INSTAT

KRONIKE-VDEKSHMERIA-AMESORE_ABC-M2-T1.mpg_snapshot_00.30-1280x720.jpg
ent ela15:00 | 25/07/2019

INSTAT ka publikuar shifra shqetësuese për rritje të vdekshmërisë për nënat dhe foshnjat në vitin 2018. Sipas raportit 7.3 femra në 100 mijë lindje humbën jetën, niveli më i lartë i regjistruar prej vitit 2011.

Sapo i kanë sjellë në jetë, i thonë lamtumirë.

Nuk janë pak. Shifrat e publikuara nga INSTAT tregojnë se të paktën 7 femra për 100.00 lindje, kanë humbur jetën në vitin 2018, nga 6.3 që ishte një vit më parë. Nga ana tjetër Instituti i Statisktikave saktëson se edhe pse në 2018 është shënuar rritja e  vdekshmërisë së nënave, ky tregues në Shqipëri është shumë më poshtë mesatares botërore.

Vdekshmëria foshnjore është një tjetër fenomen që tërheq vëmendjen në Shqipëri. INSTAT tregon se në vitin 2018, të paktën 257 foshnje kanë vdekur, nga 28,934 bebe të lindur. Sipas Institutit të Statistikave, në 2017, numri i foshnjeve të vdekura ishte  8.0 për 1000 lindje. Humbja e jetës e nënave gjatë apo pas përfundimit të shtatzanisë, ka si shkak sipas INSTAT më shumë mënyrën se si menaxhohet shtatzania, sesa arsyet aksidentale. Ndërsa  rritja e vdekshmërisë foshnjore në vend, shoqërohet sipas statistikave me ulje të numrit të lindjeve.

. /ABC News Albania 24/7

eksportet-1280x722.jpg
nev ila14:49 | 17/07/2019

Eksportet dhe importet shqiptare gjatë qershorit kanë pësuar rënie. Për pasojë defiçiti tregtar sipas Institutit të Statistikave është rritur me 1.4% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Qershori nuk ka qenë një muaj i mbarë për eksportet shqiptare.

Instituti i Statistikave thotë se ato kanë rënë me 4.4 % krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë dhe 8.2% krahasuar me muajin maj duke arritur në vlerën e 25 milion lekëve.

Ulja e eksporteve vëren INSTAT është ndikuar kryesisht nga mineralet, lëndët djegëse dhe energjia elektrike.

Rënie ka pësuar dhe importi. Sipas Institutit te Statistikave në muajin qershor ato arritën në vlerën e 53 miliardë lekëve. 1.5%  më pak se vitin e shkuar dhe 9.6% më pak se muajin e shkuar.

Makineritë, pjesët e këmbimit, produktet kimike dhe plastike janë ato që kanë shfaqur kontributin kryesor në këto shifra.

Deficiti tregtar në qershor arriti në 28 miliardë lekë, duke u rritur me 1,4 %, krahasuar me qershorin e vitit 2018.

Sa i përket gjashtë muajve të parë të vitit deficiti tregtar arriti 165 miliardë lekë, 9.2% më shumë se e njëjta periudhë e vitit të shkuar.

Eksportet e mallrave pësuan ulje me 3,7 % ndërsa importet u rritën me 2,6 %, krahasuar me një vit më pare.

Vendet me të cilët Shqipëria ka pasur rritjen më të madhe të eksporteve, janë: Kosova, Gjermania dhe Maqedonia e Veriut (4,2 %). Ndërsa vendet me të cilat eksportet kanë pasur uljen më të madhe, janë: Italia Spanja dhe Greqia.

Sa i përket importeve në vend të parë qëndron Kina, Greqia dhe Turqia. Më pak Shqipëria ka importuar drejt Italisë, Gjermanisë dhe Spanjës./ABC News Albania 24/7

aksidente-1280x714.jpg
nev ila15:39 | 22/06/2019

Numri i të aksidentuarve në rrugë në muajin maj të këtij viti janë 115, ku 14 prej tyre kanë mbetur viktimë. Instat publikon shifrat, ndërsa vihet re se ka një ulje me 3 viktima më pak nga maji i një viti më parë. Ndërsa, viktimat në 5 mujorin e parë të këtij viti, janë 2 më pak, në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit 2018.

14 persona kanë humbur jetën nga aksidentet rrugore vetëm në muajin maj, 3 më pak krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2018. Statistikat u bënë me dije nga INSTAT. Nga ana tjetër, Instituti i Statisktikave saktësoi se nuk ka ndryshim të madh nga numri i vdekjeve në 5 mujorin e parë të 2019 me po të njëjtën përiudhë të 2018, ku numërohen 2 më pak.

Sipas statistikave, në maj të këtij viti, 13 vdekje u shkaktuan nga drejtuesi i mjetit, nga 14 të vdekur që ishin vitin e shkuar. Ndërsa viktimat nga sjellja e këmbësorëve ishte 1, nga 3 që u regjistruan në maj të një viti më parë.

Ndërsa vdekjet nga drejtuesit e makinave, të grupmoshës  25- 35 vjeç, janë më të larta, por në krahasim me 5 mujorin e një vit më parë, numërohen 21 persona më pak.

Numrin më të madh të viktimave nga aksidenteve e mban Tirana, me 14, më pas vjen Durrësi, Shkodra, Elbasani dhe Fieri./ABC News Albania 24/7

ambulanca.jpg
G. P.15:55 | 17/06/2019

Të ndodhur në udhëkryq, të shumtë janë ata që zgjedhin rrugën më të shkurtër. Vitin e shkuar 213 persona në Shqipëri sipas Institutit të Statistikave i kanë dhënë fund jetës. 14 më shumë se në 2017. Vetëvrasjet thonë sociologët reflektojnë krizën që po kalon shoqëria.

“Nuk është vetëm me komponent material, por është edhe me komponentë të rëndësishëm imaterialë, siç janë ato psikologjikë dhe shpirtërorë. Kanë krijuar një situatë eksplozive, e cila reflektohet pastaj në kapitullimin e shumë njerëzve përpara këtyre fatkeqësive dhe që gjejnë mënyrën më të lehtë për t’iu larguar telasheve të jetës siç është vetëvrasja. Ka shenja që bëhet më intensive sepse edhe problemet e përballimit të jetës nuk janë të lehta”, tha Gëzim Tushe.

Numri më i lartë i vetëvrasjeve është regjistruar tek burrat, 148, në raport me gratë, 65. Sociologët kanë një shpjegim dhe për këtë.

“Gratë janë më të qëndrueshme, më rezistente, janë më të afta për t’u orientuar në këtë terren likuid të rrëshqitshëm të realiteteve të sotshme. Mendojnë më gjatë, i marrin vendimet më të peshuara, ndërsa tek meshkujt kjo është edhe një rezultat i ngutjes që kanë në vendimmarrje. Por kjo është edhe me një arsye tjetër sepse meshkujt në shoqërinë shqiptare janë përdorues të gjerë të lëndëve psikotrope, të alkoolit, të drogës, të cilat kanë efekte degraduese”, tha Tushe.

Sociologët apelojnë për forcim të rolit të familjes. Shmangia e turpit dhe drejtimi tek psikologu sipas Tushit do të evitonte veprimin fatal.

“Kërkimi i ndihmës nga psikologu, nga ndihmësi social, nga pedagogu, nga mësuesi, nga mjeku etj, janë kërkesa të domosdoshme sepse në fund të fundit sa do të dijë bashkëshorti, për bashkëshorten, këto janë ca diagnoza që duhet t’i bëjë profesionisti. Prandaj le t’i afrojmë pak më shumë në shoqëri këta profesioniste si i bën mirë. Nëse ne i stërvitim fëmijët me lugën e argjendtë në gojë, duke menduar që gjithçka do shkojë vaj, e ka gabim. Kjo jetë nuk është më e qetë, kjo jetë nuk është më e sigurt, përkundrazi frikërat, pasiguritë, vështirësitë, do vijnë gjithnjë e më shumë në rritje. Këto do të përballohen individualisht”, tha Gëzim Tushe.

Numri më i lartë i vetëvrasjeve në vendin tonë në gjashtë vitet e fundit sipas Institutit  të Statistikave është shënuar në 2014-n, me 262 persona që i kanë dhënë fund jetës./ABC News Albania 24/7

sipermarrje.jpg
G. P.15:31 | 05/06/2019

Gratë sipërmarrëse po bëhen një aktor i rëndësishëm në Shqipëri. Ato ndanë eksperiencat dhe sfidat në një forum të posaçëm, që u mbajt sot në kryeqytet.

Roli i grave në sipërmarrje vitet e fundit ka marrë një vëmendje të madhe nga aktorët kryesorë politikbërës dhe biznesi, çka u diskutua edhe në Forumin e Gruas në Sipërmarrje që u zhvillua në Tiranë. Zonjat pjesëmarrëse ndanë eksperiencat e tyre prej vitesh në biznes edhe në pozicione drejtuese.

Evis Sulko, përfaqësuese e Bankës Botërore: Asnjë vend komunitet apo ekonomi nuk mund të arrijë potencialin e vet pa pjesëmarrjen e plotë dhe të barabartë të burrave dhe ragave, vajzave dhe djemve.

Valentina Gjoka, nënkryetare e Dhomës së Tregtisë e Industrisë: Bota e sipërmarrjes së grave është e madhe, e larmishme dhe me impakt të rëndësishëm social dhe ekonomik. Vlen të përmendet se në qarkun e Tiranës gratë drejtojnë 36.5 përqind të bizneseve aktive. Në mbarë territorin e vendit sipërmarrjet e grave mesatarisht bëjnë 1 të 3 e të gjitha bizneseve.

Delina Brahimaj, drejtore e INSTAT: Studimet tregojnë se ekonomitë rriten më shumë kur më shumë gra punojnë.

Ministri i Shtetit për Mbrojtjen e Sipërmarrjes, Eduard Shalsi, theksoi se roli i gruas në sipërmarrje është në fokus të qeverisë.

Eduard Shalsi, ministër i Shtetit për Mbrojtjen e Sipërmarrjes: Jam i nderuar që jam pjesë e një kabineti qeveritar q ëka më shumë se gjysmë e ministrave gra. Nuk mund të ketë progres ekonomik, një përmbushje të parimeve demokratike pa përfshirje e grave. Ky ëstë konkluzion që duhet mbajtur gjithnjë parasysh.

Sipas INSTAT në vendin tonë 25.5% e grave janë të përfshira në tregun e punës me page, ndërsa pjesa tjetër janë të punësuara në biznes familjar  apo të vetëpunësuara. 42% e grave të punësuara janë në sektorin bujqësor, sektor që ka përfshirjen më të lartë të grave./ABC News Albania 24/7

meshkujt-1280x713.jpg
G. P.17:20 | 03/06/2019

Tumori vijon të mbetet “vrasësi” më i pamëshirshëm. INSTAT ka publikuar të dhënat për vitin 2018, ku shihet një rritje me 5.1% e vdekjeve tek meshkujt, dhe rënie me 4.6% tek femrat. Qarku më i prekur është Gjirokastra, dhe numrin më të ulët të vdekjeve e ka Tirana.

Rritet numri i meshkujve që humbën jetën nga tumori në vitin 2018 dhe shihet një ulje e ndjeshme e vdekjes tek femrat.  Sipas të dhënave të raportuara nga INSTAT, vdekjet tek meshkujt në 2018 janë rritur me 5.1 %, 115 raste më shumë në raport me 2017. Alarmante është grupmosha 20- 24 vjeç, ku janë regjistruar 10 vdekje, 7 më shumë nga viti i shkuar. Mosha mbi 50 vjeç vijon të jetë më e prekura, dhe në grupmoshën 35- 39 vjeç janë regjistruar 23 raste.

Ndërsa vdekja e femrave ka rënë me 4.6%, 65 më pak se viti i mëparshëm. Grupmosha më e prekur mbetet ajo mbi 50 vjeç me 90% të rasteve, ndërsa tek të rejat nuk ka pasur rritje. Referuar INSTAT, niveli i vdekshmërisë nga Tumoret ka një rritje prej 1,4 % krahasuar me vitin 2017.  Më të prekurit janë nga “Tumore të aparatit të tretjes” (34,5%) dhe “Tumore të aparatit të frymëmarrjes” (24,1 %).

Sipas INSTAT numri më i lartë i vdekjeve nga tumoret, është regjistruar në Gjirokastër, me 207 të vdekur për 100 mijë banorë. Më pas Korça, Shkodra, Vlora, Berati dhe Elbasani. Ndërsa, numri më i ulët i vdekjeve për 100 mijë banorë e ka Tirana me 93 të vdekur, më pas Kukësi (98) dhe Durrësi (107)./ABC News Albania 24/7

leximi.jpg
G. P.19:13 | 02/06/2019

Numri i lexuesve në Shqipëri është në rritje, sipas librashitësve. Interesi i qytetarëve për romanet është i lartë, por shumë pak prej tyre kanë kohë për t’i kushtuar vëmendje. Shume prej lexuesve bëjnë fajtor angazhimet rutinë, por edhe internetin.

“Ka krime më të këqija se djegia e librave. Një prej tyre është të mos i lexosh”. Kështu ka thënë dikur poeti rus Joseph Brodsky. Mos leximi është për pasojë e kohës së limituar.

Por jo vetëm. Sot interneti është një tjetër “kurth”, që po i vjedh kohën librit. Edhe pse vazhdimisht në luftë me këto dy faktorë, libri vazhdon të jetë në modë dhe lexuesit e saj duket se po rriten çdo ditë. Kështu u shpreh një librashitëse në një librari në Tiranë.

“Lexojnë, por që është edhe pjesa e tendencës, e elektronikës që kanë informacione dhe i lexojnë nga andej. Tani ka hyrë pjesa online. Mosha mbi 30 vjeç që lexojnë. Edhe fëmijët priren që prindërit t’u blejnë libra”, tha ajo.

Rrugëve të Tiranës, nuk është shumë e vështirë të gjesh njerëz që çdo moshë e kanë pasion librin.

Për disa një rutinë dhe ata që leximin e kishin pamundësi.

“Tani që jam në punë më pak se më përpara”.

“Rutinë. Jam në punë dhe është pak e vështirë”.

INSTAT një vit më parë publikoi statistikat, ku 1 milion shqiptar nuk kanë arritur të lexojnë asnjë libër. Rreth 102 mijë prej tyre kanë lexuar 5-10 libra, ndërsa 44 mijë shqiptarë më shumë se 10 libra./ABC News Albania 24/7

dhuna-1.jpg
nev ila16:55 | 24/05/2019

Instat publikon të dhëna alarmante përsa i përket dhunës së grave dhe vajzave në vendin tonë. Studimi është kryer gjatë 2018 dhe rezultatet janë të frikshme pasi 1 në 2 gra ka pranuar se është dhunuar fizikisht , ndërsa 1 në 5 gra pranon të jetë dhunuar seksualisht.

Një në dy gra shqiptare ose 52.9% kanë përjetuar dhunë gjatë jetës së tyre. Këto shifra janë prezantuar gjatë një konference me temë “Dhuna ndaj grave dhe vajzave, 2018”, të mbajtur nga  Instituti i Statistikave në bashkëpunim me UNDP dhe UN Women. Ky studim u krye në 12 prefektura të vendit dhe rezultatet janë alarmante pasi dhuna ndaj femrave vazhdon të jetë një fenomen shumë i përhapur në vendin tonë.

Pjesë të këtij studimi janë bërë 3443 familje dhe femra të grupmoshave 18-74 vjeç.

Rezultatet janë të frikshme pasi:

65.8% e grave  kanë përjetuar dhunë nga partneri,

47% kishin përjetuar dhunë në familje nga partneri intim,

1 në 5 gra kishin përjetuar seksuale

18.2% e grave kanë përjetuar dhunë jo nga partneri

Gjatë studimit 18.1 % e grave kanë përjetuar ngacmim seksual

12.6 % kanë përjetuar përndjekje

Në fjalën e saj  Drejtoresha e INSTAT, Delina Ibrahimaj u shpreh se ky fenomen cenon rëndë të drejtat e njeriut dhe u bëri apel institucioneve shtetërore të marrin masa të menjëhershme.

Ajo çka mbetet më shqetësuese është fenomeni i pranimit të dhunës nga gratë, pasi 1 në 2 prej tyre e  cilësojnë dhunën si një çështje private midis partnerëve.

46.5%  besojnë se duhet te durojnë dhunën për hir të familjes

26.1% mendojnë e nuk duhet të tregojnë kur dhunohen.

Në përfundim të studimit 83% e grave mendojnë se duhet të ketë ligje që të mbrojnë gratë dhe vajzat nga dhuna. Fenomenin i dhunës ndaj femrave vazhdon të jetë një plagë e hapur e shoqërisë Shqiptare pavarësisht fushatave sensibilizuese që po kryhen herë pas here.

Dhuna është e  përhapur në të gjitha shtresat sociale./ABC News Albania 24/7

 

 

deget-1280x714.jpg
Sej rie15:30 | 17/05/2019

Të studiosh për ekonomi apo drejtësi vijon të jetë tendence në Shqipëri. Ndërkohë që degët e mësuesisë kryesisht në shkencat ekzakte nuk po ngjallin interes tek të rinjtë.  Instituti i Statistikave vëren se vjet vetëm 4.3% e studentëve janë diplomuar në këto programe studimi.

Biznes, administrim dhe ligj duket se janë degët më të pëlqyera nga të rinjtë shqiptarë.  Vitin e shkuar në këto programe sipas Institutit të Statistikave u diplomuan 28.4% e studentëve në vend.

Ndiqen nga degët  që ofrojnë njohuri në shëndet e mirëqenie me 14% të të diplomuarve dhe nga shkencat sociale, gazetaria dhe informacioni ku kanë përfunduar universitetin 10.3% e  studentëve.

Interes duket se nuk po vijojnë të ngjallin degët e shërbimeve me numrin më të ulët të të diplomuarve në vend, vetëm 2.7% . Ato që kanë lidhje me bujqësinë, por dhe programet e studimit për mësuesi të shkencave të natyrës e matematikes ku në vitin 2018 kane përfunduar universitetin 4.3% e studentëve.

Instituti i Statistikave vëren një rënie të numrit të diplomuarve me 3% krahasuar me vitin 2017.

Nga rreth 34 mijë e 300 te rinjtë që kanë mbyllur universitetin 63.3% janë femra  dhe 36.7%  ndërkohë më shumë se gjysma kanë përfunduar vetëm ciklin e parë të studimeve./ABC News Albania 24/7

ME-DIPLOME-DHE-TE-PAPUNE-1280x720.jpg
ent ela14:35 | 09/05/2019

14% e atyre që kanë përfunduar studimet e larta në Shqipëri nuk punojnë. Personat me diplomë universitare sipas Institutit të Statistikave renditen të dytë për papunësinë pas atyre me arsim të mesëm. Më i lartë niveli i papunësisë paraqitet tek të rinjtë me 28.3% të tyre të papunë.

Të diplomohesh nuk do të thotë automatiksht se do të punësohesh. Në Shqipëri 14% e atyre që kanë përfunduar universitetin janë të papunë. Shifrat vijnë nga Instituti i Statistikave i cili ka analizuar tregun e punës vitin e shkuar dhe ka nxjerrë në pah se personat me arsim të lartë përbëjne grupin e dytë të të papunëve në vendin tonë pas atyre me arsim të mesëm.

“Ku ka punë për pleqtë, s’ka për të rinjtë. Kam arsimin e lartë për tekstil”.

Ndonëse vitin që lamë pas papunësia u ul me 1.4%  krahasuar me një vit më parë ajo sërish mbetet e lartë. Rreth  12.3% e popullsisë në vend nuk punon.

Përqindje më e larte vihet re mes të rinjve të grupmoshës 15 deri në 24 vjeç me 28.3%.  Të pyetur  nga ABC News ata e shohin të vështirë gjetjen e një pune në vend.

“Nuk ka shumë mundësi punësimi, as nuk vlerësohet puna asgjë”.

“Është e vështirë, më shumë funksionon pjesa e mikut të them të drejtën”.

Pesimizmi rritet me rritjen e moshës.

“Po normal që është e vështirë dhe në këtë moshë”.

Papunësia është më e lartë tek burrat, me 12.7%  se tek gratë 11.9%.

“Kam kërku punë, po s’kam gjet moshën time nuk e preferojnë”

“Pa punë, isha në punë po më hoqën padrejtësisht”.

Qarku me papunësinë më të lartë sipas Institutit të Statistikave është Vlora dhe pas tij vjen Lezha. Ndërsa qytetet me numrin më të vogël të të papunëve janë Dibra dhe Korça. /ABC News Albania 24/7

 

 


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono