Historia

spiropali-1280x712.jpg
Sej rie09:45 | 25/06/2019

Ministrja për Marrëdhëniet me Parlamentin, Elisa Spiropali ka reaguar pas deklaratës së Presidentit Ilir Meta.

 Me anë të një status në Twitter Spiropali shkruan se “Ilir Meta që pa gdhirë tha se nuk ka anulluar zgjedhjet në SHBA, Itali apo Kinë, kështu që bota duhet ta mbyllë gojën se në Shqipëri vendos Ai se kur voton Populli!”.

Ministrja Spiropali në Twitter:

Ilir Meta që pa gdhirë tha se nuk ka anulluar zgjedhjet në SHBA, Itali apo Kinë, kështu që bota duhet ta mbyllë gojën se në Shqipëri vendos Ai se kur voton Populli! Dmth sa të kem Lulin&Monën me vete s’pyes për Amerikën&Europën – historia që përsëritet si komedi me Haxhiun e ri!/abcnews.al

image-1.jpg
Sej rie21:15 | 20/06/2019

Pothuajse çdo ditë mediat franceze publikojë histori rrëqethëse të shqiptarëve që kërkojnë azil në Francë. Në shumicën e raste ata dëshmojnë se jeta e tyre është në rrezik në Shqipëri, ndaj largohen. I tillë është edhe rasti i një nëne të re se cila ka rrëfyer historinë e saj për mediat franceze.

 “Ajo është e re e bukur”, kështu e nis shkrimin media e huaj për nënën shqiptare identiteti i të cilës nuk bëhet i ditur. Ajo ka treguar historinë e saj prekëse në kushte anonimati.

“Ajo buzëqesh, por sytë e saj janë të shqetësuar. Duart e saj dridheshin sipër çantës. Përpiqej të gjente fjalët, por emocionet ishin më të forta se dëshira e saj për t’u shprehur. Por gjen forcën brenda vetes dhe fillon. “Është historia ime. Ajo është e vërtetë”, -kështu shprehet shqiptarja”, raporton ladepeche.fr.

Ajo la vendin, familjen,  miqtë dhe gjuhën e saj. E shoqëruar nga bashkëshorti dhe dy fëmijët, ajo iku nga Shqipëria.

“Ne u nisëm për të shpëtuar jetën. Të ikësh nga vendi yt është një gjë shumë e vështirë. E kam të vështirë të nis dhe të flas për historinë time dhe të gjithë duhet të më kuptojnë”.

Por ajo dhe familja e saj i thanë lamtumirë Shqipërisë.

“Burri im ishte elektricist.  Unë kam studiuar për parukueri. Kur lindën fëmijët unë iu kushtova atyre”, shprehet shqiptarja.

Ajo fillon të tregojë dhe nganjëherë heziton. “Më vjen keq, por nuk di të flas mirë frëngjisht”, thotë ajo ndërsa buzëqesh, por në sytë e saj dallohet lehtësisht trishtimi.

“Vëllai im ishte bixhozxhi. Mori shumë para borxh. Huadhënësit e detyruan që të punonte për ata pasi ai nuk kishte para për të shlyer borxhet. Ai u detyroj shumë të mëdha parash atyre dhe ata e detyruan vëllai tim që të kultivonte drogë. Por më pas polica e zbuloi, e arrestuan dhe tani është në burg. Pas kësaj huadhënësit nuk na lanë të qetë ne si familje”.

Filluan kërcënimet me vdekje. Ajo tregon gënjeshtrat e kunatit të saj, i cili donte  t’i “shpëtonte” nga kjo histori.

“Ai u tha atyre se do të shiste tokë në Shqipëri për t’i paguar paratë. Ishte toka në të cilën prindërit e mi kishin një fermë shumë të vogël dhe ajo tokë i përkiste shtetit “.

Ajo tregon se si personat të cilëve vëllai i saj u detyrohej shkonin në shtëpinë e prindërve të saj.

“Ata ishin shumë të varfër për të paguar të gjitha paratë”, ndërsa më tej shprehet se familja e saj ishte përgjegjëse për borxhet që u kishte marrë vëllai.

“Pak ditë më vonë, këta njerëz sulmuan burrin tim me një pistoletë. Ata i thanë se do e vrisnin nëse nuk do të paguante borxhin e vëllait tim. Ne nuk kishim para të mjaftueshme për të shlyer borxhin”. 

Ajo rrëfen kërcënimet e palodhura të këtyre njerëzve.

“Ata më sulmuan edhe djalin tim. Ata më kërcënuan se do të më rrëmbenin vajzën. Ne u detyruam që të qëndronim të mbyllur në Shqipëri”.

Por përndjekja e këtyre njerëzve nuk kishte fund. Një ditë kishte qenë vetëm në shtëpi dhe disa persona kishin trokitur në derë. Ajo kishte menduar se ishin elektricistët që kishin shkuar për të parë matësin e energjisë elektrike. Por kur hap derën kupton se ishin ata.

“U përpoqa të mbyllja derën, por ata ishin më të fortë se unë. Ata më vendosën thikën në fyt. U futën brenda dhe më përdhunuan” tregon ajo mes lotësh.

“Isha si e vdekur. Më vinte turp! Në Shqipëri, gratë e përdhunuara akuzohen. Mendimet negative po më shtynin drejt vetëvrasjes. U ngjita lart në ndërtesës për t’u vetëvrarë. Doja të vdisja”.

Ajo kujton se dëgjoi zërin e vajzës së saj. “Hoqa dorë. Unë nuk mund t’i lija fëmijët e mi pa nënë”.

Por gjithë këtë traumë ajo ka vendosur ta kalojë në heshtje.

“Nuk i thashë asgjë burrit tim. Kam frikë se do ta humbas. Kam frikë nga reagimi i familjes sime. Unë nuk shkova as tek mjeku. Doja që përdhunimi të mbetej sekret”.

Burri i saj nuk di ende asgjë. Ajo ka frikë. Ajo nuk dëshiron të thyejë dashurinë që i bashkon.

“Kam këmbëngulur shumë për të ikur jashtë vendit. Isha e frikësuar për fëmijët e mi. E dija se këta njerëz do të ktheheshin dhe do na vrisnin”.

Ajo kujton fluturimin drejt Italisë dhe udhëtimi me autobus që i çon në Francë një ditë në Maj, në vitin 2018. “Ky ishte vendimi më i mirë që kam marrë në jetë’.

Ajo thotë se tre netët e para kanë qëndruar në një rrugë Montalban pasi qendrat e azilit nuk kishin vend për t’i strehuar. Ajo është mirënjohëse për mikpritjen që i është bërë në Montalban, por kërkesa e tyre për azil është refuzuar dy herë dhe ajo ka shumë frikë.

“Ne nuk duam të kthehemi në Shqipëri. Vdekja është duke na pritur. Asgjë nuk është zgjidhur”.

Ndërsa për jetën e re të nisur në Montaban thotë. “Fëmijët e mi po shkojnë në shkollë. Ata tashmë janë francezë. Ata nuk dinë të flasin shqip. Dhe unë, kam gjithë forcën time për të mësuar frëngjishten. Këtu jemi të sigurt. I lutem Zotit të qëndrojmë”./abcnews.al

kote-1280x707.jpg
ent ela12:00 | 12/06/2019

Policia e Vlorës ka vendosur në pranga autorët e ngjarjes ku mbeti i vrarë kryeadministratori i Kotës Argjil Gjoka. Ata janë tre kushërinjtë Bejtaj dhe sipas hetimeve të deritanishme, Gjoka u vra aksidentalisht gjatë sherrit të autorëve me dy vëllezër. 

Tre persona u arrestuan për vrasjen e kryetarit të Njësisë së Administrative të Kotës Argjil Gjoka.

Sipas policisë ata janë Arif Bejtaj 19 – vjeçar i cili mbeti i plagosur gjatë konfliktiti, Jaçe dhe Namik Bejtaj përkatësisht 22 vjeç dhe 30 vjeç.

Të tre këta  janë me banim në fshatin Mavrovë. Gjithashtu u shpall në kërkim Mersin Bejtaj 32 vjeç nga Vlora.

Në bashkëpunim me njëri-tjetrin kushërinjtë Bejtaj tentuan të vrasin me pistoletë dy vëllezërit Fatmir Osmenajn dhe Arif Osmenajn 70 dhe 65 vjeç.

Por pas ndërhyrjes për të shuar konfliktin humbi jetën Kryetari i Njësisë Administrative Kotë, Argjil Gjoka.

Debati nisi fillimisht me fadromistin që po punonte në rrugën e fshatit dhe ishte Mersin Bejtaj ai që ka nxjerrë armën dhe shtiu pa kontroll.

Dy plumba prekën Gjokën, i cili ndërroi jetë në spital dhe kushëririn e autorit, 19 vjeçarin Arif Bejtaj, aktualisht jashtë rrezikut për jetën.

Një vit më parë në këtë Njësi u vra parardhësi i tij 63-vjeçari Fatmir Hodo.

Për ngjarjen në atë kohë u arrestua 44-vjeçari Admir Delaj nga fshati Gumenicë. Ai e qëlloi Hodon me armë gjahu pas një bisede të tensionuar për çështje pronësie, në hyrje të një lokali ndërsa të dy kishin konsumuar pije alkoolike se bashku.

Pas vrasjes së Fatmir Hodos, vendin e tij e zuri Argjil Gjoka i cili u qëllua sërish pas një konflikti pavarësisht se ai nuk ishte objektivi./ABC News Albania 24/7

kosova-1.jpg
G. P.18:25 | 11/06/2019

Në ditën kur Kosova kujton 20 vjetorin e përfundimit të bombardimeve të NATO-s janë të shumtë ata që i kanë të freskëta plagët e asaj periudhe. Por dhe zyrtarë ushtarakë ndërkombëtarë në vend risjellin në mend një situatë trishtimi dhe frike.

Blerim Krasniqi gjatë luftës në Kosovë kishte qëndruar në shtëpinë e tij në lagjen “Tasligje”. Për tre muaj sa kanë zgjatur bombardimet ai ka qëndruar i vetëm në shtëpi, ndërsa pjesa tjetër e familjes në një lagje më në qendër. Edhe pas 20 vjetësh Krasniqi ende i ka të freskëta kujtimet kur kanë hyrë trupat e NATO-s në Prishtinë.

Për nder të kësaj dite KFOR-i gjatë ditës së sotme ka mbajtur një ceremoni solemne. Për komandantin e KFOR-it , Kosova pas 20 vjetësh është më ndryshe.

“Kur mendoj Prishtinën e vitit 1999 më kujtohet ndjenja e dëshpërimit dhe frikës, por edhe ndjenjës që më e keqja kishte mbaruar pas atyre muajve shkatërrimtarë të luftës civile . Shumë njerëz ishin zhvendosur kishte mungesë të sigurisë dhe shërbimeve themelore. Ishim pjesë e një grumbullimi të paprecedent të Kombeve të Bashkuara një forcë e fuqishme në përkushtimin e saj për të intervenuar në terren për të bërë një ndryshim, përkundër të gjitha sfidave”.

“Në 20 vjetorin e KFOR-it, i inkurajoj të gjithë të reflektojnë. Po është koha të kujtojmë, por edhe të ecim përpara. Po iu them prapë që KFOR-i mbetet në Kosovë sot si forcë që garanton një mjedis të qetë dhe të sigurt dhe liri të lëvizjes për të gjitha komunitetet”.

Nën komandën e trupave aleate për reagim të shpejtë në vitin 1999 rreth 5000 ushtarë nga 39 vende erdhën në Kosovë nga e tëra bota./ABC News Albania 24/7

xhufii-1280x713.jpg
Sej rie21:15 | 24/05/2019

Historia Pëllumb Xhufi i ftuar në “Provokacija”, ka komentuar idenë e krijuar tek qytetarët, ku ekziston një ndarje; ku veriorët janë përkrahës të njërës parti dhe jugorët të një partie tjetër. Historiani tha se kjo ndarje deri në vitin ’97 nuk ekzistonte. Ai është shprehu se Berisha dhe Basha janë me origjinë nga Veriu i vendit, por sipas tij nuk janë nga ata malësorët reflektivë, por janë persona reaktivë.

Mustafa Nano: “Më thoshte një ambasador i huaj me të cilin pata një takim para dy tre ditësh, që Shqipëria në Ballkan në ndryshim nga vendet e tjera, ka një avantazh të natyrës historike sepse ka një homogjenitet etnik. Mirëpo këtu konflikti është a thua se Shqipëria është e ndarë në dy etni dhe po ndeshen”.

Pëllumb Xhufi: “E thash unë ka qenë djalli në shishe, për këtë të ndarjeve Veri-Jug; Lindje – Perëndim. Mund të shpikësh çfarë të duash, myslimanë, katolikë, ortodoksë etj… Tani kanë dalë sheshit sepse shishen e hap politika, për fat të keq. Në ’97 u pah, ndarja e Veri nuk ekzistonte, nuk ekzistonte në konceptin tonë. Në jemi rritur në atë kohë para viteve ’90, nuk kemi pas neve ndarje.”

Mustafa Nano: “Nuk e di nëse e keni pyetur ndonjëherë veten, nuk të shkon mëndja se nuk ka një pajtueshmëri midis Shqipërisë dhe demokracisë? Nuk shkojnë bashkë të dyja këto?”

Pëllumb Xhufi: “Unë nuk e mendoj sepse nuk është as në kulturën e shqiptarit…. Unë bëj çudi që ne kemi lider sot që vijnë nga zona për shembull nga malësia. Zoti Barisha është nga malësia. Unë i njoh mirë malësorët, qoftë të malësisë së Tropojës, qoftë të Malësisë së mbi Shkodrës, brenda dhe jashtë kufirit. Janë me virtyte të jashtëzakonshme. Këto janë përjashtime. Po dibranët që është zoti Basha, ne i mbajmë në Shqipëri si njerëz të urtë që e peshojnë fjalën, ku pinë tre cigare dhe pastaj thonë një fjalë. Mendojnë dhe janë reflektivë. Ne na kanë ardhur njerëz reaktivë, jo reflektivë që fjalën e fundit e thonë të parën. Prishin muhabetin, e prishin me njëri-tjetrin, me partnerin, me kundërshtarin dhe e prishin edhe me të huajit”./abcnews.al

djmissrosekanjemesazhperty5maj-933x445.png
Sej rie18:10 | 05/05/2019

Partnerë në jetë dhe “rivalë” në skenë. Erida ka mësuar të luajë muzikë nga bashkëshorti i saj Arbër. Tani që të dy janë DJ profesionistë por “nxënësja” ka ardhur të sfidojë “mësuesin” e saj.

“Gjithçka nisi më 7 Maj 2010 në një lokal nate kur jemi parë për herë të parë me Arbrin. Jemi një çift që nga dita e parë nuk ja kemi prishur për asgjë njëri-tjetrit, jemi të dy kokëkrisur. Pas 20 ditësh që u njohëm vendosëm të bëjmë fejesën. Sot habitem me veten, por gjërat nuk kanë një formulë. Unë isha studente në master në vitin e parë,njëkohësisht sportiste dhe mësuese anglishte. Bashkëshorti im është Dj Stone,ndërsa unë kampione e Shqipërisë në ping pong për pesë vite. Duke qenë bashkë vendosa ta shoqëroja kudo ku ai shkonte të performonte dhe e shijoja. Ai shkon në tualet dhe unë futem të miksoj një këngë, kur kthehet më shikon dhe nuk i pëlqeu shumë. Më lindi dëshira të isha edhe unë DJ, por vazhdova të mbaja çantën e tij me CD për disa kohë. Gjatë verës shkuam në Rodos, Greqi të punonim si artistë dhe atje provova dhe miksoja disa këngë teksa isha edhe prezantuese. Pas 2 muajsh lidhje, erdhi celebrimi dhe në 1 Prill mësova se do të bëhesha nënë e një vajze, por askush nuk më besonte. Sot kam vajzën e madhe Beatris 7 vjeçe dhe djalin e vogël 1 vjeç, Rajan. Gjithmonë e më shumë më pëlqente të isha DJ dhe një mëngjes pas një darke ku unë miksova disa këngë më shkruan dhe më thotë a do të bëhesh DJ? Erdhi në shtëpi dhe nga ajo ditë fillova të luaj rregullisht çdo ditë derisa tani kam arritur dhe performoj në klubet e natës në kryeqytet. Emrin artistik e zgjodha për shkak të trëndafilave që janë të preferuarit e mi.”, tregon Erida.

Sot ajo ka thirrur në rubrikën “Ka Një Mesazh Për Ty”, Arbrin në një sfidë bashkëshortore mes DJ. Në fillimet e historisë së tyre në një lojë ping pongu ajo i ka lënë të fitojë një set, por ai e quan si arritjen e tij dhe thotë se e ka mundur, sot sfida është e hapur që Erida ta mundë në fushën e tij.

Ata nuk performojnë bashkë dhe tani kanë ndërruar rolet sepse është Arbri ai që mban çantën e Eridës. Në studion e të Dielës Shqiptare nis sfida mes DJ Miss Rose dhe DJ Stone, por që në fund mbyllet me një barazim. /tvklan.al

cortez.jpg
G. P.17:30 | 01/05/2019

Nga një bariste në një restorant në Nju Jork, në deputeten më të re në moshë të kongresit amerikan. Gjiganti Netflix ka zgjedhur pikërisht 29-vjeçaren Alexandria Ocasio-Cortez si personazhin kryesor të dokumentarit më të fundit.

Duhej humbja e një deputeti demokrat me peshë si Joe Crowley, anëtar i dhomës së përfaqësuesve për shtetin e Nju Jork nga 1999 deri në 2019-n, që të realizohej ëndrra amerikane e Alexandria Ocasio-Cortez.

Kështu nga një bariste e drejt në politikë, ngritja në skenë e të resë së lindur në Bronx befasoi Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe tërhoqi vëmendjen e Netflix. Një dokumentar i publikuar në 1 Maj me titull “Knock Down the House”– “Rrëzo Dhomën e Deputetëve”, përshkruan jetën e 29-vjeçares.

Dokumentari hedh dritë në prapaskenat e rritjes politike të gruas që është bërë parlamentarja më e re në moshë e zgjedhur në Kongresin amerikan. Një super yll i fortë dhe me personalitet të madh, e katapultuar papritur mes më të mëdhenjve të politikës.

Pasi mundi deputetin Crowley, jeta e saj ka ndryshuar rrënjësisht. Vetëm dy vjet më parë, përditshmëria tipike e Ocasio-Cortez ishte mbledhja e firmave për kandidaturën e saj në kolegjin e Nju Jork, para se të shkonte në punën e saj, si bariste në një  restorant.

Vetë ajo shprehet se puna me njerëz në atë restorant e kishte përgatitur për garën në politikë. Kjo sepse është mësuar të qëndrojë në këmbë 18 orë në ditë, të bisedojë hapur dhe të mësohet me njerëzit që synojnë ta bëjnë të ndihet keq./abcnews.al

politikane.jpg
G. P.09:51 | 28/04/2019

Populistët e kanë me shumë dëshirë të na kthejnë pas në të shkuarën. Plagë të vjetra e largojnë vëmendjen nga problemet reale të aktualitetit – por kjo është e rrezikshme paralajmëron antropologu bullgar Ivaylo Ditchev.

Politika po fillon të duket si një inskenim historik. Nuk bëj fjalë për ceremoni përkujtimore, vendosje kurorash dhe rivarrosje. Luftëtarët e rinj të kulturës shkojnë më tej, ata turren në luftëra serioze në linjat e frontit të së shkuarës. Në inskenimin e një beteje, të rriturit vishen me kostumet e kohës dhe luftojnë njëri-tjetrin me shpata jo të mprehta apo heshta plastike. Ka nga ata që duan të vërtetojnë hipoteza historike, për disa të tjerë kjo është vetëm një ritual për të nderuar të rënët, kurse një pjesë kalon vetëm kohën. Nëse në aktivitete përkujtimore të së shkuarës kujtohen tragjedi të së shkuarës që kanë hyrë thellë në kujtesën kolektive, në inskenimet historike sundon më shumë dëshira për ta ndryshuar historinë, duke u përpjekur të rikuperosh padrejtësitë e së shkuarës.

Për shembull bullgarët kanë një ritual – inskenimin e kryengritjes së prillit 1876 kundër sundimit osman. Këtu bëhet fjalë që kësaj përpjekjeje për çlirim t’i jepet një dimension heroik, një rëndësi e veçantë historike, megjithëse ajo u shtyp përgjakshëm. Në parkun e kohës së lirë „Vija e Stalinit” në Bjellorusi lojëra luftarake rikujtojnë një projekt mbrojtjeje të kohës sovjetike, që në vërtetë ishte një dështim i plotë.

Luftëra simbolike për figurat historike

Sidomos populistët janë të përmalluar për të shkuarën. Le të marrim për shembull neonazistët grekë të Agimit të Artë. Çdo vit ata inskenojnë një shou nacionaliste pa shije në monumentin që përkujton betejën e Termopileve mes grekëve dhe persëve. Mesazhi është i qartë: Ata premtojnë që deri në vdekje të luftojnë kundër „invazionit” të supozuar të migrantëve, por edhe kundër çfarëdolloj përzierjeje të „perandorisë” europiane në çështjet e atdheut liridashës.

Të hapësh plagë të vjetra është një strategji e preferuar për të tërhequr vëmendjen nga problemet e së tashmes. Si në rastin e luftërave të vërteta, konfliktet simbolike forcojnë legjitimitetin politik të kundërshtarit, prandaj ata nuk janë edhe aq kundër të bashkëpunojnë në këtë nivel. „Çështja maqedonase” për shembull, që dikur shkaktoi luftërat tragjike ballkanike, rigjallërohet në rajon përmes luftërave simbolike për figura si Aleksandri i Madh apo Samuili (një nga carët e fundit të perandorisë bullgare) si edhe për emrin apo gjuhën e vendit. Në mënyrë të çuditshme edhe lufta kundër sundimit të osmanëve po bëhet gjithnjë e më intensive, megjithëse ajo që në fillim të shekullit të 20-të mori fund në të gjithë rajonin e Ballkanit. Edhe lufta kundër sundimit komunist tani më mbrapa po bëhet më e fortë.

Loja me emrin “histori” do duhet të fillojë nga zeroja

Kjo nuk është karakteristikë vetëm e juglindjes së Europës. Vota britanike për Brexit u ndikua në një masë të madhe nga kujtimi për „perandorinë” –„Empire”, ku nuk perëndon asnjëherë dielli. Donald Trump premtoi të bëjë Amerikën sërish „great”, gjë që me gjasë mundet të implikojë edhe sundimin e njeriut të bardhë. Nga ana tjetër shumë njerëz në ish-kolonitë përjetojnë padrejtësitë që iu bënë paraardhësve të tyre, të përforcuara nga filmat dhe ritualet përkujtimore. Ky „material bruto” u instrumentalizua nga Al-Kaida dhe i ashtuquajturi „Shteti Islamik”.

Nostalgjia për të shkuarën është ndjenjë e melankolisë. Nobelisti turk i letërsisë, Orhan Pamuk përdor fjalën e papërkthyeshme „Hüzün” – me konotacion të përafërt me trishtimin, brengën, por edhe largimin nga zoti, kur ai flet për lavdinë e shuar të Perandorisë Osmane. Por populistët kanë një mënyrë tjetër të trajtimit të së shkuarës: Ata inskenojnë energjikisht, sikur do mund të fshihen me dorë magjike të gjitha zhvillimet e mëvonshme fatkeqe dhe loja me emrin „histori” mund të fillojë nga zeroja.

Ideja e së ardhmes bie

A beson vërtet dikush seriozisht që vende me madhësi mesatare si Mbretëria e Bashkuar apo Turqia mund të bëhen sërish perandori të mëdha? Apo që në botën tonë të globalizuar mund të kesh ende shtete kombëtare me një popullsi homogjene? Një shpjegim për politikën e inskenimit historik është shpërbërja e identiteteve. Qytetari dhe konsumenti kërkon të ketë të drejtën për një identitet jashtë punës, automjetit apo smartphone-it. Pse duhet që ai apo ajo të jetojë me dhimbjen e betejës së humbur dikur, me poshtërimin e të parëve dhe humbjen e territoreve? Historianët thonë, këtë rrjedhë morën ngjarjet, po pse duhet të dëgjohen këta „burokratë”?

Parë me vëmendje në fakt është ideja e së ardhmes ajo që ka rënë. Ne jetojmë me gjithnjë e më shumë imazhe të katastrofave, të një apokalipsi të klimës, të terrorizmit, të goditjes nga asteroidët apo epidemi virusesh. Ndërkohë jemi të bindur, se fëmijët tanë nuk do ta kenë më mirë se ne. Në rastin më të mirë shpresojmë që ata të marrin të paktën atë që kemi ne. A mund të habitesh pra se politikanët i kthejnë kurrizin të ardhmes dhe angazhohen më shumë në një betejë për çlirimin nga e shkuara plot shtypje?/DW

Brexit-bloodbath-Theresa-May-1002180.jpg
ent ela17:30 | 26/03/2019

Marrëdhënia mes Londrës dhe Brukselit ka qenë e tensionuar edhe përpara se të shqiptohej fjala “Brexit”. Laburistët i premtonin britanikëve që në vitin 1975, se do të ishin ata që do të vendosnin, nëse do qëndronin apo jo në Evropë.

Ata që mendojnë se krisjet mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Bashkimit Evropian kanë nisur me Brexit, gabohen! Kanë qenë disa pikat kritike nëpër të cilat ka kaluar ndër vite marrëdhënia e Londrës me Brukselin. Që nga anëtarësimi i vendit në BE në 1973-shin e deri tek referendum i parë për Evropën në vitin 1975.

Anëtarësimi I Mbretërisë së bashkuar nuk ka qenë një sipërmarrje e lehtë: përpjekjet e para në vitin 1963 dhe 1967 u përplasën fillimisht me veton e presidentit të atëhershëm francez Sharl De Gol. Në vitin 1967 presidenti francez deklaronte se një seri karakteristikash të ekonomisë britanike, praktikat e punës dhe agrikultura nuk e bënin vendin të përputhshëm me Evropën.

Pas largimit të De Gol, Britania e Madhe arrin të anëtarësohet me sukses në komunitetin evropian në 1 janar të vitit 1973.

Pas fitores së laburistëve në zgjedhjet e përgjithshme në vitin 1974, britanikëve iu premtua se do u jepej mundësia të votonin nëse dëshironin të qëndronin në Evropë ose jo. Britanikët votuan në vitin 1975. Nëpërmjet një rinegocimi të drejtuar nga kryeministri britanik Harold Uillson, britanikët u pyetën nëse mendonin se Mbretëria e Bashkuar duhej  të qëndronte në Evropë ose jo. 67.2 për qind e britanikëve votuan pro qëndrimit.

Ish kryeministrja britanike Margaret Thecër në vitin 1984 arriti të rinegocionte me sukses një vendim për të reduktuar kontributin britanik në buxhetin e BE nga ana e Mbretërisë së bashkuar. Një llogaritje e komplikuar por që është e barabartë me një reduktim prej 66%

Me firmosjen e traktatit të Maastricht, krijohet dhe Bashkimi Evropian, nga një  union ekonomik u kalua në një project për një union politik. Traktati vendoste ndër të tjera dhe bashkëpunimin në fushën e politikës së jashtme dhe të sigurisë. Gjithashtu u hodhën bazat për monedhën e përbashkët

Partia e pavarësisë në Britaninë e Madhe, krijohet në vitin 1993. Kjo lëvizje promovon një linjë euro-skeptike por mbetet ende e vogël në numër deri në zgjedhjet evropiane të 2014-ës. E fortë pas këtij rezultati, promovon më pas fushatën “Largohu” pas referendumit për Brexit në vitin 2016.

Ish ministri britanik Dejvid Kamerun premtoi në prag të zgjedhjeve të përgjithshme të 2015-ës se nëse konservatorët do të merrnin mazhorancën parlamentare, qeveria mes të tjerash, do të lejonte mbajtjen e një referendum për daljen e vendit nga Bashkimi Evropian.

Konservatorët fituan dhe morën mazhorancën në parlament, si pasojë Kamerun mbajti premtimin. Në vitin 2016, 51.89 për qind e britanikëve votuan për daljen e vendit nga Bashkimi Evropian. Qeveria britanike aktivizoi artikullin 50 të traktatit për Bashkimin Evropian në mars të 2017-ës./abcnews.al

lagja-kala.jpg
G. P.17:31 | 24/03/2019

Elbasani është një qytet me vlera të mëdha historike. Megjithatë me kalimin e viteve pikat më të rëndësishme të këtij qyteti janë lënë pas dore. E tillë është dhe lagja Kala.

Shtëpitë e vjetra karakteristike mezi qëndrojnë në këmbë. Rrugica të ngushta të gurta vazhdojnë të mbeten arteriet nga ku mund të lëvizet brenda lagjes ku lindi qyteti i sotëm i Elbasanit. Nga më të lashtët në Shqipëri, e gjithë historia e lulëzimit dhe e rënies së tij ka pasur lidhje me vijën Egnatia.

Por zanafilla e qytetit është më e hershme. Qyteti figuron si një vendbanim ilir. Megjithatë si datë e themelimit konsiderohet guri i varrit të legjionarit romak Mark Zabidi. Qyteti u quajt prej romakëve: Skamp. Në kohën bizantine u njoh me emrin: Valm.

Kurse në periudhën osmane u quajt prej osmanëve fillimisht Ijl-basan dhe më vonë i dhanë trajtën Elbasan, kurse prej të krishterëve vendas, u përdor termi grek Neokastër. Kulmin e lulëzimit qyteti (Kalaja) duket se e arriti në shekullin e XVII-të me krijimin, organizimin dhe funksionimin e 60 llojeve të zejeve në 45 Esnafe.

I kësaj kohe është “Kodiku i Esnafëve të Tabakëve”. Në mesin e shekullit të XVII, Elbasani kishte 2000 shtëpi, 900 dyqane dhe punoheshin me cilësi të lartë lëkura, leshi, mëndafshi, metalet e sidomos argjendi.

Por vitet shkuan. Për fat të keq tradita nuk u ruajt. Lagja u dëmtua shumë në diktaturë dhe në tre dekadat e fundit. Sot aty gjen një amalgamë objektesh që po e prishin të shkuarën e saj.

Shtëpi të mbajtura keq, të palyera, të pameremetuara, rrugica kaotike, krahas tyre gjen edhe vila të reja, një kontrast që ia ka humbur bukurinë lagjes. Adi Shuteriqi është banor i kësaj lagjeje. Ai ka emigruar në Amerikë. Tregon se ai bashkë me të tjerë kanë bërë mjaft përpjekje.

Adi Shuteriqi: Kjo është lagje muze. Kategori e parë shtëpitë, asnjëri nuk vë dorë. Shtëpitë po bien, çatitë po bien, kalldrëmet janë të mbaruara. Na leverdis muzeu, të dimë nga kemi prejardhjen. Të tjerat pastaj vijnë dalëngadalë. Restaurojmë këto që kemi që edhe turizmi të rritet, edhe të ardhurat të rriten.

Lagja “Kala” në Elbasan nuk është vetëm qendër historike dhe kulturore, por edhe një shembull i shkëlqyer i harmonisë fetare me objektet e kultit pranë e pranë që i përkasin besimeve të ndryshme fetare. Ajo është vendbanimi i fiseve me emër si Krisoforidhit, Todrit, Papajanëve, Gjonëve, Paparistove, Papamihalëve, Shuteriqëve, Delianëve.

Aty kanë lindur 6 nga 10 akademikët më të mëdhenj të kombit shqiptar. Është lënë në harresë e kjo është e pafalshme. Por megjithatë duket se diçka po lëviz. Këto ditë, lagja “Kala” në këtë qytet u vizitua nga Ministrja e Kulturës, Elva Margariti.

Që në hyrje të portës pati një surprizë. Aty ishte arkeologu i njohur Neritan Ceka, i cili ishte gjithashtu duke realizuar një intervistë për këtë lagje. Pati një bashkëbisedim të shkurtër, ku Ceka i kërkoi ministres më shumë vëmendje për këtë lagje që konsiderohet si thesar i kulturës shqiptare.

Elva Margariti, ministre e Kulturës: Elbasani ka shumë për të treguar jo vetëm tek Kalaja. Ka shumë histori, rruga Egnatia është një nga to. Shtrirja e Kalasë është shumë e madhe dhe ndërhyrja në të do kërkonte shumë kohë. Pikë së pari ajo që duhet të fokusohemi sot është cili është modeli, cili është plani për ta zhvilluar?

Qazim Sejdini, kryetar i bashkisë Elbasan: E meriton Kalaja jo vetëm për sot, por edhe për kontributin e përhershëm që ka dhënë. Sigurisht që kërkohet ndërhyrje, kërkohet bashkëpunim me qytetarët. Kanë filluar ta ndiejnë dhe të kenë iniciativa të veçanta.

Kështu ka ardhur koha që të ndërhyhet njëherë e mirë në një nga lagjet me histori dhe kulturë të rrallë në Shqipëri para se ato të rrënohen plotësisht. Investimet, jo vetëm që do ndikojnë në ekonominë dhe mirëqenien direkt të banorëve, por edhe në thithjen dhe zhvillimin e turizmit./abcnews.al


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono