Izrael

netanjahu.jpg
eri Ida07:18 | 10/02/2020

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu është shprehur se  qeveria e tij ka filluar të përpunojë hartat e Bregut Perëndimor për t’i përfshirë zonat që vendi i tij planifikon t’i aneksojë.

Ky hap vjen pasi presidenti i SHBA-së Donald Trump prezantoi “marrëveshjen” me të cilën pretendon t’i japë fund konfliktit izraelito-palestinez. Netanyahu ka theksuar ndër të tjera se tokat që do të jenë pjesë e Izraelit janë në fazën përgatitjes së hartës, kurse sovraniteti do të zbatohet në të gjithë territorin që mbulon harta.

Sipas mediave vendase Netanyahu tha se harta e re do të përfshijë të gjitha vendbanimet e paligjshme në Bregun Perëndimor dhe rajonin Agvar. Megjithatë, zëdhënësi i presidentit të Autoritetit Palestinez, Nabil Labu Ruedina, tha se harta e Palestinës njihet globalisht, sipas rezolutave të Kombeve të Bashkuara.

Sipas planit, i quajtur nga Trump si “Marrëveshja e Shekullit”, SHBA-ja po ashtu njeh vendbanimet ilegale hebreje në Bregun Perëndimor të pushtuar, ndërsa refugjatëve palestinezë u mohohet e drejta e kthimit në vendlindjet e tyre.

Gjatë shpalosjes së planit, Trump pohoi se ky është “shansi i fundit” për palestinezët për të pasur një shtet të pavarur.

Hyka.jpg
Igli Nikolli18:35 | 06/02/2020

Jahmir Hyka ka ndërruar skuadër, por jo kampionat. 31-vjeçari la Amerikën janarin e vitit të kaluar dhe u transferua tek ekipi izraelit i Maccabi Netanya. Katër gola arriti të realizojë sulmuesi i majtë nga Tirana, teksa do të vijojë karrierën me Sektzia Nes Tziona.

Mediat izraelite konfirmojnë akordin mes palëve dhe Hyka do të luajë në një ekip me Sabien Lilajn. Mesfushori korçar është pjesë e Nes Tziona prej korrikut të vitit të kaluar dhe deri tani ka zhvilluar 24 ndeshje e shënuar një gol.

Nes Tziona renditet në vend të fundit të kampionatit izraelit me 15 pikë të grumbulluara në 22 ndeshje dhe Hyka shihet si përforcimi i duhur për të ndihmuar ekipin në realizimin e objektivit për të qëndruar në elitë. /abcnews.al

auto_unnamed1538922072.jpg
So Nila22:26 | 30/01/2020

Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, është takuar me presidentin rus, Vladimir Putin, në Moskë, për të diskutuar planin amerikan të paqes për Lindjen e Mesme. Netanyahu pas përfudnmit të vizitës në SHBA është ndalur në Moskë.

Në takimin e tij me Trump, presidenti izrealit ka prezantuar planin e tij për arritjen e paqes mes Izraelit dhe palestinezëve, një propozim që është përshëndetur nga SHBA dhe nga BE.

Iniciativa u prit me zemërim nga palestinezët dhe u hodh poshtë nga disa vende myslimane. Netanyahu e përshkroi vizitën e tij në Moskë, si simbol të “forcimit të mëtutjeshëm të marrëdhënieve” dhe tha se ai dëshironte të dëgjonte “pikëpamjet” e liderit rus për planin e paqes së SHBA-së.

Ndërkohë plani i Trumpit i ofron Izraelit kontroll mbi vendbanimet hebraike në Bregun Perëndimor dhe Luginën strategjike të Jordanit si dhe shpall Jerusalemin si “kryeqytetin e pandarë të Izraelit”. Gjithahstu dokumenti i prezantuar prej tij flet për mundësitë e krijimit të shtetit palestinez me kryeqytet në një pjesë të Jerusalemit lindor, por vendos një seri kushtesh që duhet të përmbushen nga palestinezët.

Presidenti i autoritetit palestinez, Mahmud Abbas, menjëherë e hodhi poshtë planin si shumë pro-izraelit dhe tha se do të preferonte të vazhdonte bisedimet e paqes me ndërmjetës neutral. Nga ana tjetër palestinezët kanë thënë se ata nuk e konsiderojnë Uashingtonin si një lojtar të paanshëm në konfliktin që po zgjatë me dekada.

Ndërkohë Rusia, vitet e fundit, ka kërkuar një rol më të madh në rajon – edhe si një ndërmjetës – midis izraelitëve dhe palestinezëve./abcnews.al

shpetimi-i-golit-ne-izrael.jpg
Vladimir Prenga11:43 | 26/01/2020

Ka gola spektakolarë, por edhe pritje spektakolare të portierëve. Këtë herë skemën e ka marrë një lojtar, i cili shpëtoi skuadrën e tij nga një gol i sigurt dhe i mohoi fitoren skuadrës së James Adenyi, Ironi Kyriat Shmona.

Gjithçka ndodhi mbrëmë dhe protagonist ishte mbrojtësi Oren Biton, mbrojtës i Hapoel Be’er Sheva. Në minutën e 92-të, pas një goditje këndi, ai shmangu golin e ekipit kundërshtar me një lëvizje akrobatike dhe mori duartrokitjet e publikut.

Mbrojtësi e largoi topin në vijën fatale dhe kështu i shmangu humbjen skuadrës së tij. Më pas topi i larguar prej tij u hoq nga zona nga një tjetër futbollist dhe Be’er Sheva u qetësua. /abcnews.al

83363723_2763244640388458_4000827586014871552_o.jpg
R D16:50 | 25/01/2020

Presidenti i vendit Ilir Meta i cili vizitoi Izraelin ka dhënë një intervistë për gazetën më të madhe në vend, “The Times of Israel”, ku ndër të tjera ka theksuar se “Izraeli duhet të njohë sa më parë Shtetin e Kosovës”. Ai ka folur për partneritetin mes Shqipërisë dhe Izraelit veçanërisht në çështjet e sigurisë, kundër terrorizmit dhe ekstremizmit të dhunshëm; Për mbrojtjen e mijëra hebrenjve që u strehuan në Shqipëri, etj.

Intervista e plotë e Metës në “The Times of Israel” dhënë gazetarit Larry Luxner

Drejtuesit e 49 vendeve u bashkuan këtë javë në Jeruzalem për ceremonitë që shënuan 75-vjetorin e çlirimit të Aushvicit. Por vetëm Shqipëria mund të pretendojë se kishte më shumë hebrenj në fund të Luftës së Dytë Botërore, sesa kur filloi ajo.

Mbrëmjen e së enjtes, unë pata një bisedë të gjatë me Presidentin e Shqipërisë, Sh.T.Z Ilir Meta, që përfshinte një sërë çështjesh, përfshirë këtu dhe vizitën 2-ditore në Izrael.

“Unë jam këtu sepse nuk duhet të harrojmë kurrë”, – tha Presidenti Meta, duke nisur intervistën tonë ekskluzive 45-minutëshe. “Mënyra më e mirë për ta bërë këtë është të tregojmë solidaritetin tonë me ata që vuajtën kaq shumë dhe humbën jetën gjatë Holokaustit.

Ne gjithashtu duam të nderojmë të mbijetuarit që dëshmuan këtë gjenocid, dhe t’i dërgojmë një mesazh të qartë kujtdo që promovon përjashtimin, urrejtjen dhe dhunën se antisemitizmi nuk ka vend në shoqëritë tona. Në këtë Forum unë përfaqësoja Shqipërinë, e cila ishte unike jo vetëm për mbrojtjen dhe shpëtimin e të gjithë hebrenjve të saj, por edhe për mbrojtjen e mijëra hebrenjve të tjerë që erdhën në Shqipëri nga vende të ndryshme për të mos u shfarosur”.

Pohimi i guximshëm i Presidentit Meta mbështetet në fakte solide historike. Pothuajse të gjithë hebrenjtë e Shqipërisë mbijetuan nga pushtimi nazist gjerman falë myslimanëve dhe të krishterëve vendas, të cilët gjithashtu strehuan mijëra refugjatë hebrenj në shtëpitë e tyre, shpesh pa marrë parasysh sigurinë e jetës.

“Ishte detyrimi ynë për ta bërë këtë.Por ne shpresojmë që kjo lidhje e madhe midis kombeve tona do të rezultojë në një marrëdhënie më produktive për të ardhmen. Ne mund të mësojmë shumë nga Izraeli dhe gjithashtu të jemi partnerë shumë efektivë, veçanërisht në çështjet e sigurisë, sepse përballemi me kërcënime si terrorizmi dhe ekstremizmi i dhunshëm.”, – tha Presidenti Meta

Kjo është vizita e dytë e Presidentit Meta në Izrael; e para e tij ishte si Kryetari i Parlamentit të Shqipërisë, në vitin 2014. Këtë herë, ai jo vetëm që u takua me homologun e tij, Reuven Rivlin, por e ftoi në Shqipëri.

Nëse Rivlin do ta bëjë vizitën këtë vit, siç edhe pritet, ai do të bëjë histori si Presidenti i parë izraelit që viziton zyrtarisht Shqipërinë.

I ndjeri Shimon Peres udhëtoi për në Tiranë në 1994, tre vjet pasi të dy vendet vendosën marrëdhënie diplomatike, por si Kryeministër, jo si President. Në korrik 2018, zyrtarët në kryeqytetin shqiptar i kushtuan një memorial në kujtim të tij.

Presidenti Meta tha se duhet të bëhet një dallim i qartë midis politikave armiqësore anti-Izraelite të diktaturës tiranike të Enver Hoxhës dhe ndjenjave të njerëzve të zakonshëm ndaj hebrenjve.

“Megjithë retorikën e regjimit komunist kundër Izraelit gjatë asaj kohe, populli hebre në Shqipëri ishte shumë i respektuar dhe i integruar mirë në vendin tonë. Një nga mësuesit e mi më të mirë, Marlena Dojaka, ishte hebreje, dhe ne jemi akoma në kontakt. Hebrenjtë ishin ndër intelektualët më të mirë të Shqipërisë.”, – tha Presidenti Meta.

Kur komunistët u rrëzuan në fillim të viteve 1990, praktikisht të gjithë hebrenjtë emigruan në Izrael. Sot, ata dhe pasardhësit e tyre këtu numërojnë rreth 550 veta, tha drejtuesja e komunitetit Felicita Jakoel, e cila ishte midis një përfaqësuesve të bashkësisë izraelito-shqiptarepër t’u takuar me Presidentin Meta para intervistës time. Organizuesi i atij takimi ishte Bardhyl Canaj, ambasadori i Shqipërisë në Izrael.

“Nëse ne tolerojmë antisemitizmin, ai mund t’i rrezikojë të gjithë, jo vetëm hebrenjtë. Gjatë Holokaustit, gjashtë milionë hebrenj u vranë. Por, të gjithë që i ‘braktisën’ hebrenjtë, në fund e kuptuan se kushdo mund të jetë viktimë e politikave të tilla”.

Përpjekjet për rikuperimin e tërmetit

Meta tha se miqësia e Izraelit me Shqipërinë u shfaq më 26 nëntor 2019, kur republika Ballkanike u godit nga një tërmet 6.4 ballë që vrau 51 njerëz. IDF (ushtria izraelite) menjëherë dërgoi një ekip të specializuar për të nxjerrë të mbijetuarit dhe për të përcaktuar nëse banesat dhe ndërtesat nga ana strukturoreishin të sigurta pas tërmetit.

“Ka pasur dëme të mëdha, dhe për fat të keq patëm 51 jetë të humbura gjatë kësaj tragjedie,” tha Meta. “Por ne jemi të vendosur për t’u përballur me këtë krizë humanitare dhe kemi dhënë ndihmë për të gjithë njerëzit që vuajtën gjatë këtij tërmeti.”

Më 17 shkurt, donatorët ndërkombëtarë do të takohen në Bruksel, për të diskutuar një paketë ndihme masive për Shqipërinë, e cila pësoi një humbje ekonomike të vlerësuar prej 1 miliard eurosh. Presidenti tha “ne do të rregullojmë buxhetin tonë në përputhje me rrethanat”.

I pyetur se çfarë i bëri përshtypje më shumë për dy ditët e tij në Izrael, Meta u përgjigj shpejt: Shkolla “Lauder” e Qeverisë, Diplomacisë dhe Strategjisë – një departament i IDC Herzliya.

“Më thanë që disa dekada më parë, shkolla përbëhej nga vetëm disa ambiente të vjetra. Por falë vizionit të Izraelit për të promovuar arsimimin e standardeve më të larta, ai u shndërrua në një institucion udhëheqës – jo vetëm në Izrael, por ndërkombëtarisht,” tha ai. “Kjo është fuqia e transformimit që ka populli izraelit, dhe kjo është diçka që duhet të mësojmë si shqiptarë, si ta transformojmë vendin tonë në të ardhmen.”

KOSOVA

Një nga qëllimet e gjata të Shqipërisë është të anëtarësohet në Bashkimin Europian.Por kjo ëndërr ende nuk është realizuar.

Rruga për në Bruksel ka qenë e mbushur me pengesa, dhe e fundit erdhi në mes të tetorit 2019 kur Macron bllokoi në mënyrë të efektshme të Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut nga fillimi i bisedimeve të anëtarësimit me arsyetimin se nuk kishin bërë sa duhet në lidhje me politikat ekonomike, respektimin e lirive dhe të drejtave tënjeriut, antikorrupsionin dhe sundimin e ligjit.

“Ne jemi shumë të vendosur për t’u anëtarësuar në BE”, deklaroi Meta.“Është e vërtetë që Presidenti Macron ka kërkuar të rishikojë metodologjinë e zgjerimit të BE-së, dhe shpresojmë që kjo metodologji të rishqyrtohet shumë shpejt.Unë fola me të nëntorin e kaluar kur isha në Paris. Ne jemi në kontakt me BE-në dhe shpresojmë që së shpejti do t’i hapë rrugë vendimeve pozitive për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut.”

Para se të përfundoja intervistën tonë, unë e pyeta Presidentin Meta nëse Shqipëria po punon me qetësi prapa skenave për të nxitur vendosjen e lidhjeve diplomatike midis dy miqve të saj më të mirë: Kosovës dhe Izraelit.

“Kosova dhe Izraeli kanë një miqësi të madhe. Ne dëshirojmë dhe shpresojmë që Izraeli ta njohë pavarësinë e Kosovës sa më shpejt të jetë e mundur. Unë nuk mund të flas në emër të secilit vend, por ka simpati të madhe midis kosovarëve për hebrenjtë, dhe anasjelltas. Shpresoj se do të vijë koha. Deri atëherë, të gjitha mundësitë për bashkëpunim dhe zhvillim dypalësh duhet të shfrytëzohen”, – tha Presidenti Meta.

download-1-896x570-1.jpg
in a11:02 | 23/01/2020

Presidenti francez Emmanuel Macron ka humbur durimin me agjentët izraelitë të sigurisë gjatë vizitës në kishën franceze në Shën Anës në Jeruzalem. Sipas raportimeve të “Associated Press” Macron në zemërim e sipër urdhëroi një agjent policie që të dilte jashtë kishës. Ende nuk dihet arsyeja e këtij veprimi nga ana e presidentit francez, por mediat izraelite raportojnë se ai i ka thënë agjentëve që e rrethonin që të respektonin rregullat ashtu si kishin qenë prej shekujsh, e se nuk do të ndryshonin tani.

Ky moment ka risjellë në vëmendje një vizitë në 1996-ën të presidentit të atëhershëm francez Zhak Shirak, i cili u zemërua gjithashtu me sigurinë izraelite që e shoqëronte në Jeruzalem. Në atë kohë ai u kishte bërtitur: “Çfarë doni, që të kthehem tek avioni im dhe të rikthehem në Francë?”

Më pas Macron ka kërkuar falje për për incidentin duke shtrënguar duart me agjentët e sigurisë dhe vazhdoi vizitën e tij në qytetin e vjetër. Shërbimi i sigurimit të brendshëm izraelit me anë të zëdhënësit të tij sqaroi se kur delegacioni kishte mbërritur në kishë, ndodhi një debat mes sigurimit francez dhe atij izraelit për hyrjen në kishë me presidentin francez. Makron kërkoi që të respektoheshin rregullat e vendit dhe plani që ishte vendosur fillimisht.

Izraeli ka vënë në gadishmëri me mijëra agjentë policie në mbrojtje të dhjetëra liderëve botërorë mes të cilëve Macron, të cilët ndodhen në Jeruzalem për ceremoninë përkujtimore të 75 vjetorit të çlirimit të Aushvic./abcnews.al

d048fd1e-4938-4b20-be27-441819304609.jpg
R D09:50 | 23/01/2020

Presidenti Ilir Meta gjatë vizitës në Izrael shkoi në bazën ushtarake të Ramlës, pjesë e Forcave izraelite të Mbrojtjes. I shoqëruar nga komandanti i bazës, Gjeneral-Major Tamir Yadai si dhe nga Koloneli Golan Vach, Presidenti Meta u takua me personelin ushtarak, një pjesë e të cilit dha kontribut të veçantë për tërmetin tragjik të 26 nëntorit.

Siç bën të ditur zyra e shtypit, Meta vlerësoi Njësinë izraelite të Shpëtimit Kombëtar me “Dekoratën e Artë të Shqiponjës” duke shprehur mirënjohjen shtetërore, por edhe në emër të qytetarëve shqiptarëpër ndihmesën e jashtëzakonshme dhe profesionalizmin e lartë gjatë operacioneve të kërkim-shpëtimit.

Presidenti Meta i dorëzoi “Dekoratën e Artë të Shqiponjës” Kolonelit Vach duke vënë në dukje se ky vlerësim iu shkon ushtarakëve izraelitë: “Për vullnetarizmin dhe gatishmërinë e menjëhershme, profesionalizmin e spikatur dhe sakrificat e pakursyera të treguara gjatë operacioneve të kërkimit dhe shpëtimit të viktimave, pas tërmetit të 26 nëntorit 2019.

Ajo ç’ka bie në sy në foto është se Presidenca është kujdesur t’i mbulojë fytyrën njërit prej ushtarakëve në foto. Arsyeja mbetet enigmë, edhe pse dyshimet janë se personi në foto mund të jetë pjesë e shërbimit sekret ushtarak. /abcnews.al

GettyImages_494322318.0.jpg
Autor E09:13 | 11/01/2020

Pas vrasjes së Soleimanit, Irani e ka kërcënuar hapur me sulme Izraelin. Regjimi në Teheran mund të përdorë disa opsione, thuhet në një studim. Izraeli është nën presion, por tregohet i vendosur.

Fjalët e kryeministrit të Izraelit ishin të qarta. Vendi i tij do të kundërgodasë fort, në rast se sulmohet nga Irani. “Shteti i Izraelit është spirancë e qendrueshme në ujërat e trazuara të Lindjes së Mesme”, tha Benjamin Netanjahu të mërkurën në kuadër të një konference në Jeruzalem. “Ne jemi të vendosur përballë atyre që duan të na shkatërrojnë. Kushdo, që përpiqet të na sulmojë ne, do të përjetojë një kundërgoditje të fuqishme.”

Soleimani, komandanti i njësive iraniane al-Kuds, që u vra nga një sulm i SHBA-së, është përgjegjës për vdekjen e shumë njerëzve të pafajshëm, deklaroi Netanjahu më tej. “Ai ka destabilizuar shumë vende. Dekada me radhë ai ka ngjallur frikë, mjerim e shqetësime dhe planifikonte edhe më keq.”

Presidenti i SHBA-së Trump duhet të përgëzohet për veprimin e tij të shpejtë, të vendosur e të guximshëm, tha Netanjahu. “Atë që unë e kam thënë hapur ditët e fundit, e mendojnë shumë kryetarë shtetesh e qeverish në Lindjen e Mesme.”

Të mërkurën kabineti i sigurisë në Izrael zhvilloi një mbledhje që zgjati pesë orë, për t’u konsultuar për situatën aktuale.

Konsensus në Izrael

Deklarata e Netanjahut pasqyron mendimin e shumicës së qytetarëve në Izrael, thotë Alexander Brakel, drejtues i zyrës së fondacionit Konrad-Adenauer në Jeruzalem. “Në Izrael mbizotëron konsensusi përtej kufijve partiakë, se ndaj Iranit duhet përdorur një gjuhë mjaft robuste.

Lëshimet ndaj Iranit sipas shumicës së qytetarëve as nuk janë të përshtatshme dhe as nuk i shërbejnë qëllimit. Ndaj si politikanët e mazhorancës edhe ata të opozitës e kanë përshëndetur këtë goditje.”

Miratimi me shumicë të madhe në Izrael i këtij veprimi ka të bëjë me faktin, që Soleimani dhe shefi i “njësive të mobilizimit popullor”, Abu Mahdi al-Muhandis gjithashtu i vrarë, konsiderohen si përgjegjës për sulmet ndaj Izraelit. “Që nga maji, Irani ka sulmuar jo vetëm SHBA-në, Izraelin, Arabinë Saudite dhe çisternat e naftës në rajon”, thuhet në një analizë të Jerusalem Post. “Irani sulmoi me raketa Izraelin në janar, në shtator dhe në nëntor 2019.”

Opsionet e Iranit 

Irani mund ta atakonte Izraelin në mënyra të ndryshme. Një studim i “International Crisis Group” i rendit reagimet e mundshme të Iranit pas vrasjes së Soleimanis. Si mjaft të rrezikuar konsiderohen jo vetëm Izraeli, por edhe Iraku. Në këto territore mund të zhvillohet një luftë e tërthortë.

Edhe diku tjetër mund të godasë Irani: Përmes ngushticës së Hormusit duke vështirësuar qarkullimin e anijeve dhe transportet e naftës. Por edhe Izraeli mund të preket nga konflikti: “Në Siri loja si macja me miun mes Iranit dhe Izraelit mund të dalë jashtë kontrollit dhe ta shfuqizojë gjendjen e gadishmërisë reciproke mes Izraelit dhe Hisbollahut, që që prej vitit 2006 mban në qetësi kufirin mes Izraelit dhe Libanit.”

Revista “National Interest” përmend edhe skenarë të tjerë të mundshëm. Milicët aleatë të Iranit nga Rripi i Gazës mund të sulmojnë Izraelin. Po ashtu mund të mendohet edhe një goditje nga Libani prej Hisbollahut, ose një sulm nga toka siriane prej milicëve aleatë të Iranit atje. “Këto forca mund të cënojnë edhe trupat dhe vendbanimet në kodrat e Golanit.”

Të gjitha këto aksione do të kishin për Iranin avantazhe të dyfishta: Së pari do të ofronin shansin, për të prekur një aleat të ngushtë të SHBA-së. “Së dyti me ndihmën e aleatëve të Iranit në Liban, në Siri dhe në Rripin e Gazës do të ishte një lojë e lehtë për ta atakuar Izraelin, pa i involvuar direkt forcat iraniane dhe tokën iraniane.”

Izraeli mbështetet tek vendosmëria ushtarake

Pavarësisht rreziqeve të tilla jeta e përditshme në Izrael rrjedh si zakonisht, thotë Alexander Brakel. “Kufizimi më i madh për opinionin ishte bllokimi me orë të tëra i një zone për ski në kodrat e Golanit, relativisht afër kufirit me Sirinë.” Në disa pika kontrolli kufitar në territoret autonome palestineze janë kryer kontrolle të përforcuara. “Por në përgjithësi vendi ndodhet në gjendje në normale.”

Se çfarë hapash do të vendosë të ndërmarrë regjimi në Teheran, është e vështirë të parashikohet. Por sido që të të jenë sulmet e mundshme të Iranit me milicët aleatë, thotë Brakel: Sulmuesit potencialë duhet ta kenë të qartë, se përgjigja izraelite ndaj goditjes do të ishte masive. “Në Izrael ekziston mendimi, se Iranit i duhet kundërvënë ashpër dhe me vendosmëri. Vetëm kështu ai mund të tërhiqet prej sulmeve.” /DW/

200108-rawnsley-iran-tease_suh26o-1280x720.jpg
So Nila09:26 | 10/01/2020

Twitter ka pezulluar të mërkurën llogarinë e një personi i cili shtirej si gazetar i New York Post dhe publikonte një seri lajmesh të rreme që nxisnin propagandën e regjimit pro-iranian dhe sulmonin kundërshtarët e Republikës Islamike.

Së bashku me këtë llogari është bllokuar edhe një tjetër llogari e një personi që hiqej si një gazetar nga Izraeli dhe shpërndante informacione mbi propagandën e regjimit pro-iranian.  Në Iran vitet e fundit janë rritur informacionet e rrema në internet, duke përzier politikën amerikane dhe duke u përpjekur të përhapin lajme të regjimit pro-iranian në të gjithë botën.

Ndërkohë akoma nuk ka një informacion të qartë në lidhje me faktin se kush fshihet pas këtyre llogarive, por nëse llogaria do të drejtohej nga Republika Islamike, do të ishte në përputhje me përpjekjet për të rritur dezinformimin iranian nga organet e propagandës së vendit.

“Irani ka përqafuar me lehtësi përdorimin e informacioneve në internet për të mbështetur objektivat e tij gjeopolitikë gjatë viteve të kaluara dhe ka përmirësuar një gamë të gjerë të taktikave dhe metodave të sofistikuara që vazhdon të përdorë edhe sot,” tha Lee Foster një menaxher i informacioneve inteligjente të FireEye për Daily Beastse .

“ShBA duhet të presë që përpjekjet e ndikimit iranian përreth SHBA, do të rriten gjatë ditëve ose javëve të ardhshme, pasi zhvillimet politike të zhvillohen edhe me tepër.”

Llogaria e New York Post, @MarkMooreNYPost, vodhi identitetin e një gazetari të ligjshëm, i cili nuk e kishte idenë se identiteti i tij ishte vjedhur dhe nuk kishte asnjë lidhje me atë çfarë kishte ndodhur. Ashtu si Post, edhe Mark Moore i vërtetë nuk pranuan të komentojnë për këtë histori, por ai konfirmoi për The Daily Beast që llogaria e @MarkMooreNYPost dhe një numër i atyre që janë postuar në Twitter kanë qenë të rreme dhe nuk  janë shkruar prej tij. Llogaria reale e Moore, @ markmoore111, nuk është përdorur për vite.

Sipas Moore të dhënat ishin të gabuara dhe duke u hequr si ai  treguar lidhjet e vërteta që preknin Iranin. Por përveç punës aktuale të Moore, llogaria botoi gjithashtu lajme të rreme të botuara në platforma të tjera si Medium dhe The Odyssey Online përgjatë gjithë dhjetorit 2019.

Historitë përfshinin lajme të rreme  të qëllimeve tradicionale ose lajme për politikën e jashtme iraniane, përfshirë këtu grupin e kultit, Muxhahedinë-e-Khalq (MEK) dhe Izraelin. Një histori e postuar në Odyssey përfshinte një lajm të rremë nga ambasadori francez, ku dukej se ai paralajmëronte lobistët pro-Izraelit në Miami për “lëvizjet ekstremiste në Jeruzalem”, duke u përpjekur për të rimarrë varrin e mbretërve, një sit arkeologjik në Jeruzalem, në pronësi të Francës dhe që konsiderohet i shenjtë nga hebrenjtë .

Ndërkohë nga ana tjetër ishte një zëdhënës i ambasadës franceze i cili konfirmoi që lajmet  dhe historia ishin të rreme.

Një histori tjetër synoi një objektiv të operacioneve të fshehta iraniane, MEK, e cila ngriti një seli në Manëz, Shqipëri në vitin 2016. Në një artikull të postuar në Medium.com, “Moore i rremë” shkruajti se prania e MEK në vend “Mund të jetë një mbulesë e mirë për të fshehur pastrimin e parave, korrupsionin dhe skandalet financiare dhe ekonomike nga autoritetet shqiptare” dhe të rrezikojnë perspektivat e vendit për integrim në Bashkimin Evropian.

Të paktën një histori nga personi i rremë i vetëquajtur Moore ishte jashtë caqeve tradicionale të politikës së jashtme iraniane dhe i dha mbështetje narracionit rus. Një artikull i postuar në Odyssey në dhjetor përfshinte një lajm të rremë nga një anëtar i bordit të Agjencisë Anti-Doping të SHBA-së duke pretenduar se dëbimi i Rusisë nga garat ndërkombëtare sportive për fushatën ishte “një ndëshkim i mundshëm nga Shtetet e Bashkuara për veprimet destabilizuese të Rusisë në arenën ndërkombëtare.”

Zyrtarë nga Agjensia e Shteteve të Bashkuara Anti Doping konfirmuan për The Daily Beast se lajmi ishte i rremë. Twitter gjithashtu mbylli një llogari të mërkurën pasi u hoq si një gazetar i ligjshëm izraelit nga gazeta e majtë Ha’aretz. Sipas raporteve të marra nga Haaretz, një avion amerikan që transportonte ushtarë amerikanë të plagosur nga sulmi raketor i Iranit në bazën ajrore Ain Asad, zbarkoi në Tel Aviv orë më parë. Bazuar në burimet e informuara, 224 ushtarë u dërguan në Spitalin e Qendrës Mjekësore në Tel Aviv Sourasky, ”shkruante në llogarinë, e cila ishte në emrin KhJacki_E.

Kjo llogaria shtirej si korrespondenti izraelit Jack Khoury dhe mbështeti propagandën pro-Iranit, duke përfshirë edhe një nga lajmet e botuara nga llogaria e rreme e Moore. Ashtu si llogaria e Moore, kjo llogari përdori  platformat e hapura si Medium për të treguar  historitë e saj të rreme dhe duke nxitur propagandë miqësore ndaj regjimit iranian. Twitter ndër të tjera ka pezulluar edhe llogarinë e rreme të Khoury dhe në një deklaratë për Daily Beast tha se llogaria “ishte pezulluar përgjithmonë për shkeljen e politikës dhe manipulimit të platformës sonë.”

Daily Beast  arriti të gjejë Jacki Khoury e vërtetë, identiteti i të cilit ishte vjedhur nga KhJacki_E .  Në një deklaratë në Twitter, Khoury i vërtetë shkruajti se: «Një llogari e rreme, duke u hequr si unë po nxiste lajme jo të vërteta në emrin tim. Gazetarët izraelitë filluan që të mërkurën të quanin llogarinë si autentike. Që nga ajo kohë është pezulluar çdo llogari nga Twitter.

Lajmi i viktimave të raketave, një lajm i publikuar nga KhJacki_E është në përputhje me përpjekjet e Iranit për të portretizuar goditjen e tij raketore si shenjë hakmarrjeje për vrasjen e komandantit të Gardës Revolucionare Islamike Qassem Soleimani, si më vdekjeprurëse sesa ishte në të vërtetë. Zyrtarët e Departamentit të Mbrojtjes kanë konfirmuar se asnjë personel amerikan nuk është lënduar në sulm, por media të lidhura me propagandën iraniane janë përpjekur vazhdimisht të pretendojnë ndryshe.

“80 ushtarë të ushtrisë amerikane janë vrarë dhe gati 200 të tjerë janë të plagosur” në sulm, shkruhet në një lajm të supozuar nga agjensia Fars. Mediat zyrtare iraniane kanë “shtyrë” historinë e rreme të viktimave të SHBA-së, sepse “regjimi burgosi veten”, tha Ariane Tabatabai, një shkencëtare e politikës që studion Iranin.

“Ajo doli menjëherë dhe foli për viktima, kështu që nuk do të kthehet përsëri dhe të thotë që bëri një gabim dhe që nuk kishte viktima. Së dyti, i shërben interesit të saj për të promovuar këtë lajm se pati viktima. Mund t’i tregojë audiencës vendase se tregoi forcë, ndërsa qëndroi e patundur në një nivel dhune, kur SHBA nuk ndjen asnjë presion për t’u përgjigjur në përputhje me rrethanat.

KhJacki_E po ushtron propagandë pro-Iranit me muaj. Në nëntor, llogaria publikoi një lajm të rreme në lidhje me një atentat ndaj presidentit izraelit. “Sipas raporteve nga burime të besueshme, përpjekja e # vrasjes së Presidentit Rivlin u shkatërrua disa orë para zgjedhjeve dhe u shpall një gjendje e jashtëzakonshme përreth pallatit presidencial,” thuhej në lajm.

Lajmi i rremë pretendonte se oficerët e Forcës së Mbrojtjes Izraelite ishin pjesë e komplotit të vrasjes  nga rabi Yitzchak Ginsburgh , në mbështetje të kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu. Kjo llogari e rremë pretendoi se një vizitë e fundit nga Kryetari i Shefave të Përgjithshëm të Sh.B.A në Izrael ishte ” lidhur me shqetësimin e amerikanëve për disa nga lëvizjet e # IDF” në lidhje me komplotin. Atentati nuk u bë kurrë dhe asnjë gjendje e jashtëzakonshme nuk u shpall kurrë. As nuk arriti të tërhiqte shumë përtej rrjetit të vogël të ndjekësve që tashmë kishte.

KhJacki_E gjithashtu mori pjesë në një fushatë iraniane duke përhapur një lajm të rreme për MEK. Me një përdorim të njejtë të taktikave, një person u hoq si një ndihmës i Presidentit Francez Emmanuel Macron, duke pretenduar se Franca kishte vendosur të dëbonte drejtuesin e MEK, Maryam Rajavi, nga Franca. Lajmet mashtruan media të ligjshme duke menduar se Franca, e angazhuar në bisedime me Iranin për programin e saj bërthamor, po merrte një linjë më të ashpër ndaj kultit si një koncesion për Teheranin.

Llogaria u pezullua shumë shpejt dhe ndjekësit e MEK e denoncuan atë si të rremë në Twitter. Por llogaria e KhJacki_E vazhdoi me lajmet e rrema, “Mungesa e pranisë së drejtuesve të MEK në Francë do të lejonte presionin e BE mbi Iranin gjatë bisedimeve për  aktivitetet bërthamore dhe raketore të Iranit, ”shkroi ajo.

“Duket se operacioni ishte i dedikuar kundër MEK dhe Izraelit – atë që Irani i sheh si dy kërcënime kryesore,” tha Kanishk Karan, një studiues në Laboratorin Ligjor të Këshillit Atlantik, i cili gjurmon informacionet e rreme në internet. “Kjo ishte gjithashtu një zhvendosje nga strategjia e tyre për krijimin e faqeve të internetit për të shpërndarë informacione të rremë lehtësisht pa ngritur dyshime, pasi faqet e internetit të reja ngritën alarme mbi origjinalitetin dhe sfondin.”

Një histori të ngjashme ka patur edhe gazetari nga Maqedonia, Bojan Stojkovski.

Ai shpjegon se personazhi në fjalë i ka shkruajtur duke thënë që ta publikonte lajmin mbi muxhahedinët e Manzës si edhe publikime të tjera në disa media të tjera të rajonit.

“Kuptova që disa pjesë të historisë ishte false dhe nuk e botova. Nga verifkimet personazhi nuk më bindi, kështu që hoqa dorë nga kjo histori. Ky profil Tëitteri ishte aktiv që nga viti 2013”, shpjegon ai.

Por ndërsa mesazhet janë në përputhje me qëllimet iraniane është akoma  e paqartë nëse llogaria e rreme ishte në të vërtetë e drejtuar nga Republika Islamike.

“Ne kemi parë operacionet iraniane të imponojnë gazetarët më parë. Ajo çfarë ata kanë bërë është  krijimi i personave të rremë vetëm për të përhapur propagandën e regjimit, “tha Ben Nimmo, drejtor i hetimeve në firmën Graphika për The Daily Beast. Por Nimmo paralajmëron se “përmbajtja është ndonjëherë një sinjal i dobët” për pushtet. “Ajo që vihet re është se kjo histori ka qenë në përputhje me një pjesë të mesazheve iraniane, por pa prova teknike për ta mbështetur atë, kjo është gjithçka çfarë mund të thuash. Duket si një operacion. Mesazhet duhej  të përputheshin me një opsion iranian, por ekzistojnë edhe mundësi të tjera. ”

Daily Beast filloi të gjurmonte një rrjet pro-iranian duke u hequr si zyrtarë të vërtetë pas një përpjekje të propagandës iraniane për të implikuar familjen e ish Këshilltarit të Sigurisë Kombëtare John Bolton në një skemë të çuditshme të pastrimit të parave.

Në korrik, një llogari duke u hequr si një oficer i policisë së Torontos ndaloi së publikuari lajme të përditshme për çështjet e policisë kanadeze nën  pretendimin se policia e Torontos kishte filluar një hetim mbi akuzat e trafikut të drogës dhe pastrimit të parave që përfshinte vajzën e Boltonit dhe MEK, dhe publikoi pamje të të dhënave bankare në mbështetje të akuzës. Pretendimet ishin  të rreme dhe u kundërshtuan shumë  shpejt.

Ndërkohë zyrtarët e administratës Trump thanë për The Daily Beast se përpjekja u monitorua nga inteligjenca amerikane dhe iu dërgoua Iranit. Zyrtarët e administratës thanë që Irani ishte angazhuar në një përpjekje të përbashkët për të dobësuar qëndrimin e Boltonit në administratën Trump gjatë mandatit të tij atje./DailyBeast, perktheu ne shqip, Sonila Backa-abcnews.al

2020-1.jpg
in a14:30 | 06/01/2020

Në Shtetet e Bashkuara, zgjedhjet e 3 nëntorit do të jenë me shumë rëndësi sepse do të dihet cili do të jetë kandidati i Partisë Demokratike për zgjedhjet presidenciale. Ndërkohë presidenti aktual Trump do të vazhdojë të jetë në gjykim për akuzat në senatin amerikan, për shkak të “abuzimit me pushtetin dhe ndërhyrje në Kongres”.

Në Izrael, vazhdon saga e krizës politike. Parlamenti izraelit u shpërbë në dhjetor të 2019-tës dhe zgjedhjet e reja duhet të mbahen në 2 mars, tre muaj pasi zgjedhjet e përgjithshme nuk nxorën një fitues përfundimtar dhe as kryeministri Benjamin Netanyahu dhe as Benny Gantz nuk mundën të krijojnë një koalicion qeverisës.

Ndër konfliktet, Siria vazhdon të mbetet kryetemë, pasi sulmet ajrore ruse dhe të regjimit vazhdojnë të bëjnë kërdinë në rajonet e mbajtura nga rebelët.

Ndërkohë në 2020 pritet të mbahen disa samite dhe konferenca të rëndësishme, si konferenca e OKB-së për ndryshimet klimatike e planifikuar për në nëntor në Glasgow dhe presidenca e G20, ku Arabia Saudite pret liderët botërorë për një samit global në kryeqytetin arab më 21-22 nëntor, ndërkohë që vazhdon të mbetet hije e rëndë për të vrasja brutale e gazetarit Jamal Khashoggi. Një samit tjetër është ai i qershorit ku Shtetet e Bashkuara presin udhëheqësit e G7 në Camp David në Maryland.

Ndër zhvillimet e pritshme konfliktuoze janë ato që kanë të bëjnë me politikat e Turqisë, ku afrimi i saj gjithnjë e më shumë me Libinë, ka çuar në një marrëveshje që zgjeron pretendimet e Turqisë mbi një zonë të madhe të pasur me gaz të Detit Mesdhe dhe që është denoncuar nga Greqia, Egjipti dhe Qipro.

Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan ka premtuar të shtojë mbështetjen ushtarake për Libinë nëse është e nevojshme, duke hapur derën për përfshirje të angazhuar ushtarake në vitin e ri.

Ndërkohë Irani në pjesën tjetër të botës shkon në zgjedhje që pritet të mbahen më 21 shkurt. Pothuajse 16,000 njerëz janë regjistruar për të garuar për 290 vendet parlamentare.

Jemeni mbetet një fushë-betejë e hidhur. 26 marsi i 2020-tës shënon përvjetorin e pestë të ndërhyrjes ushtarake të udhëhequr nga Sauditët në Jemen për të mbështetur qeverinë kundër rebelëve Houthi të lidhur me Iranin. Muajt e fundit, rebelët kanë ndalur sulmet kundër Arabisë Saudite, dhe Riadi ka folur për një “kanal të hapur” të komunikimit me Houthis.

Ndërkohë në Kinë vazhdon të jetë e hapur çështja e pakicës ujgure. Kina u përball me dënim ndërkombëtar për rrethimin e 1 milion ujgurëve dhe pakicave të tjera etnike kryesisht myslimane në kampe internimi në rajonin veriperëndimor të Xinjiang ndërkohë që Parlamenti Evropian dhe Shtetet e Bashkuara shqyrtojnë sanksionet mbi këtë çështje.

Ndër gjykimet që priten në vende të ndryshme dhe që janë ngjarje me një mbulim shumë të madh ndërkombëtar janë ato të gjykimit të australianit të akuzuar për masakrën në një xhami në Christchurch, në Zelandën e Re që fillon më 3 maj, gjyqet e disidentëve në Arabinë Saudite; mes të cilave edhe një duzinë gra aktiviste. Gjyqi turk kundër udhëheqësit pro-kurd Selahattin Demirtas në janar dhe seanca dëgjimore në gjyqin e drejtorit të Amnesty International në Turqi që pritet të mbahet më 19 shkurt.

Ndërkohë, Omani mund të ketë në 2020-tën një sundimtar të ri pasi shëndeti i Sulltan Qaboos bin Said vazhdon të përkeqësohet. Sipas “The Guardian”, diskutimet tashmë janë duke u zhvilluar për të emëruar pasardhësin e tij. Omani është një vend mjaft i rëndësishëm në Lindjen e Mesme, që nuk është prekur nga trazirat e dhunshme apo luftërat./abcnews.al


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono