termete

termete.jpg
ger ta09:37 | 02/01/2020

Lëkundjet e tërmeti kanë vijaur edhe gjatë natës. Pas tërmetit që lëkundi Durrësin mëngjesin e djeshëm me magnitudë 4.2, edhe në 2020 vijojnë tërmetet ku vetëm gjatë natës së kaluar janë regjistruar 11 të tillë.

Sipas IGJEUM epiqendra ka qenë në Korçë dhe në Kepin e Rodonit ndërsa magnitude e tyre ka qenë nga 2 deri në 3.4.

Tërmeti i fundit është  regjistruar nga Instituti i Gjeoshkencave ka qenë në orën 05:50, me epiqendër në Detin Adriatik me magnitudë 2.5.

Ndërsa në orën 5.25 në Korçë lëkundja e regjistruar ka qenë me magnitudë 2.1., ndërsa më e madhja e regjistruar gjatë natës në Korçë ka qenë në orën 2:13 në, me madhësi 3.4 ballë./abcnews.al

1564554845_kreta.jpg
R D09:38 | 11/12/2019

Pas vendit tonë, termetet tashmë po godasin rajonin dhe më gjerë, deri në Turqi. Sëfundmi janë shënuar dy termete në Turqi dhe në Greqi.

Në Kretë, termeti ishte mbrëmë rreth orës 10 të darkës me magnitudë 5.4, ndërsa në Manisa të Turqisë me magnitudë 4.8. Nuk raportohet për njerëz të lënduar, por vetëm dëmë materiale.

Pak ditë më parë termeti goditi Firencen, ku vetëm brenda 12 orëve u regjistruan 36 lëkundje.

Studiuesit kanë thënë se rajonet më të ekspozuara të kontinentit ndaj lëkundjeve të dhunshme sizmike, përfshijnë Shqipërinë, Italinë, Greqinë, Bullgarinë, Rumaninë dhe Turqinë.

Regjistrimet e fundit

M 5.4 – 35km NNE of Palaikastron, Greece

• 2019-12-10 21:58:28 (UTC)

• Magnitude 5.4 earthquake

• Affected countries: Turkey and Greece

• 42 km from Sitia, Greece • Dec 10, 10:58 PM

• Magnitude 4.8 earthquake

• 48 km from Soma/Manisa, Turkey • Dec 10, 9:24 PM

 

/abcnews.al

Screenshot_3-5.png
R D11:00 | 10/12/2019

Kryeministri Edi Rama vizitoi sot Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza”, për të parë dëmet e shkaktuara nga termeti.

Ai shoqërohej nga ministrja e Shëndetësisë, Ogerta Manastirlliu që i bëri një pasqyrim të gjendjes. Sipas ministres ka patur disa dëme, ku kanë rënë mure në disa shërbime, si tek Kardiologjia, Djegie-Plastika, etj.

Ajo tha se po ndërhyhet në kushtet e emergjences dhe muret e reja po bëhen me gipse. Teksa shihte muret e rëna, Rama u vendos në rolin e ekspertit, duke u shprehur “O Zot, veprimtari inxhinierike armiqësore”.

Gjatë inspektimit të mureve, një nga mjeket që shoqëronin Ramën i tha se ato rregullime që janë prishur tani ishin bërë në kohën kur ministër ishte Petrit Vasili.

“Lëre Tit Vasilin tani, se Tit Vasili është shoku yt, jo i imi”, u përgjigj kryeministri.

Manastirlliu e njohu edhe me gjendjen në rrethe, duke deklaruar se janë dëmtuar plotësisht 5 qendra shëndetësore që janë jashtë përdorimit. Po kështu tha ajo “kemi evakuuar spitalin e Laçit dhe shërbimet i kemi transferuar në Lezhë”./abcnews.al

ambasadori.jpg
R D13:54 | 09/12/2019

Shqipëria u godit nga dy termete të fuqishme, brenda dy muajve: Ai i 21 shtatorit me dëme materiale dhe termeti fatal i 26 nëntorit, që mori jetën e 52 personave, plagosi mbi 900 të tjerë dhe la në qiell të hapur me mijëra qytetarë, kryesisht në Durrës e Thumanë. Tashmë pyetja që shtrojnë të gjithë me shqetësim është: A mund të rrezikohemi sërish nga termetet?

Sizmiologët kanë deklaruar shpesh se termetet nuk mund të parashikohen, ndërsa nga Israeli vjen një lajm i mirë: Brenda vitit pritet të dalë në treg pajisja që sinjalizon termetet 8 deri në 12 orë para se të godasë. Këtë e ka konfirmuar zyrtarisht ambasadori i Izraelit në Tiranë, Noah Gal Gendler, në një intervistë ekskluzive për Abc News.

Ai shpjegon se Izraeli ka dy sisteme për paralajmërimin e tërmeteve, të dyja funksionale, një në çarjen siriano-afrikane që kalon nga Siria deri në Afrikë deri në Malaui, me rreth 500 kilometra në Israel dhe sistemin e alarmit në shinat e trenit që përdoret për të rregulluar shpejtësinë e trenit për të parandaluar dëmin para se të ndodhë tërmeti. Por ajo që ka bërë më shumë bujë është kompania Izraelite “Ionoterra” me krijimin e një sistemi që parashikon tërmetin nga 8 deri në 12 orë para se të ndodhë. Ambasadori thotë se ky nuk është thashethem dhe se do të jetë në treg brenda një viti ndërkohë që është testuar me sukses.

“Ata mendojnë ndryshe, jashtë paradigmës. Në vend që të përpiqen të identifikojnë tërmetet përmes lëvizjeve sizmike dhe nëse bën këtë, humbet 90 përqind të zhurmave të lëvizjeve për shkak të natyrës së identifikimeve sizmike. Kështu që ata përpiqen ta përdorin atë përmes jonosferës, që është niveli atmosferik nga 60 kilometra e sipër, nga 60 deri në një mijë kilometra. Ajo që bëjnë është se vënë sensorë dhe radarë në vende që janë shumë të ndjeshme ndaj tërmeteve dhe marrin sinjalin në mënyrë konstante dhe arrijnë të shohin kurdo që ka ndryshim. Dhe ndryshimi është alarm i kuq për ju. Suksesi i saj është 91 përqind. Ata e testuan sistemin në Greqi, Turqi, Rumani, por sigurisht teknologjia nuk është 100 përqind e arritur. Do të kërkojë disa javë, disa muaj për ta vlerësuar në një pozicion ku mund ta përdorësh në çdo vend”, u shpreh Noah Gal Gendler për Abc News.

Ambasadori tha gjithashtu se ky sistem nuk është shumë i kushtueshëm sepse mund të përdoren sensorë dhe radarë. Sensorët mund të vendosen madje në çdo 2-3 kilometra, edhe në varka të vogla, për të mbuluar edhe pjesën detare.

Intervista e plotë: 

-Do të doja t’iu pyesja së pari për ndihmën që Izraeli po i jep Shqipërisë në këto kohë tragjike, në këto kohë kaq të vështira për njerëzit tanë. Çfarë kanë parë, si janë ndjerë, cfarë po bëjnë saktësisht në Shqipëri për të ndihmuar?

-Së pari, duhet të them që është një privilegj i madh për ne që mund të japim çfarëdo ndihme për kombin tuaj, për popullin tuaj.  Kemi pasur deri tani dy delegacione, një delegacion shpëtimi me pesë persona që kanë punuar këtu për rreth një javë dhe delegacioni tjetër që është aktualisht këtu me 10 persona, 8 inxhinierë, për të inspektuar, për të vlerësuar dëmin dhe për të parë se çfarë mund të bëhet në një fazë të mëvonshme. Ajo që shohin, në përgjithësi, mbi 90 përqind e banesave nuk duhet të shkatërrohen. Ato duhet të rinovohen.

-Sepse nuk kanë dëmtime strukturore…

-Sigurisht. Ky është shpjegimi, dhe ata kanë teknologji të posaçme dhe pajisje për të vlerësuar se kjo është situata përfundimtare, rezultati dhe banesa nuk duhet të shkatërrohet.

-Po bëj një pyetje teknike ndoshta, por a kanë ata ndonjë pajisje që mund të masë përshembull nëse hekuri që është futur në kolona është në rregull?

-Po, veçanërisht hekuri dhe çimentoja, po, kanë pajisje speciale, po.

-Sepse kjo është e rëndësishme për ta mbajtur ndërtesën në këmbë apo jo?

-Po, po. Kanë pajisje speciale dhe njohuri speciale sesi ta bëjnë këtë.

Pra ju po thoni që ata thonë se 90 përqind e ndërtesave duhet të rindërtohen, jo të shkatërrohen?

-Po.  Që nga ky mëngjes, 90 përqind plus.

-90 përqind plus?

-Nuk duhet të shkatërrohen.

-A ua kanë thënë këtë autoriteteve tona, qeverisë sonë?

-Sigurisht.

-Sepse ne po shohim ndërtesa që po shkatërrohen, prandaj po pyes.

-Ata do të bëjnë, ne do ta bëjmë, dhe do ti paraqesim qeverisë një raport të hollësishëm me rekomandime.

-Kur do tia jepni qeverisë sonë këtë raport?

-Do të marrë disa ditë se jemi ende në mes të misionit. Do të mbarojnë nga e enjtja, do të përgatisin nga fillimi I javës tjetër, do ta përkthejnë në anglisht. Do të na marrë pak a shumë një javë, jo më shumë.

-Do të jetë një raport i gjatë apo jo?

-Do të jenë disa faqe, me rekomandime, disa shumë të rëndësishme në nivel kombëtar.

-Kanë parë të gjithë zonën, kanë lëvizur në gjithë zonën

-Nuk mund të përgjigjem me siguri, po kështu është, ne jemi përgjegjës për ti lëvizur nga vendi në vend, me sa di unë, kanë lëvizur në gjithë zonën, në Krujë, Durrës, Lezhë dhe fshatrat e prekura gjithashtu.

-Vijnë nga ushtria izraelite, IDF apo jo?

P-o, janë oficerë rezervë, por edhe inxhinierë të shkëlqyer, me shumë përvojë.

-Inxhinierë ushtarakë?

-Po, po.

-Kemi parë shumë informacion lidhur me mundësinë e paralajmërimit të një tërmeti. Kam dëgjuar se keni ndërkohë një në përdorim në Israel, ai që vendoset në shinat e trenit. Mund të jenë sekonda, por megjithatë, shpëton jetë.

-Po. Kemi një system, si ky, në fakt dy, një në teleferikun e luginës që ne e quajmë çarja siriano-afrikane që kalon nga Siria deri në Afrikë deri në Malaui, pjesë e saj janë rreth 500 kilometra në Israel. Kështu që ne kemi një system atje dhe një system për të cilin folët ju. Kjo do tiu jepte një alarm prej 7 sekondash deri në  25 sekonda dhe duhet të përdoret për të rregulluar shpejtësinë e trenit për shembull për të parandaluar dëmin para se të ndodhë tërmeti. Por nuk është një parashikim për të cilin flasim për kompaninë tjetër, Ionoterra. Ata mendojnë ndryshe, jashtë paradigmës. Në vend që të përpiqen të identifikojnë tërmetet përmes lëvizjeve sizmike dhe nëse bën këtë, humbet 90 përqind të zhurmave të lëvizjeve për shkak të natyrës së identifikimeve sizmike, Kështu që ata përpiqen ta përdorin atë përmes jonosferës, që është niveli atmosferik nga 60 kilometra e sipër, nga 60 deri në një mijë kilometra. Ajo që bëjnë është se vënë sensorë dhe radarë në vende që janë shumë të ndjeshme ndaj tërmeteve dhe marrin sinjalin në mënyrë konstante dhe arrijnë të shohin kurdo që ka ndryshim. Dhe ndryshimi është alarm I kuq për ju, suksesi I saj është 90 përqind, 91 përqind, ata e testuan atë në Greqi, Turqi, Rumani, por sigurisht teknologjia nuk është 100 përqind e arritur. Do të kërkojë disa javë, disa muajt për ta vlerësuar në një pozicion ku mund ta përdorësh në çdo vend.

-Na kanë thënë se kjo kompani Ionoterra parashikoi edhe tërmetin e shtatorit në Shqipëri.

-Këtë nuk e di, por është shumë logjike sepse nëse kanë sistemi që mbikqyrin Greqinë, ata mund të shohin edhe Shqipërinë sepse nuk është shumë larg. Gjëja e mirë është që nuk është shumë e kushtueshme sepse mund të përdorësh sensorë dhe radarë, meqë ra fjala, radarët janë aty gjithsesi, por sensorët, në cdo 2-3 kilometra, mund ti përdorësh edhe në varka të vogla, kështu që mund të mbulosh edhe pjesën detare sepse në disa raste, epiqendra e tërmetit është në det.

-Si në rastin tonë, që ishte në Adriatik…

-Kështu që, specialistët tanë, le të imagjinojmë, mund ti vendosin ato në varka të vogla…

-Mund ti vënë në varka shumë të vogla apo në breg apo diku tjetër, dhe merr sinjalet, i mbledh sinjalet me muaj dhe vite  dhe kudo që ka ndryshim, i sheh dhe paralajmëron.

-Sa kohë para?

-8 deri në 12 orë përpara.

-Po kjo është e mjaftueshme për të evakuuar njerëzit?

-12 orë është fantastike.

-Kam parë një grup shumë të njohur shkencëtarësh nga Ionoterra në Izrael…

-Po ka shkencëtarë shumë të mirë izraelitë në bashkëpunim me shkencëtarë ruse sepse disa nga shkencëtarët tanë janë me origjinë ruse dhe e flasin gjuhën, kështu që është më e lehtë, nuk ka rëndësi…

-Sigurisht…

-Sepse zgjidhja është ajo për të cilën kemi nevojë.

-Janë në fazën përfundimtare apo jo, nuk është një mjet, është një system apo jo?

-Po, është system. Ka mjete gjithashtu, por ato janë të kufizuara. Në Izrael ka mjete që mund ti vësh në shtëpi dhe që mund të identifikojnë valët e tërmetit. Tërmeti vjen me valët P dhe valët L dhe njëra është më e rrezikshme se tjetra. Valët P vijnë më parë dhe nëse I identifikon, pret që të vijnë valët L.kështu që të japin disa minuta që të largohesh. Por ky është një mjet, tani flasim për një system që mund të mbulojë një vend të tërë, një rajon të tërë.

-Edhe një pyetje për sistemin e Ionoterrës sepse ky system të jep nga 8 në 12 orë përpara paralajmërim dhe kjo është vërtetë dicka. Ju po flisni për të si dicka serioze. Nuk është thjeshtë fjalë…

-Nuk është thashethem. Është fakt. Nuk është plotësisht e arritur ende.

-Kur mund të jetë gati në treg, që vendet të mund ta blejnë dhe ta përdorin këtë system?

-Ju e dini që ne jemi komb brendesh, start up-esh. Kështu që ne e dimë mirë se ka një ndryshim të madh midis një prototipi dhe një produkti. Kjo e Ionoterrës nuk është prototip, është më afër produktit, po nuk është ende product I plotë, po testohet.

-Edhe sa teste do të duhen derisa të dalë në treg si produkt?

-Mund të kërkojë një vit, mund të kërkojë më pak.

-Por jo më shumë se një vit?

-Jo, nuk duhet të kërkojë më shumë sepse është pothuaj I arritur. Sepse nëse është testuar në Greqi, Turqi, Rumani, Moldavi, ai funksionon.

-Le ta ndryshojmë pak temën. Kemi njerëz nga Izraeli këtu që po na ndihmojnë, por kemi një traditë të marrëdhënieve të mira me popullin hebre. Dëgjova më parë nga ju se keni futur njohuri në shkollat në Izrael lidhur me ndihmën që populli shqiptar i ka dhënë popullit hebre gjatë luftës së dytë botërore.

-Është e vërtetë, ne e bëmë këtë vetëm së fundmi. Historia shqiptare nuk është shumë e njohur jo vetëm në Izrael, por në gjithë botën dhe ne e përfshimë atë në sistemin tonë arsimor. Nuk jam I sigurtë sesa e studiojnë këtë kapitull, por shumë prej tyre dhe do të donim të sillnim delegacione nga Izraeli që normalisht shkojnë të mësojnë mësimet e Holokaustit në Poloni. Do të donim ti sillnim në Shqipëri, që të shohin anën tjetër të Holokaustit, shpëtimin e hebrejve. Shpresoj ti sjellim këtë vit. Kjo histori e juaja është unike, e jashtëzakonshme dhe sipas opinionit tim, duhet të tregohet në gjithë botën, jo vetëm në Izrael, në Amerikë, Britani, në Evropë dhe gjithkund tjetër.

-Familja juaj, prindërit tuaj, luftuan për shtetin e Izraelit dhe ju vetë patë ndërtimin dhe ngritjen e shtetit të Izraelit. Cfarë do të thoshit për shqiptarët, nisur nga përvoja juaj familjare dhe personale, si mund ta ngremë dhe ringremë këtë shtet, që ta bëjmë shtet funksional?

-Sigurisht që nuk mund të jap këshillë, jam I sapoardhur në këtë vend, kam vetëm dy muaj e gjysëm, nuk e njoh vendin shumë mirë për të dhënë ndonjë rekomandim, por e di që në rastin tonë, gjithcka që bëmë dhe që pati sukses, u bë nga nevoja. Nuk patëm zgjedhje. Historia na mësoi një  mësim që nuk mund ta harrojmë dhe kuptuam që nëse nuk jemi të pavarur, nëse nuk kujdesemi për jetët tona, nuk do të mbijetojmë. Kështu që ky ishte rasti ynë dhe kemi sukses për këtë arsye. Vendi nuk ishte mjaftueshëm I pasur, jo mjaftueshëm I sigurtë, as gjëra të thjeshta, që ju I merrni për të mirëqëna. Ju keni ujë, ne nuk kemi, 60 përqind e tokës sonë është shkretëtirë dhe ne përsëri kemi sistemin bujqësor më të mirë në tokë. Pse? Për shkak të nevojës. Kjo është. Ndoshta juve ju mungon kjo ndjesi këtu. Vendi juaj është I pasur, ju nuk keni armiq.  Kështu që pse të shqetësohesh? Në rastin tonë, është shumë ndryshe.

-Do të doja ti kthehesha situatës sonë, katastrofës natyrore, tragjike që shkaktoi dhjetra viktima, të plagosur, shkatërrime, vecanërisht në Durrës dhe Tiranë ku jeton pjesa më e madhe e popullsisë së Shqipërisë. A mendoni se kishte dicka që mund ta bënte qeveria për të minimizuar dëmin, të kishte një plan emergjence gati që mund të përdorej menjëherë, të reagonte me shpejtësi, menjëherë, të ishte më pro-active, më afër me njerëzit? Nga ajo që keni parë, a mendoni se reagoi në kohë?

-Nga ajo që kam parë, më bëri përshtypje sepse nuk pashë panic dhe pashë që gjithcka ishte nën kontroll. Sigurisht gjërat mund të bëhen në një mënyrë të ndryshme, gjithmonë e njëjta histori. Testi i vërtetë do të jetë cfarë do të ndodhë pas katastrofës, cfarë do të ndodhë në të ardhmen sepse Shqipëria nuk ka vuajtur vitet e fundit nga tërmete të mëdha, kështu që nëse është ky rasti, ju duhen tani organe dhe mekanizma speciale per tu përgatitur për të ardhmen. Mendoj se kjo është ajo që duhet bërë dhe ne mund të ndihmojmë shumë në këtë kuptim sepse ne nuk kemi tërmete në Izrael, por kemi katastrofa të tjera që na mundësuan të krijojmë organet dhe mekanizmat e duhura për të zvogëluar katastrofa të tilla.

-A keni pasur katastrofa të tilla të ngjashme në Izrael?

-Merrni vetëm terrorizmin. Luftërat, zjarret.

– Po mendoj katastrofa natyrore.

-Terrori nuk është natyror, ai ndodh, por duhet ta organizosh veten mirë dhe këtë bëmë dhe disa nga rekomandimet që do ti dorëzojmë qeverisë ka të bëjë me disa nga organet që duhen për tu marrë me këto raste.

-Ju thatë se do ti dorëzoni një raport me rekomandime qeverisë. A do ta bëni publik sepse ndodh që vijnë ekspertët e huaj, bëjnë inspektime, po nuk i shohim raportet e tyre në public. Edhe përmes medias sepse ne mund ti bëjmë publike për publikun…

-Nuk shoh asnjë arsye pse të mos bëhen publike. Sepse këto janë rekomandime. Janë të mira sic do rekomandim tjetër, Qeveria juaj mund ti marrë ti lexojë, ti lexojë, të zbatojë një pjesë, të tërën ose ti hedhë në kosh, Ne nuk ndërhyjmë. Puna jonë është tu them cfarë kemi parë, kaq,. Nuk është secret shtetëror, muk ka kriticizëm për mënyrën sesi funksionon qeveria. Sic ju thashë, më ka bërë shumë përshtypje që nga dita e parë, ka kaq shumë mikpritje dhe shoh që gjithcka është nënm kontroll,, menaxhuar mirë, dhe na ka bërë përshtypje,jo vetëm mua, edhe skuadrave.

-Ju ka bërë përshtypje qeveria apo njerëzit, se njerëzit reaguan vetë…

-Të dyja. I njoh njerëzit janë përfektë këtu, por qeveria këtu po funksionon shumë mirë dhe kjo është katastrofë e vërtetë, nuk është gjë e vogël.

-Njerëzit tuaj janë ndjerë mirë këtu, ne njihemi për tolerancën ndërfetare, ndëretnike, për ta thënë në një fjalë, në jemi popull paqësor. Si u ndjenë ekspertët tuaj, çfarë thanë ata?

-Fillon me historinë, ne u thamë , shikoni fakti që jeni këtu është privilegj. Ne kthejmë të mirën tani nëse mund të kthehet qasja juaj ndaj njerëzve tanë dhe kjo është e rëndësishme. Ata janë shumë të kënaqur dhe ata tani e njohin më mirë Shqipërinë. Pjesa më e madhe nuk kishin qenë më parë.

-A ka diçka që do t’ia thonit popullit shqiptar? Çfarë duhet të bëjnë në një situatë të tillë të një katastrofe natyrore?

-Nuk jam i sigurtë se kjo është ajo që mund të rekomandoj për popullin shqiptar, por në përgjithësi, një rast I tillë vuajtje dhe katastrofe, duhet dhe mund të përdoret si fillim për një të ardhme më të mirë, për të mësuar mësimin, për të bërë më të mirën, për të mbështetur njerëzit dhe për të dalë nga kjo së bashku. Ky është mesazhi, ndodhi tek ne shumë herë, vecanërisht pas luftrave, humbëm njerëz, humbën prona, por ia dolëm ta përdorim si mjet për një të ardhme më të mirë, nëse mund të them kështu./abcnews.al

 

 

 

 

 

Pallatii-shembur-ne-Durres-6-1280x960.jpg
in a08:09 | 26/11/2019

Akis Selenis, profesori grek i sizmiologjisë, që pak muaj më parë paralajmëroi tërmete në Ballkan, komentoi tërmetin e sotëm në një lidhje telefonike në studion e “ABC News”.

“Jam shumë i troditur nga ajo që dëgjova nuk prisja të kishte këtë magnitudë.

Nuk presim një goditje tjeër kaq të fortë. Do të ketë pasgoditje të tjera, por jo kaq të forta.

Kjo pritej pasi dy muaj më parë unë jua thashë që do të kishim këtë tronditje.

Do të ketë goditje deri në 5.5 të shkallës rihter, por kjo ishte më e madhja”,-tha sizmiologu gjatë bisedës telefonike në studio me Mirela Milorin dhe Enkel Demin.

edi-rama123-1.jpg
ad min16:18 | 02/10/2019

Qeveria do të paguajë 6 milionë dollarë për dëmet e tërmeteve, ndërsa do t’u rindërtohen shtëpitë atyre që ju janë shkatërruar në 21 Shtator. Kryeministri Rama njoftoi masat lehtësuese që ka marrë qeveria për të ndihmuar zonat e prekura. Paketa ligjore detyron ndërtuesit të sigurojnë pallatet.

Familjet e dëmtuara do të marrin ndihmën e drejtpërdrejtë nga shtetit. Qeveria ka miratuar disa ndryshime ligjore, që detyron çdo ndërtues të paguajë siguracion për 10 vjet për pallatet, duke shpëtuar banorët nga përballimi vetë i dëmeve prej fatkeqësive.

Institucionet do të kontrollojnë të gjithë ashensorët e pallateve, ndërsa kushdo që do të rindërtojë mbi banesat e dëmtuara, do të ketë thjeshtime. Ndërtesat mbi 50-vjeçare do të verifikohen dhe kontroll do të ushtrohet mbi të gjitha objektet publike. Familjet, banesat e të cilëve janë shkatërruar totalisht do t’u falen faturat e ujit dhe dritave.

Kryeministri ende nuk ka një faturë totale se sa do të kushtojnë dëmet e tërmetit të 21 Shtatorit, por rikuperimet do të bëhen edhe me ndihmë të shteteve të tjera apo bankave të huaja./ABC News Albania 24/7

termete.jpg
ad min16:55 | 28/09/2019

Tërmeti i datës 21 shtator 2019 i frikësoi shqiptarët. Edhe pse nuk pati viktima, edhe pse dëmet materiale nuk ishin të konsiderueshme, paniku nga dridhjet, që vijuan edhe në ditët në vijim, ishte i madh. Në fakt shqiptarët duhet të kenë frikë nga tërmetet.

Emisioni Abc Story sjell sot në mbrëmje, në orwn 22:15 një histori të tërmeteve më shkatërruese që kanë goditur vendin tonë qysh nga prehistoria. Statistikat thonë se Shqipëria vendoset mes 50 vendeve me rrezikshmëri të lartë dhe historia dëshmon se, qysh në lashtësi, tërmete shkatërrues, me intesitet 6 deri në 7 ballë, kanë qenë të shpeshtë.

Zonat më të rrezikuara nga lëkundjet e tokës, janë Shkodra e Lezha në veri, Durrësi e Tirana në qendër të vendit dhe Vlora e Himara në jug. Në Durrës, vendndodhja nëntokësore e tërmeteve të fundit, në zonën ku shtrihet ky qytet dhe një pjesë e nëntokës së detit pranë tij, nuk janë pjesë e një ngjarjeje të rastësishme.

Sipas studimeve të ndryshme, qyteti i Durrësit, në nëntokën e të cilit gjenden Sedimente Kuaternare shumë të dobëta, përfaqëson zonën më të rrezikshme bregdetare në Shqipëri. Këtë e tregojnë edhe tërmetet e shumta dhe shkatërrimtare, nisur nga viti 177 para erës sonë, në vitet 300 dhe 500, në shekullin e 13 dhe sidomos në vitet 1800.

Kështu, tërmeti i shekullit të 5, që pothuaj e rrafshoi Durrësin, e detyroi Perandorin Bizantin, Anastasin e Parë, i cili ishte me origjinë nga ky qytet, që të ndërtonte një mur mbështetës, rreth 12 metër të lartë, me qëllim që të mbronte muret e kalasë së qytetit.

Një nga tërmetet më të fortë, që kanë goditur Durrësin, listohet ai i vitit 1273, pas të cilit banorët, të terrorizuar nga lëkundjet e vazhdueshme, u detyruan në braktisnin qytetin dhe të gjenin strehim në Berat.

Zbritur në jug edhe Vlora dhe rrethinat e saj përbëjnë një tjetër teatër të rrezikuar nga tërmetet. I fiksuar në një pikturë të publikuar në për herë të parë në një gazetë gjermane, tërmeti më shkatërrues në trojet shqiptare duket se mban datën 12 tetor 1851. Në pamje duket qyteti i Vlorës në pluhur e flakë dhe banorët, të cilët të frikësuar nga ajo që po ndodhte me tokën e paqëndrueshme nën këmbët e tyre, që po largohen me varka në det të hapur.

Përpara se të vendosnin të arratiseshin përmes detit, banorët kishin ndier e parë situata e skena nga ferri; shpërthime të fuqishme ishin dëgjuar për disa minuta të gjata të shoqëruara me lëkundje të frikshme tërmeti. Pothuaj të gjitha banesat e tyre ishin shembur. Flaka dhe pluhuri kishin errësuar qiellin dhe deti ishte turbulluar nga një valë cunami, dy këmbë e lartë, siç është fiksuar në histori.

Tërmeti do të shkaktonte rreth 2 mijë viktima në Shqipërinë e Jugut dhe të Mesme. 400 ushtarë do të varroseshin njëkohësisht nga rrëzimi i një muri në kalanë e Beratit, ndërkohë që, disa kilometra me tej, maja e një mali do të rrokullisej me një hungërime kërcëllitëse.

Ecur kronologjikisht, më 1 qershor të vitit 1905, një tërmet me magnitudë 6.6 goditi Shkodrën dhe zonat rreth saj duke shkaktuar 120 të vdekur. Në fund të vitit 1930 ka pasur dy tërmete me 60 të vdekur gjithsej, më 27 gusht 1943 tëmeti u ka marrë jetën 43 shqiptarëve, ai i 30 nëntorit 1967 vrau 18 njerëz, ndërsa ai i 15 prillit 1979  35 të tjerë.

Më i afërti në kohë, tërmeti i 15 prillit të vitit 1979, me magnitudë 6.9, me qendër diku në Petrovac të Malit të Zi, ishte tejet shkatërrimtar. 1 487 ndërtesa u rrafshuan me tokën, 101 njerëz humbën jetën. Disa qytete bregdetare me qendra historike, si Budva apo edhe Tivari i Vjetër, pësuan dëmtimet më të mëdha – pas nuk mbeti as Ulqini, një qytet që banohet pothuaj krejtësisht nga shqiptarët.

Kaptuar në territorin shqiptar tërmeti shkaktoi dëme të konsidrueshme në Shkodër e rrethina, ku disa fshatra pranë lumit Buna u shkatërruan krejtësisht, por dëme të mëdha pati edhe në Lezhë.

“Tërmeti tundi malet, por jo zemrat tona”, ishte sllogani i shtetit komunist shqiptar, si pjesë e një propagande të shfrenuar që mbulonte me një shtresë të trashë mjalti plagët reale të popullatës së zonave të prekura nga tërmeti.

E njëjta propagandë e shfrenuar, që sot tingëllon e trashë dhe e pakuptimtë, ka mbuluar edhe plagët e tërmetit të datës 3 prill 1969, me epiqendër në Mallakastër, që la të pastrehë mijëra njerëz, një histori që Abc Story e sjell të plotë përmes një dokumentari propagandistik të kohës./abcnews.al

termeti-pasoja.jpg
ad min12:49 | 27/09/2019

10 vende anëtare të Bashkimit Europian i janë përgjigjur pozitivisht aktivizimit të mekanizmit të mbrojtjes civile të BE për Shqipërinë. Një ekip i mbrojtjes civile të Bashkimit Europian do të mbërrijë në Shqipëri për të lehtësuar koordinimin e kësaj ndihme.

Bashkimi Evropian aktivizon asistencën për tërmetet dhe përmbytjet në Shqipëri. 10 vende anëtare dhe joanëtare të Bashkimit Europian i janë përgjigjur aktivizimit të mekanizmit të mbrojtjes civile të Bashkimit Europian.

Bëhet fjalë për Austrinë, Kroacinë, Italinë, Greqinë, Hungarinë, Finlandën, Malin e Zi, Norvegjinë, Sllovakinë dhe Slloveninë. Një ekip i mbrojtjes civile të Bashkimit Europian mbërrin sot në Shqipëri për të lehtësuar koordinimin e kësaj ndihme.

“Pas aktivizimit të mekanizmit të mbrojtjes civile nga Shqipëria, disa shtete anëtare të Bashkimit Europian kanë ofruar ndihmë. Për momentin, ne kemi dhjetë shtete. Pra, bëhet fjalë për një ndihmë të rëndësishme që po ofrohet këto dhjetë vende. Kjo  përfshin furnizime të ndihmës së parë dhe artikuj lehtësimi, siç janë tendat, batanijet, gjeneratorët dhe pompat e ujit për të ndihmuar zonat e prekura. Për më tepër, një grup ekspertësh nga vende të ndryshme pritet të arrijnë në Shqipëri sot për të koordinuar asistencën. Qendra e koordinimit për reagimin ndaj emergjencave të Bashkimit Evropian  rri në kontakt të vazhdueshëm nëse autoritetet shqiptare do të identifikohen nevoja të tjera”.

Bashkimi Europian ka shprehur solidarizimin me Shqipërinë në këtë kohë të vështirë. Qendra e koordinimit për reagimin ndaj emergjencave të Bashkimit Evropian mbetet e hapur ndaj nevojave të mëtejshme që mund të identifikohen në zonat e prekura./ABC News Albania 24/7

erion-veliaj-1.jpg
ad min15:42 | 25/09/2019

Familjet që tërmeti i së shtunës iu shkatërroi shtëpitë në Tiranë do të jenë në banesat e reja para vitit të ri. Kryebashkiaku Erion Veliaj e premtoi gjatë një vizite në një prej familjeve në Petrelë. Banesat e dëmtuara nga tërmeti në Tiranë kanë nisur të rindërtohen. Kryetari i Bashkisë Erion Veliaj ishte në njërën prej tyre në zonën e Petrelës.

“S’kemi pritur as tre ditë nga tërmeti, kemi filluar rindërtimin e shtëpive: filluan shtëpitë në Ndroq dhe në Kashar, tani po fillojmë shtëpitë në Petrelë. Mezi pres që edhe në shtëpinë e Xhevdetit të vijnë që sot inxhinierët. Është caktuar kompania që ka marrë përsipër ta rindërtojë, do vijë të bëjë matjet. Ata do të zhvendosin plaçkat e tyre te fëmijët dhe pastaj do fillojmë rindërtimin e shtëpisë”.

Shumica e familjeve premton kryebashkiaku Veliaj do të futen në banesat e re brenda Dhjetorit.

“Shqipëria nuk e ka parë ndonjëherë një solidaritet të tillë. Do fillojmë vetë rindërtimin e shtëpive, sidomos në zonat e fshatit, ku shtëpitë janë monofamiljare dhe një kulm i prishur shkatërron jetën e  një familjeje. Ndërkohë, po vazhdojmë me procesin e adoptimit të shtëpive pothuajse në të gjitha fshatrat e Tiranës. Besoj se shumica e familjeve, përfshirë edhe familjet e Xhevdetit, vitin e ri do ta hamë në shtëpinë e re”.

Ngjarjet e fundit sipas kryetari të bashkisë ishin edhe një test që tregoi se Tirana di të jetë solidare në raste fatkeqësish natyrore./ABC News Albania 24/7

besa-shahini.jpg
ad min13:30 | 23/09/2019

Ditën e nesërme nxënësit e arsimit parauniversitar në Elbasan, Tiranë dhe Durrës do të nisin mësimin normalisht. Ministrja e Arsimit, Besa Shahini, në një deklaratë për mediat të hënën njoftoi se do të jenë vetëm dy shkolla që nuk do të hapen për efekt sigurie.

Bëhet fjalë për dy shkolla vartëse në Bërxull të Vorës dhe Allgjatë të Tiranës, nxënësit e të cilëve do të transportohen nesër në shkollat qendër. Ministrja theksoi se të gjitha shkollat e tjera që pësuan dëmtime janë rregulluar nga ekipet e bashkive dhe janë të gatshme për të zhvilluar mësim.

“Kemi konstatuar se në territorin e Republikës së Shqipërisë shkollat janë kryesisht të padëmtuara dhe janë plotësisht të gatshme për të rifilluar mësimin nesër. Janë vetëm dy objekte shkollore, konkretisht shkollat vartëse në Bërxull të Vorës dhe tjetra në Allgjatë të Tiranës, të cilat ditën e nesërme nuk do hapen për efekt sigurie, por nxënësit e këtyre dy shkollave ngaqë janë shkolla vartëse dhe kanë numër të vogël nxënësish ato do të transferohen në shkollat qendër dhe u kemi siguruar transportin qysh nesër në mëngjes. 98 shkollat e tjera të cilat kanë pasur plasaritje në fasadat e mureve janë rregulluar qysh ditën e djeshme nga ekipet e bashkive dhe ditën e nesërme do të hapin dyert për mësim”, tha ministrja.

Gjithashtu ministrja bëri të ditur se mësimi të martën do të rifillojë me një video për masat që duhet të marrë gjithsecili në raste të fatkeqësive natyrore.

Në kuadër të mirinformimit, Ministria e Arsimit në bashkëpunim me Ministrinë e Mbrojtjes po hartojnë materiale të tjera informuese për shkollat që secili nxënës të jetë i pajisur me informacione që të përballet në të ardhmen me fatkeqësi natyrore.

Momenti për panik dhe ankth ka përfunduar sipas ministres. Por rasti i djeshëm kur një media publikoi një lajm të rremë, sipas Shahinit, është sinjali që duhen fuqizuar kurrikulat për edukimin e nxënësve ndaj lajmit të rremë.

“Nuk ka më vend për panik dhe ankth. Po shohim që situata është drejt normalizimi dhe dita e nesërme do jetë një ditë normale e punës dhe e shkollës. Gjej rastin të dënoj një rast të paprecedentë. Atë të mbrëmjes së djeshme të përhapjes së një lajmi të rremë, “parashikues” të një tërmeti të madh, i cili shtoi panikun dhe ankthin tek qytetarët dhe të gjithë dolën në rrugë. Organet e drejtësisë po merren me ata që plasuan lajmin e rremë, ngaqë njoftimet e rreme që përhapin panik janë të dënueshme me ligj. Ajo që duhet të mbajmë në mend është që tërmetet nuk mund të parashikohen në asnjë vend. Nga lajme të tilla në të ardhmen ju lutem mos i merrni seriozisht. Rasti i mbrëmshëm na dha ne si MASR një sinjal të fortë që të fuqizojmë kurrikulat për edukimin mediatik të nxënësve, që t’i pajisim me informacione të nevojshme që t’i bëjë t’i dallojë ata mes lajmit të vërtetë dhe lajmit të rremë”, tha ministrja.  /abcnews.al


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono