voa

esper.jpg
G. P.10:55 | 16/07/2019

Mark Esper u emërua zyrtarisht të hënën në pozitën e sekretarit amerikan të mbrojtjes nga Shtëpia e Bardhë, rol të cilin ai e ka kryer që nga muaji i kaluar, por si i deleguar në këtë detyrë.

Që kur Jim Mattis dha dorëheqjen në dhjetor të vitit 2018, SHBA nuk kanë sekretar të mbrojtjes të konfirmuar dhe kjo shënon periudhën më të gjatë në historinë e Pentagonit.

Emërimi i zotit Esper të hënën u bë shkak për një seri ndryshimesh të përkohshme, por të komplikuara në udhëheqjen e Pentagonit.

Në një deklaratë, Pentagoni tha se, në bazë të ligjit, kur zoti Esper u propozua të hënën, ai pushoi së funksionuari si sekretar i mbrojtjes dhe u rikthye në detyrën e mëparshme, që ishte Sekretari i Këmbësorisë.

Deri në konfirmimin e zotit Esper nga Senati, Sekretari i Marinës Richard Spenser do të shërbejë si sekretar i mbrojtjes në detyrë.

Në një deklaratë, zoti Spenser tha: Partnerët dhe aleatët tanë mund të jenë të sigurtë se Departamenti i Mbrojtjes mbetet i gatshëm për t’u përgjigjur në përmbushjen e angazhimeve tona kudo në botë, në mbështetje të synimeve tona të përbashkëta./VOA

matthew-palmer-1280x720.jpg
nev ila19:07 | 28/06/2019

Zëvendës ndihmës sekretari amerikan i Shtetit për Europën, Matthew Palmer ka deklaruar se zgjedhjet lokale në Shqipëri duhet të zhvillohen më 30 qershor. Në një intervistë për VOA, ai u ka bërë thirrje liderëve të opozitës që të distancohen nga dhuna, ndërsa ka nënvizuar se përgjimet e publikuara në gjermanen “Bild” duhet të hetohen seriozisht.

Zëvendës ndihmës sekretari amerikan i Shtetit për Europën, Methju Palmer ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara njohin 30 qershorin si datë legjitime për mbajtjen e zgjedhjeve vendore në Shqiperi. Në një intervistë për “Zërin e Amerikës”, Palmer ka theksuar se pas zgjedhjeve do të formohet Gjykata Kushtetuese dhe palët do të mund të adresojnë atje pakënaqësitë e tyre lidhur me procesin.

Ne presim që zgjedhjet të zhvillohen më 30 qershor. Shpresojmë që ato të zhvillohen në mënyrë të qetë e transparente. Pas zgjedhjeve do të formohet Gjykata Kushtetuese dhe shpresojmë që mosmarrëveshjet për kohën e zhvillimit të zgjedhjeve të zgjidhen përmes institucioneve të vendit”, tha Palmer.

Palmer ka theksuar se zgjedhjet do të konsiderohen legjitime nga faktori ndërkombëtar pavarësisht refuzimit të opozitës për të marrë pjesë në to.

“Është një situatë më pak se ideale, që zgjedhjet vendore të zhvillohen pa pjesmarrjen e opozitës, por kjo nuk do të thotë që zgjedhet në vetëvete nuk janë të vlefshme. Njerëzit do të kenë mundësi të dalin për të votuar, për të shprehur mendimin e tyre, askush nuk duhet t’i pengojë për këtë”, tha ai.

Në vijim Palmer ka shprehur shqetësimin e tij për verifikimin e akteve të dhunës gjatë ditës së zgjedhjeve dhe në emër të administratës amerikane i ka bërë thirrje opozitës që të distancohet nga akte të tilla.

“Absolutisht. Dhe u bëjmë thirrje udhëheqësve të opozitës t’ua bëjnë të qartë përkrahësve të tyre që më 30 qershor të mos ketë dhunë, që askush të mos pengojë të drejtën e atyre që dëshirojnë të marrin pjesë në zgjedhje” u shpreh zyrtari amerikan.

Sa u takon përgjimeve të publikuara në revistën gjermane “Bild”, zyrtari i Departamentit të Shtetit ka nënvizuar se ato duhet të hetohen me seriozitet nga institucionet shqiptare.

Këto janë akuza serioze që duhet të hetohen. Ne do të mbështesim një hetim nga institucionet dhe autoritetet shqiptare, një hetim që është profesional, transparent, që të çon drejt një përfundimi. Këto janë akuza shumë serioze, që kërkojnë hetime serioze”, deklaroi ai.

Matthew Palmer ka shtuar më tej se administrata amerikane shpreson që pas 1 korrikut situata në Shqipëri të ndryshojë. Ai ka theksuar se pret që qeveria dhe opozita të ulen në dialog për të realizuar reformën elektorale sipas rekomandimeve të ODIHR-it, gjë që sipas tij do të krijonte kushtet që në të ardhmen zgjedhjet të zhvillohen me mbështetjen e të gjitha palëve./ABC News Albania 24/7

freedom-house.jpg
G. P.08:44 | 05/06/2019

Organizata, Freedom House, me seli në Shtetet e Bashkuara, thekson në raportin e saj të publikuar të mërkurën se në demokraci sikurse edhe në shtetet autoritare, udhëheqësit që synojnë konsolidimin e pushtetit, po gjejnë mënyra të reja për të shtypur gazetarinë e pavarur.

Në raportin mbi “Liritë dhe mediat në vitin 2019”, thuhet mes tjerash se udhëheqësit antidemokratik në demokracitë e brishta, kanë provuar të trembin mediet duke përdorur mjete ekonomike, ligjore dhe joligjore për të heshtur gazetarët kritik dhe për të forcuar mediet “miqësore”.

Raporti thekson ndikimin botëror të retorikës kundër mediave të përdorur nga presidenti amerikan Donald Trump. Gazetarët gjithandej në botë kanë më pas arsye të bësojnë se Uashingtoni do t’u vijë në ndihmë nëse shkelen të drejtat e tyre themelore.

Sipas të dhënave të “Freedom House”, liria e medias është përkeqësuar në mbarë botën gjatë dekadës së fundit, me forma të reja të shtypjes që zbatohen si në shoqëritë e hapura edhe në shtetet autoritare.

Trendi është më i shprehur në Evropë, më parë një fortesë e lirive dhe në Euro-Azi e në Lindjen e Mesme, ku janë të përqendruara shumë nga diktaturat më të mëdha në botë. Në disa prej demokracive më me ndikim në botë, thuhet në raport, shtresa të mëdha të popullsisë nuk marrin më lajme dhe informacione të paanshme.

Kjo nuk ndodh se gazetarët janë futur në burg, siç mund të ndodhë në shtetet autoritare. Në vend të kësaj, thuhet në raport, mediet kanë rënë pre e përpjekjeve për të mbytur pavarësinë e tyre. Metodat e zakonshme përfshijnë mes tjerash edhe trysninë ligjore e financiare, çështjet e pronësisë dhe denoncimet publike të gazetarëve të ndershëm.

Qeveritë gjithashtu kanë ofruar mbështetje për mediet ‘miqësore’ përmes masave të tilla si kontrata shtetërore fitimprurëse, vendime të favorshme rregullatore dhe qasje preferenciale në informacionin shtetëror. Qëllimi është që shtypja t’u shërbejë atyre që janë në pushtet në vend të publikut, thuhet aty.

Në raport përmenden qeveria e Viktor Orbánit në Hngari dhe adminisrata e presidentit të Serbisë, Aleksandër Vuçiç, që kanë arritur “sukses” në heshtjen e gazetarisë kritike. Të dy udhëheqësit, thuhet në raport kanë përqendruar pronësinë mbi mediet, në duart e miqve të tyre.

Të dyja këto vende kanë nga 2 pikë në një matje nga 0 deri ne 4 ku rezultati 0, përfaqëson shkallën më të vogël të lirisë dhe ai 4, shkallën më të lartë të lirisë.

Shqipëria dhe Kosova, po ashtu kanë nga 2 pikë sikurse edhe të gjitha vendet tjera të Ballkanit Perëndimor./VOA

prishtina-1280x851.jpg
G. P.08:48 | 04/04/2019

Që nga viti 2011 e deri në vitin 2017, mbi 180 mijë qytetarë janë larguar nga Kosova. Të dhënat janë bërë të ditura nga Agjencia e Statistikave të Kosovës. Avni Kastrati drejtor i statistikave sociale në këtë institucion, thotë se arsyet e largimit të tyre janë të ndryshme, duke filluar nga bashkimi familjar, punësimi apo edhe studimet.

“Pjesa dërmuese emigrojnë për shkak të çështjeve ekonomike, një pjesë shkon për shkak të bashkimit familjar, për studime apo për një jetë më të qetë, më të mirë sepse ofrojnë kushte më të mira vendet e Bashkimit Evropian. Sa i përket grup moshave, sipas të dhënave të fundit të vitit 2017, pjesa dërmuese rreth 82 deri 85 për qind është e grup moshës 22 – 35 vjeç, do të thotë ajo mosha kryesore e fuqisë punëtore dhe që hyn në riprodhim në aspektin e gjenerimit të popullsisë, emigron”, thotë ai.

Zoti Kastrati thotë se nëpër vite ka ndryshuar edhe struktura e atyre që kanë emigruar.

“Në vitin 2011 ka shkuar një strukturë e nivelit më të ultë të edukimit, në vitin 2017 sidomos ka shkuar edhe një pjesë e popullsisë e cila ka nivel më të lartë të edukimit përfshirë fakultetin, studimet bachelor, master apo ndonjë nivel më të lartë. Do të thotë më herët kanë shkuar më shumë njerëz me shkollë të mesme sidomos viteve 2014 – 2015”, thotë ai.

Shumica e të larguarve, përkatësisht 73 për qind e tyre janë meshkuj dhe kjo ka ka bërë që për herë të parë në pesë vitet e fundit Kosova të popullohet me më shumë femra.

Këshilli i Evropës për marrëdhënie Ndërkombëtare, në një raport të publikuar ditë më parë mbi vendet që kanë humbur më shumë popullsi në dhjetë vjetët e fundit radhiti Kosovën më së larti, me 15 për qind.

Naim Gashi, njohës i çështjeve ekonomike, thotë se humbja e shpresës është faktori kryesor për ikjen e popullsisë.

“Unë mendoj se ekonomia e Kosovës ballafaqohet me një rrezik të jashtëzakonshëm sa i përket ikjes së dy kategorive fundamentale të një ekonomie nacionale, është ikja e trurit dhe fuqisë së kualifikuar punëtore. Në fakt pa këto dy komponentë është jashtëzakonisht vështirë që të parashohim një rritje afatgjate ekonomike për vet faktin se përveç asaj që ikë fuqia punëtore në fakt ikin edhe konsumatorët dhe të gjithë parametrat makro ekonomik me zvogëlimin e popullatës do të kenë trende negative”, thotë ai.

Zoti Gashi thotë se pasojat e një situate të tillë janë të shumëfishta dhe do të pasyrohen posaçërisht në zhvillimin ekonomik.

“Ne nuk do të jemi më vend atraktiv për investime të jashtme sepse deri më tani kemi theksuar se potenciali ynë kryesor inkurajues për investitorë të jashtëm ka qenë pasuria që ka Kosova dhe fuqia e re punëtore. Në fakt nëse marrim parasysh që nataliteti i popullsisë në Kosovë aktualisht është rreth 23 mijë banorë, nëse i marrim parasysh ata të cilët vdesin, në fakt ne kemi një tkurrje të popullatës dhe tkurrja e popullatës me automatizëm nënkupton edhe tkurrjen e kapaciteteve zhvillimore dhe tkurrjen e ekonomisë”, thotë ai.

Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, deri më tani vendi ku më së shumti kanë emigruar njerëzit nga Kosova ishte Gjermania, por matjet e reja ende të papërpunuara tërësisht mund ta nxjerrin Francën në vend të parë./VOA

47D0449A-4D1F-4FFD-A88A-25DA824FC122_w1023_r1_s.jpg
G. P.09:20 | 01/04/2019

Në 15 shtete amerikane, këtë vit, deri më tani, ka patur më shumë se 300 raste të fruthit Pothuajse gjysma e rasteve janë në distriktin Rockland në veri të Nju Jorkut. Zyrtarët po ua ndalojnë njerëzve të pavaksinuar që të frekuentojnë ambjentet publike.

Për shkak të shpërthimit të epidemisë së fruthit që prej rreth gjashtë muajsh, në Distriktin Rockland të Nju Jorkut është deklaruar gjendja e jashtëzakonshme.​

“Cilitdo nën moshën 18 vjeçare dhe që nuk është vaksinuar për fruthin do t’i ndalohet të shkojë në vendet publike, deri në momentin kur gjendja e emergjencës të skadojë, pas 30 ditëve, ose derisa ata të marrin së paku dozën e parë të vaksinës.”- thotë një zyrtar.

Në vendet publike përfshihen qendrat tregtare, restorantet, autobusët dhe trenat. Policia nuk do të kërkojë historinë e vaksinimit, por prindërit mund të përballen me një gjobë prej 500 dollarësh dhe deri në gjashtë muaj burg, nëse refuzojnë t’i vaksinojnë fëmijët e tyre.

Epidemia ka shpërthyer kryesisht në mesin e komunitetit hebraik ultra ortodoks.

Zyrtari i distriktit thotë se e rëndësishme është që prindërit duhet të kuptojnë rrezikun e fruthit:

“Çdo rast i ri mund të sjellë pasoja, si pneumoni, encefalit, ënjtjen e trurit, ose lindje të parakohshme, që mund të çojë në komplikacione dhe madje edhe vdekje,” thotë Ed Day, zyrtar i distriktit Rockland​.

E rëndësishme është që të mbahen të sigurtë personat që nuk mund të vaksinohen.

“Po foshnjat që kanë kontakte me nënën dhe babanë? Nipi im për shembull është i porsalindur. Po për gratë shtatzëna dhe njerëzit me sistem imunitar të dobët, si pacientët dhe të mbijetuarit e kancerit?”

Megjithatë, niveli i vaksinimit në SHBA është i lartë. Një studim i Qendrës për Diagnostikimin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, CDC, zbuloi se 94 përqind e fëmijëve në SHBA marrin dozën e parë të vaksinave që i mbrojnë nga fruthi, shytat, rubeola dhe sëmundje të tjera të parandalueshme.

Por për vaksinat që merren me faza, përfshirë vaksinën kundër fruthit, situata nuk është aq e mirë.

Disa shtete i lejojnë prindërit që kundërshtojnë vaksinimin e fëmijëve për arsye fetare ose filozofike, që të mos i vaksiojnë fëmijët e tyre. Shkalla e vaksinimit në këto shtete ka rënë vazhdimisht. Në këto kushte, rastet e fruthit janë shtuar.

Disa prindër gabimisht besojnë se vaksinat mund të shkaktojnë autizëm tek fëmijët. Por një numër studimesh kanë treguar se kjo nuk është e vërtetë.

“Këto vaksina janë provuar që janë të sigurta, i kemi ndjekur fëmijët që kanë marrë këto vaksina dhe jemi të bindur që ato janë të sigurta për t’u përdorur”.

Megjithatë, disa prindër nuk janë të bindur për këtë.

Distrikti i Rocklandit po i ofron falas vaksinat e fruthit, në përpjekje për t’i dhënë fund epidemisë./VOA

erdogan-1.jpg
G. P.09:27 | 02/03/2019

Presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan po akuzohet se po sillet si “diktator” pas kërcënimit për të hequr kryebashkiakët pro-kurdë që zgjidhen në votimet lokale të këtij muaji. Paralajmërimi i Erdoganit vjen ndërsa partia e tij AK përballet me humbje të thella në gjithë vendin.

Zoti Erdogan, duke folur para përkrahësve të tij, bëri një paralajmërim të fortë për votuesit e juglindjes me shumicë kurde në Turqi, duke thënë që nëse votojnë për kandidatët që simpatizojnë grupin separatist kurd PKK, ata që zgjidhen do të hiqen nga detyra.

“Nëse mundësitë që jep shteti, ia kaloni Kandilit (vendi ku kanë bazën udhëheqësit e PKK-së në Irakun Verior fqinj), ne do të emërojmë menjëherë dhe pa pritur aspak, të besuarit tanë”, u tha zoti Erdogan përkrahësve të tij që brohorisnin.

Paralajmërimi ka në shënjestër partinë e dytë më të madhe të opozitës në Turqi, HDP-në pro-kurde, të cilën Ankaraja e akuzon se është krahu politik i PKK-së, një akuzë që vetë forca politike e mohon.

Udhëheqja e HDP-së po u bën thirrje votuesve që të rimarrin kontrollin e qyteteve, që janë në duart e Ankarasë.

Partia pro-kurde hedh poshtë akuzat për terrorizëm kundër kandidatëve të saj.

“Nëse heqin një nga kandidatët tanë të suksesshëm, nuk është se kryebashkiakët tanë që zgjidhen janë terrorisët, por se Erdogan është diktator”, tha kreu honorifk i HDP-së, Ertugrul Kurkcu.

Ai vuri në dukje se Bordi i Lartë i Zgjedhjeve i ka verifikuar kandidatët e HDP-së dhe se çdo pretendim për shkelje nga kandidatët e saj, duhet të jenë objekt i sistemit të drejtësisë, jo presidentin.

Paralajmërimi i Erdoganit po interpretohet si përpjekje për frikësim të votuesve./VOA

insekte.jpg
G. P.10:02 | 01/03/2019

Disave mund t’u duket e neveritshme, por insektet e ngrënshme janë një burim i ushqyeshëm proteinash të cilësisë së lartë dhe mineralesh jetike si calciumi dhe hekuri. Të tilla janë vemiet e ngrënshme – larva insektesh – që ofrojnë dhe yndyrna të cilësisë së lartë, që janë të mira për zhvillimin e trurit. Insektet janë pjesë e dietës në shumë anë të botës, por jo në Shtetet e Bashkuara ku fobia për to bën një gatimet me insekte të jenë shumë të rralla. Megjithatë kjo ka filluar të ndryshojë. Shelley Schlender njofton për Zërin e Amerikës nga Kolorado.

Në një kontenier në një rrethinë në Denver të Kolorados, strehon mikro-fermën e maleve Rocky. Wendy McGill, sheh brenda enëve për gjetur gjallesat e fermës.

“Kjo mikrofermë është e para dhe e vetmja me inskete të ngrënshme . Ne rrisim bulkthe dhe krimba për t’ua shitur restoranteve dhe prodhuesve të artikujve ushqimorë”, thotë Wendy Lu McGill, Themeluese e Mikrofermës.

Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë thotë se nevojat e botës për proteinë nuk mund të plotësohen vetëm me mish viçi ose pule. Proteinat nga insektet janë një alternativë. McGill rrit afro 275 kilogramë insekte çdo muaj, duke i ushqyer dhe me pure birre dhe farëra dhe një karrotë për nevojat për lëngje.

“Dua të jap kontributin tim për të gjetur burime ushqimesh, ndërsa kemi gjithnjë e më pak tokë dhe ujë dhe një planet më të nxehtë dhe më shumë njerëz për të ushqyer”, thotë ajo.

Shumë vizitorë të Mikrofermës nuk kanë ngrënë kurrë insekte më parë dhe nuk u pëlqen t’i hanë.

“Nuk mendoj se është diçka tërheqëse për të ngrënë dhe nuk më tundon të ha një gjë të tillë të egër”, thotë Terry Koelling.

Por një tjetër vizitore i pëlqen.

“Unë jam Amy Franklin dhe kam krijuar një fermë jo-fitimprurëse që quhet Ferma për Jetimët. Ne rrisim insekte për ushqim sepse në vende të tjera ku punojmë, janë ushqim shumë i pëlqyeshëm”.

“Shumë nga jetimoret nuk kanë toka në pronësi. Nuk rrisin dot bimë dhe apo pula. Insektet janë burim proteine që ata mund t’i rrisin në një hapësirë shumë të vogël”,thotë ajo.

“Mund të hash insekte?”, pyet Amy Franklin dy fëmijë.

“Jo. Se nuk jemi mësuar, apo jo?”

“Mund të provoj një?”, pyet Andrew.

“Po, patjetër”, thotë Wendy.

“Është kërce dhe e shijshme”, thotë Andrew.

Linger, është një restorant në Denver ku insektet gatuhen në mënyrë të shijshme.

“Ne gatuajmë milingona të zeza me fara susami me bulkthe të përzierë me makarona”.

“Erëzat janë shumë të mira!”, thotë Terry Koelling.

“Bulkth. Ju bëftë mirë”.

“Sado të na pëlqejë mishi i viçit, asnjë shkencëtar nuk mund të thotë që rritja e bagëtive mund të vazhdojë përgjithmonë. Duhet të hamë më shumë insekte”, thotë Jeremy Kittelson, drejtor i kuzhinës në restorantin Linger.

Një skeptik ka ndryshuar mendje.

“Gatimet në Linger ishin shumë të mira. Madje sikur nuk ka mjaft bulkthe”.

Mbi dy miliardë njerëz në botë hanë insekte. Gradualisht, amerikanët po i shtohen atij numri./VOA

shba-1.jpg
G. P.08:44 | 22/02/2019

Një oficer i Rojës Bregdetare amerikane pritet të paraqitet në gjykatë të enjten pasi prokurorët federalë dyshojnë se ai ka grumbulluar armë me qëllimin për të kryer një akt terrorizmi të brendshëm të pashembullt shoqëruar me vrasje masive.

Policia arrestoi Christopher Paul Hasson-in javën e kaluar lidhur me akuzat për posedim droge dhe armësh. Në apartamentin e tij në periferi të Uashingtonit u gjet një sasi e madhe armësh, municionesh e droge.

Hetuesit gjetën gjithashtu dokumente të cilat dyshohet të provojnë se Hasson po planifikonte atë që është cilësuar “dhunë e përqëndruar” me dëshirën për të “krijuar një atdhe të bardhë”.

Hetuesit gjetën dhe një listë politikanësh liberalë që Hasson-i synonte të vriste, përfshirë kryetaren e Dhomës së Përfaqësuesve Nancy Pelosi si dhe udhëheqësin e demokratëve të Senatit Chuck Schumer.

Në listë kishte edhe personalite të televizioneve kabllorë.

Në seancën e së enjtes që lidhet me lirimin me kusht të Hasson-it duke paguar një garanci financiare, prokurorët federalë pritet të kërkojnë mbatjen e tij në burg, deri në fillimin e procesit gjyqësor ndaj tij./VOA

thaci.jpg
ent ela20:52 | 06/02/2019

Presheva, Medvegja dhe Bujanovci janë ambicjet që Kosova synon të realizojë në bisedimet me Serbinë. Në një intervistë për “Zërin e Amerikës”, presidenti Hashim Thaçi e ka cilësuar të logjikshëm bashkimin e tyre me territorin e Kosovës, por ka refuzuar të deklarojë nëse nga ana e saj Prishtinës do t’i duhet të lëshojë komunat me shumicë serbe.

Presidenti Hashim Thaçi ka deklaruar se korrigjimi i kufijve është i vetmi opsion që Kosova dhe Serbia të ndahen me njohje reciproke nga procesi i dialogut të ndërmjetësuar nga Brukseli. Në një intervistë për “Zërin e Amerikës”, Thaçi ka nënvizuar se çdo korrigjim do të bëhet duke mbrojtur interesat territoriale dhe pasuritë natyrore të Kosovës, përfshirë Trepçën, e cila së fundmi përflitet se mund të parashtrohet si çështje në tryezën e bisedimeve.

“Në fund, nuk ka njohje pa përcaktimin e qartë të kufijve ndërshtetërorë Kosovë-Serbi. Mendoj se do ishte shumë e logjikshme përfshirja e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanovcit në territorin e Kosovës, duke mos cënuar të gjitha resurset e Kosovës”.

Sa i takon taksës për produktet serbe, heqja e të cilës është kërkuar me insistim nga aleatët e Kosovës, Thaçi ka theksuar se mbështet mundësinë për një pezullimi të përkohshëm të saj.

“Kemi një këshillë insistuese nga SHBA dhe BE që të ketë një pezullim të përkohshëm, 2 ose 3-mujor, të taksës”.

Në vijim Thaçi ka refuzuar të japë një përgjigje konkrete nëse Kosovës do t’i duhet të lëshojë si këmbim komunat me shumicë serbe në veri të saj, por nuk e ka përjashtuar mundësinë që kjo temë të diskutohet në raundet e ardhshme të dialogut. /abcnews.al

life-after-vulcano-1280x672.jpg
G. P.10:50 | 27/01/2019

Fatkeqësitë natyrore si zjarret, uraganet apo përmbytjet – lënë shkatërrime pas, si dhe mijëra njerëz, jetët e të cilëve rrënohen. Pas shumë muajsh dhe madje vitesh, shumë njerëz ende përpiqen të rindërtojnë. Në gusht, gati një vit pasi uragani Maria rrënoi Porto Rikon, shumica e banorëve të ishullit më në fund kanë energji elektrike. Ende nuk dihet se sa prej më shumë se 10,000 shtëpive të djegura në zjarret e nëntorit në Kaliforni do të rindërtohen. Banorët e ishullit Havai ende po vlerësojnë dëmet nga shpërthimi i vullkanit Kilauea tetë muaj më parë, thotë Genia Dulot e Zërit të Amerikës, e cila vizitoi zonën e prekur nga vullkani.

Shpërthimi në muajin maj i vullkanit Kilauea ishte i 62-ti në 36 vjet. Një nga pesë vullkanet aktive në ishullin Havai, shkencëtarët besojnë se Kilauea “ka rënë në gjumë” pas shpërthimit të fundit.

Shpërthimi në maj shkaktoi shembjen e 825 milionë metra kub dheu në kraterin e vullkanit, duke shtyrë magmën në tunele nëntokësore.

Llava përshkroi 20 kilometra, duke shkatërruar 700 shtëpi dhe detyruar evakuimin e rreth 2 mijë njerëzve. Mes tyre edhe Herschel Hood, që ka 13 vjet që jeton aty.

“Ishte një pjesë e vogël e parajsës dhe ishte aq e bukur, rreth tre kilometra larg oqeanit. Udhëtoja me biçikletë përgjatë rrugës dhe sodisja bukuritë e oqeanit… Kishim një fermë organike të mirë. Unë kisha gjithçka nga frutet e dragoit, agrume dhe pesë lloje të ndryshme bananesh. Çdo gjë rritet shumë mirë për shkak të shiut dhe të diellit të bollshëm dhe tokës tonë vullkanike,” thotë zoti Hood.

Pas evakuimit, shpërthimi i vullkanit shkaktoi një çarje në oborrin e tij të pasëm.

Gjithçka që zoti Hood zotëron tani, janë gjërat me të cilat u evakuua, dy makina dhe çanta me rroba dhe disa dokumente. Tani që shpërthimi tre-mujor ka përfunduar, ai ka nevojë të rindërtojë jetën e tij. Ashtu si viktimat e tjera të shpërthimit, ai ka marrë ndihmë financiare nga qeveria amerikane megjithëse nuk mjafton, thotë ai, për të ndërtuar një shtëpi të re.

Tim Lloyd jetonte vetëm pak kilometra pranë Hood. Llava nuk arriti shtëpinë e tij, por e shkëputi atë nga pjesa tjetër e ishullit. Pa u ndërtuar rruga e re, ai nuk mund të kthehet.

“Jetojmë mbi një vullkan në një ishull dhe është aktiv. Për mua, është pjesë e jetesës këtu, është pjesë e marrëveshjes dhe ne e dimë këtë. Por në realitet nuk e pranojmë derisa të ndodhë. Është i paqëndrueshëm, pavarësisht se shumë njerëz mendojnë ndryshe”, thotë zoti Lloyd.

Por pavarësisht shkatërrimit, banorët nuk duan të lënë atë që ata e quajnë Ishulli i Madh ‘Big Island’. Për disa havajanë, çdo shpërthim vullkanik është një akt i perëndeshës Pele, e cila adhurohej në kohët e hershme si krijuese e ishujve Havai. Në të vërtetë, pas çdo shpërthimi, llava e derdhur vetëm sa zgjeron brigjet e atij ishulli./Zëri i Amerikës


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono