtetin duke vendosur një diktaturë që do të zgjaste 17 vjet. Allende ishte një nga themeluesit e Partisë Socialiste kilene dhe gjatë karrierës së tij ka qenë ministër, senator dhe President i Senatit, para se të mbërrinte në postin e kryetarit të shtetit.

Allende iu bashkua politikës gjatë kohës kur studionte në lice, fillimisht për mendimin anarkik dhe më pas për marksizmin. Ngjitja e Allende në skenën politike të vendit ndodh brenda një kohë të shkurtër. Në vitin 1938 ai bëhet ministër Shëndetësie dhe të politikave sociale, post që do të ruajë deri në vitin 1942 dhe me dy Kryeministra të ndryshëm. Në vitin 1952, ai kandidohet për herë të parë për presidencën e vendit me mbështetjen e Partisë Socialiste dhe të asaj Komuniste, duke mbërritur i fundit. Në vitin 1958 dhe pse trefishon votat humbet përballë konservatorit Rodríguez. E njëjta situatë përsëritet dhe në vitin 1964.

Pas humbjeve elektorale dhe pas postit si President i Senatit në periudhën 1966 – 1969, Allende merr pjesë në zgjedhjet presidenciale të 1970-ës, i mbështetur nga koalicioni i së majtës Uniteti popullor. Fiton me më shumë se 36% të votave pa një mazhorancë absolute. Për këtë arsye në parlament, ai mbështete falë një marrëveshjeje mes forcave të së majtës dhe demokracisë së krishterë, pavarësisht presioneve amerikane dhe të CIA-s për të mos i lënë vendin në dorë një politikani që e pranonte publikisht se ishte marksist.

Shtetet e Bashkuara i trembeshin faktit se Allende do të transformonte vendin në një aleat të Bashkimit sovjetik. Sekretari amerikan i shtetit në atë kohë Herri Kisinger deklaroi se nuk mund të qëndrohej pa bërë gjë teksa një vend bëhet komunist për shkak të papërgjegjshmërisë së popullit të tij.

Reformat e Allende në fushën ekonomike-industriale shkaktuan përplasje të ashpra civile në vend. Opozita nisi të kërkojë ndërhyrjen e forcave të armatosura për të rivendosur rendin. Tensionet u përshkallëzuan deri kur në 11 Shtator të 1973-shit, në orët e para të mëngjesit nisi grushti ushtarak i shtetit i drejtuar nga gjenerali Augusto Pinoçet, duke vendosur diktaturën dhe duke shkaktuar vdekjen e Allende, i cili sipas mjekut të tij, vetëm për të mos dhënë dorëheqjen ashtu si i kërkohej nga ushtarët, u vetëvra me mitraloz në ambientet e presidencës.

Pas vdekjes, ai u varros pa një funeral në Viña del Mar, nën emrin e rremë të Eduardo Grove. Vetëm në vitin 1990 kur përfundoi diktatura, trupi i ish-presidentit u rivarros me një ceremoni madhështore publike në Santiago, brenda një mazoleumi në varrezat e kryeqytetit./abcnews.al

8-1-1280x695.jpg
ent ela15:39 | 20/03/2019

Pas sulmit fizik në një nga lokalet e Prishtinës, deputeti serb në parlamentin e Kosovës Sllobodan Petroviç deklaroi se njëri nga agresorët ishte këshilltari I ish ministrit të Bujqësisë në qeverinë e Kosovës, Nenad Rikallo.

Deputeti serb i Kuvendit të Kosovës, Sllobodan Petroviç, konfirmoi se sulmi fizik ndaj tij, paraditen e sotme në një nga lokalet e Prishtinës, ishte i motivuar politikisht. Në një deklaratë për media t’ia tha se njëri nga agresorët ishte këshilltari i ish-ministrit të Bujqësisë në qeverinë e Kosovës, Nenad Rikallo. Petroviç sqaroi se mëngjesin e të mërkurës ai ishte i ftuar në një emision në radio televizionin e Kosovës. Gjatë intervistës ai kishte komentuar punën e ish ministrit Rikallo.

pas përfundimit të emisionit ai ishte ulur në një nga lokalet pranë parlamentit kur dy persona e ofenduan rëndë dhe më pas e sulmuan fizikisht. Deputeti serb u shpreh se policia mbërriti pothuajse menjëherë në vendngjarje, dhe se ai kishte dëgjuar një nga agresorët të telefononte zëvendësministrin e Policisë nga Lista Serbe, duke i thënë Petroviçit se nuk mbaronte këtu.

Petroviç theksoi se nuk kishte asnjë parti e asnjë kryetar, që ta detyronte atë, dhe kolegët e tij, që të ndryshonin politikën e tyre duke I drejtuar në konflikt me fqinjët. Ai shtoi se partia Liberale Serbe, është partia që ka jetë më të gjatë në Kosovën e pasluftës, dhe është një parti politike që ka rezultate konkrete.

“Për mua dhe partinë time politike, ekzistojnë dy lloje të njerëzve, të mirë dhe të këqij. Unë jam përfaqësues i serbëve në Kuvend, dhe do t’i mbroj interesat e tyre dhe do të angazhohem për jetën e tyre më të mirë. Ata mund të më sulmojnë lirisht, mund edhe të më vrasin, unë nuk jam njeri që frikësohem, dhe ata nuk mund të më frikësojnë”, përfundoi ai./abcnews.al

holande-1280x709.jpg
ent ela15:16 | 20/03/2019

Në Holandë u arrestua një person që dyshohet se ndihmoi autorin e sulmit ne Utreht, ku pati 3 viktima. Ndërkohë, partitë e ekstremit të djathtë fajësojnë qeverinë për politikat e kufijve të hapur ndaj emigrantëve.

Arrestohet një person i dytë për sulmin me armë në Utrekt, ku mbetën të vrarë tre persona. Policia holandeze bëri të ditur se kishte ndaluar një person  të dytë, me dyshimin se ishte I përfshirë në sulm së bashku me 37-vjeçarin me origjinë turke Gokmen Tanis, të arrestuar një ditë më parë.

Ndërkohë pista e sulmit terrorist mbetet në krye të listës së hetuesve. Viktimat janë një vajzë 19-vjeçare, dhe dy meshkuj të moshës 28 dhe 49 -vjeç.

Janë dy detajet mbi të cilat janë përqendruar hetuesit: fakti se nuk është gjetur asnjë lidhje mes Tanis dhe viktimave të tij si dhe letra e gjetur në automjetin Reno Klio, me ngjyrë të kuqe, me të cilin u përpoq të arratisej pas sulmit. Media në vend duke u mbështetur në deklarata të dëshmitarëve okularë, raportojnë se në atë letër shkruhej: Kam vepruar në emër të Zotit.

Për momentin sulmi nuk është marrë përsipër nga asnjë grup terrorist por mediat holandeze shkruajnë për një lidhje mes vëllait të autorit të sulmit dhe një grupi ekstremist islamo-turk.

Ndërkohë dhe dy persona të tjerë janë ndaluar, në kuadër të hetimeve por nuk është e qartë mënyra në të cilën janë përfshirë.

Kryeministri Mark Rute u shpreh se për shkak të asaj që ndodhi në Utrkt, ndihej më pranë popullit në Zelandën e Re. lideri i të djathtës ksenofobe dhe anti-islamike, Gert Uilders kërkoi dorëheqjen e ministrit të drejtësisë për faktin se Tanis kishte dalë nga burgu pavarësisht se ishte pjesë e një procesi kundër tij./abcnews.al

wo24-erdogan.jpg
ent ela13:15 | 20/03/2019

Kanë shkaktuar polemika të ashpra në Australi dhe në Zelandën e Re veprimet e presidentit turk Erdoan. Ky i fundit ka publikuar pamje të masakrës në Kristçërç për të treguar sipas tij, se deri në çfarë niveli arrin urrejtja dhe paragjykimi për islamin.

Përshkallëzohen tensionet mes Zelandës së Re, Australisë dhe Turqisë. Presidenti turk Erdoan ka publikuar pjesë të videos së vrasësit në xhamitë e Kristcërc. Gjatë një mitingu në Eregli, kreu i shtetit u shpreh se duke publikuar pamjet dëshironte të tregonte se cili ishte niveli i urrejtjes dhe paragjykimit për islamin.

Australia edhe Zelanda e re kanë reaguar me indinjatë ndaj deklaratave të Erdogan, i cili një ditë më parë kishte thënë se anti-myslimanët në Turqi do të dërgoheshin në vendet e tyre brenda arkivolëve si gjyshërit e tyre më parë. Erdoan i referohej betejës së Galipolit, simbol i rezistencës otomane dhe turke kundër imperializmit evropian gjatë luftës së parë botërore. Duke iu referuar qeverisë së Zelandës së re, presidenti turk u shpreh se duhen ndryshuar ligjet në mënyrë që autori i masakrave në Kristcërc të dënohet në mënyrë ekzemplare.

Kryeministri Australian, Skot Morison, i konsideroi të poshtra dhe të papërgjeshme fjalët e Erdoan, dhe kërkoi një takim urgjent me ambasadorin në Ankara për të kërkuar sqarime për këto deklarata.

Nga ana e saj kryeministrja e Zelandës së re Jasinda Ardern bëri të ditur se zëvendës kryeministri dhe ministri i Jashtëm do të udhëtojnë në Turqi për të sqaruar këto deklarata ballë për ballë./abcnews.al

kurani-1280x688.jpg
ent ela12:45 | 20/03/2019

Ka nisur në mënyrë të pazakontë seanca e parë në parlamentin e Zelandës së re, pas sulmit në 2 xhamitë në Kristcërc ku mbetën të vrarë 50 besimtarë myslimanë. Një imam ishte i ftuar për të kënduar disa pjesë të Kuranit në shenjë tolerance, solidariteti dhe paqeje.

Ka qenë një imam ai që ka hapur seancën e parë parlamentare në Zelandën e Re pas masakrës në dy xhamitë e Kristcërc ku u vranë 50 besimtarë myslimanë.

Imami mysliman këndoi lutjet në sallën e kuvendit, në atë që u vlerësua si gjest i solidaritetit me viktimat e sulmit. Ajetet që u lexuan ishin nga kapitulli “al-Baqarah”, të cilat theksojnë durimin, lutjet dhe drejtësinë në ditën e gjykimit.

Ndërsa, kryeministrja e vendit Jacinda Ardern e nisi fjalimin e saj me urimin në gjuhën arabe arab “As-Salaam-Alaikum”, që në shqip do të thotë “paqja qoftë mbi ju”.

Kjo ishte hera e parë që Kurani është lexuar në Parlamentin e Zelandës së Re.

Ky gjest është përshëndetur nga Ankaraja; Ibrahim Kalin, shef i këshilltarëve të presidentit Erdogan, përgëzoi Parlamentin e Zelandës së re për atë që e cilësoi si një akt të ngrohtë dhe të këndshëm: “Janë këto akte mirësjelljeje që do ta mposhtin terrorizmin dhe fashizmin”, theksoi Kalin./abcnews.al

IDRO-SERBIA-PER-ZELANDEN.mpg_snapshot_00.08-1280x720.jpg
ent ela10:46 | 20/03/2019

Autoritetet policore në Zelandën e Re kanë kryer arrestimet e para ndaj personave që kanë shpërndarë videon e sulmit në dy xhamitë e Kristçërç, ku mbetën të vrarë 50 persona. Ndërsa mediat bëjnë të ditur se autori i sulmit planifikonte një atentat të tretë

Autori i masakrës së të premtes së kaluar në dy xhamitë e Kristçërç, në Zelandën e Re, kishte planifikuar një tjetër sulm: lajmi është konfirmuar nga kreu i policisë Majk Bush. Sipas policisë, vrasësi Brenton Tarant- po drejtohej për në vendin e tretë të planifikuar për sulm, në momentin që policia e arrestoi. Edhe pse hetuesit e dinë vendin e tretë, ai nuk është bërë i ditur për mediat për shkak se hetimet po vazhdojnë ende.

Me qindra persona kanë marrë pjesë në funeralin e dy prej 50 viktimave të atentatit, mes të cilëve dhe një fëmijë 3-vjeçar. Policia ka identifikuar zyrtarisht dhe ka u ka dorëzuar familjeve trupat e 21 personave.

Ndërkohë një person i akuzuar se ka shpërndarë videon e masakrës është arrestuar, në pritje të procesit gjyqësor në mesin e muajit prill. 44-vjeçari rrezikon deri në 28 vjet burg.

Edhe një person tjetër është arrestuar dhe akuzuar sepse ka shpërndarë në internet videon e realizuar drejt për së drejti nga vrasësi gjatë sulmit në xhami./abcnews.al

Brexit-bloodbath-Theresa-May-1002180.jpg
ent ela10:18 | 20/03/2019

Sipas BBC, kryeministrja britanike Tereza Mej i ka kërkuar zyrtarisht Brukselit një shtyrje të afatit për daljen e vendit nga Bashkimi Evropian. Nëse kjo kërkesë realizohet, atëherë datat e aktivizimit të Brexit mund të ishin ose 30 qershori, ose Marsi i 2021-shit.

Kryeministrja britanike Tereza Mej i ka kërkuar zyrtarisht Bashkimit Evropian një shtyrje të afatit për aktivizimin e Brexit. Sipas raportimeve të BBC, në fakt Mej i ka dërguar një letër presidentit të Këshillit Europian Donald Tusk. Kryenegociatori i Brukselit për Brexit, Mishel Barnier, kishte deklaruar pak më parë se Mbretëria e Bashkuar duhet të shprehet shumë shpejt rreth asaj që dëshiron të bëjë. Ndërkohë që vota në Këshillin Evropian të enjten dhe të premten duhet të jetë unanime.

Duhen edhe dhjetë ditë nga data teorike e divorcit të Londrës nga Brukseli. Por Tereza Mej vazhdon të jetë në një situatë të vështirë përballë përçarjeve të brendshme në qeveri dhe në parlament si dhe skenarëve për krizë kushtetuese si pasojë e përplasjeve për votimin e tretë, nëse duhet të ndodhë ose jo. Brukseli paralajmëron se zgjatja e afateve mund të bëhet realitet vetëm nëse plotësohen kushte të qarTa, përballë arsyeve dhe objektivave të qartë nga Londra

Opsioni numër një mbetet ai një shtyrjeje teknike deri në 30 Qershor dhe pa pjesëmarrjen britanike në zgjedhjet e ardhshme evropiane. Ndërsa opsioni për një shtyrje më të gjatë  – rreth dy vjet – duhet të ofrojë një strategji të re dhe tërësisht të ndryshme nga ajo që Londra propozon aktualisht. Një situatë që shqetëson Evropën pasi do të konkretizohej një divorc pa marrëveshje./abcnews.al

bullgari-1280x672.jpg
ent ela09:45 | 20/03/2019

Në kryeqytetin bullgar në Sofje, agjentët e policisë po përpiqeshin të shpërndanin një turmë njerëzish që protestonin para Parlamentit. Agjentët përdorën “spraj djegës, por mbetën vetë viktima të këtij gjesti. Agjentët e policisë nuk morën në konsideratë drejtimin nga frynte era, kështu që spraj ka përfunduar i gjithi në fytyrat e tyre. Sipas mediave, policia nuk është aspak eksperte për shkak të mungesës së trajnimit dhe ushtrimeve, pasi zakonisht protestat janë paqësore dhe policia nuk përdor masa të tilla./abcnews.al

 

15708219_354.jpg
ent ela09:30 | 20/03/2019

Gjykata Kushtetuese e Bavarisë ka konfirmuar ligjshmërinë e ndalimit nga Bavaria që gjykatëset e prokuroret të mbajnë shami koke. Ajo bëri të ditur më tej se prania e kryqeve në sallat e gjyqit është një çështje tjetër.

Gjykata Kushtetuese e Bavarisë e hodhi poshtë të hënën apelin e komunitetit fetar islamik, për ta tërhequr ndalimin e mbajtjes së shamisë së kokës nga gjykatëset dhe prokuroret. Kjo u bë me argumentin se ata janë të detyruar që të jenë neutralë në çështjet e fesë dhe të ideologjisë. Gjykata shprehu opinionin që ndalimi, i cili gjithashtu i ndalon zyrtarët të mbajnë simbole fetare si kryqet ose kipën, gjatë seancave gjyqësore, nuk drejtohet kundër ligjeve të lirisë dhe barazisë fetare.

Debati për kryqin

Grupi islamik pati argumentuar se ndalimi i shkel të dyja ligjet, meqenëse simboli i krishterë i kryqit qëndron i varur në sallat bavareze të gjykatave. Këtë argument gjykata nuk e pranoi. Ajo iu përmbajt qëndrimit se prania e kryqeve është një çështje tjetër, meqenëse për të vendos administrata e gjykatave dhe ajo nuk hedh dyshim për neutralitetin e gjykatësve dhe prokurorëve si individë. Gjykata shpalli më tej se ndalimi nuk i diskriminon gratë, sepse janë të ndaluara edhe objekte të tjera me përmbajtje fetare, të cilat i mbajnë burrat.

Debat i gjatë

Çështja e mbajtjes së shamive të kokës nga gratë myslimane, veçanërisht nga nëpunësit civilë, ka qenë objekt debati prej shumë vitesh në Gjermani. Në një kontribut tjetër në këtë debat, zëvendëskryetari i Grupit Parlamentar CDU/CSU në parlamentin gjerman, Carsten Linnemann përsëriti një thirrje të dëgjuar dendur kohët e fundit, për të ndaluar në të gjithë Gjermaninë shaminë e kokës për vajzat nën moshën 14 vjeç.

Vajzat duhet të kenë mundësinë që të rriten me të njëjtat liri si djemtë, i tha Lindeman së përditshmes Rheinische Post në një intervistë të publikuar të hënën. Lindemann ka qenë së fundi në grupin e redaktorëve të një antologjie me titull “Islami politik nuk bën pjesë në Gjermani” dhe është pjesë e një grupi që nxit politika më të ashpra integruese.

Plan i diskutueshëm 

Vitin e kaluar, qeveria e landit më të madh nga numri i popullsisë në Gjermani, Rini-Verior – Vestfali, i hapi rrugën një plani për të miratuar një ligj, i cili ndalon që vajzat nën moshën 14 vjeç të mbajnë shami koke në shkollë në fund të vitit 2019. Kritikë të shamisë së kokës e shohin atë si simbol të shtypjes së grave myslimane. Ajo mund të sinjalizojë më tej një afëri për besime më fundamentaliste. Të tjerë e shohin ndalimin e shamisë së kokës si ndërhyrje në të drejtat personale./DW

47966273_303.jpg
ent ela09:15 | 20/03/2019

Ministrat e Jashtëm të BE u takuan në Bruksel me homologun e tyre kinez, Wang Yi. Komportimi mes tyre u karakterizua jo vetëm prej atmosferës së etikës diplomatike, por edhe prej interesave të qarta ekonomike.

Kina është ndërkohë në krye të listës në agjendën e politikës së jashtme të BE-së. Kryetarët e shteteve dhe të qeverive duan, që në samitin e tyre në fund të kësaj jave të merren intensivisht me marrëdhëniet me Kinën si fuqi ekonomike. Në fillim të prillit do të pasojë takimi vjetor mes BE-së dhe presidentit të Kinës Xi Jinping në Bruksel. “Kina po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme, sa më shumë po vështirësohen marrëdhëniet tregtare me SHBA-në”, argumenton një diplomat i BE-së interesin në rritje për diktaturën një partiake, që me 1,3 miliardë banorë zotëron ekonominë e dytë më të madhe në botë.

Interesa të përbashkëta – sisteme të ndryshme

Nga ana tjetër edhe Kina ka interes të madh për marrëdhënie të mira me 500 milionë europianët, sepse vendi ndodhet në kulmin e një lufte doganore dhe të vështirësive në negociatat tregtare me qeverinë e SHBA-së nën presidentin Trump. BE-ja është partneri i dytë tregtar i Kinës. E ngarkuara e BE-së për Politikën e Jashtme, Federica Mogherini dhe ministri i Jashtëm kinez Wang Xi, që të martën (19.03) zhvilluan një takim prezantimi me 28 ministrat e Jashtëm të BE-së, u përpoqën në konferecën e shtypit të theksojnë kryesisht të përbashkëtat e dy rajoneve. Kina dhe BE janë në unanimitet sa i përket kërkesës për reformimin e Organizatës Botërore të Tregtisë. Të dyja palët ndryshe nga SHBA janë për “multilateralizëm dhe një rend ekonomik të bazuar tek rregullat”. Të dyja palët duan të veprojnë bashkarisht kundër ndryshimit të klimës, gjë që presidenti Donald Trump e konsideron si një komplot.

E ngarkuara e BE-së për Politikën e Jashtme, Mogherini, tha se ajo e ka të qartë, që Kina dhe BE në shumë pikëpamje themelore kanë qëndrime të kundërta. Kjo ka të bëjë me të drejtat e njeriut e deri tek trajtimi jo korrekt i sipërmarrjeve në tregun kinez. “Nuk është sekret, që ne kemi sisteme të ndryshme dhe jemi në konkurrencë ekonomike me njëri-tjetrin, por ne përcaktojmë këtu sektorët për bisedime, prej nga mund të përfitojnë me siguri të dyja palët”, tha Mogherini pas një bisede me ministrin e Jashtëm kinez.

“Natyrisht ne duam të arrijmë të njëjtat rregulla loje për të gjitha sipërmarrjet. Siguria në hapësirën kibernetike është një nga çështjet që e kemi për zemër”, u përgjigj e ngarkuara e BE-së për Politikën e Jashtme, ndaj pyetjes nëse koncerni kinez Huawei duhet të përfshihet në zgjerimin e rrjetit 5G-të komunikimit të të dhënave në BE. SHBA e akuzon Huawein, se inslaton software spiunazhi në impiantet e telekomunikacionit. Në Europë vetëm disa shtete e kanë këtë mendim. Në Gjermani Huawei, pavarësisht drejtimit të tij të mundshëm prej shtetit, lejohet të marrë pjesë në tenderin për zgjerimin e rrjetit 5G. Ministri i Jashtëm gjerman, Heiko Maas i tha DW-së, se nuk do të ketë nënshtrim ndaj presionit të SHBA-së apo ndokujt tjetër nga jashtë. “Ne e dimë, që edhe interesat ekonomike shpesh përshtjellohen me ato politike. Ndaj ne do të marrim një vendim autonom në tenderin e licencave, që kanë në radhë të parë në vëmendje ruajtjen e interesave tona për sigurinë.”

Ministri i Jashtëm kinez Wang Xi konfirmoi, që sipërmarrjeve kineze duhet t’u jepet një akses korrekt dhe i paanshëm në treg. Pa e përmendur direkt me emër Huawein, ai tha, se “ne i kundërvihemi akuzave të pabazuara për arsye politike, që kanë synim të dëmtojnë firmat e huaja”./DW


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono