gjuha

BORIS-JOHNSON.mpg_snapshot_00.01-1280x720.jpg
ent ela22:48 | 26/09/2019

Opozita britanike e ka kritikuar ashpër kryeministrin e vendit për fjalorin e përdorur në Parlament këtë të mërkurë. Por Boris Xhonson ka deklaruar se nuk ka mënyrë tjetër për të folur kur bëhet fjalë për Breksit.

Kryeministri britanik Boris Xhonson është akuzuar se ka përdorur një gjuhë të rrezikshme dhe ofenduese gjatë debateve të ashpra të zhvilluara të mërkurën në Parlament. Gjithashtu, ai është kritikuar me argumentin se me qëndrimin e tij ka thelluar përçarjet në lidhje me Breksit në Britaninë e Madhe. Dhoma e Përfaqësuesve u mblodh për herë të parë të mërkurën pasi Gjykata Supreme e Mbretërisë së Bashkuar e cilësoi të paligjshëm vendimin e kryeministrit për pezullimin e Parlamentit. Të enjten, kryetari Xhon Berkou i cilësoi si “toksike” replikat e Xhonson ndaj ligjvënësve. Gjatë fjalimit të mbajtur, kryeministri gjithashtu e përshkroi disa herë si “aktin e dorëzimit” ligjin e ri që bllokon një dalje pa marrëveshje nga BE-ja. Ai e quajti Parlamentin një “sallë zombish” dhe akuzoi partitë e opozitës për tradhti, ndërsa refuzoi të ndryshonte taktikën e tij për të shëruar përçarjet në vend. “Mënyra më e mirë për ta arritur këtë është zbatimi i rezultatit të referendumit të vitit 2016”, shtoi Xhonson. Disa nga mbështetësit e kryeministrit kanë aprovuar performancën e tij duke akuzuar politikanët e opozitë se ishin treguar gjithashtu abuzivë. Vetë Xhonson, duke reaguar ditën e enjte për BBC ka mbrojtur fjalorin e përdorur. “Mendoj se në Dhomën e Përfaqësuesve është e rëndësishme që unë të flas për ligjin e Breksit në atë mënyrë që fola të mërkurën”, ka thënë ai. /ABC news Albania 24/7

mustafa-nano-2.jpg
G. P.20:20 | 12/04/2019

Në monologun e kësaj puntate, moderatori i emisionit “Provokacija”, Mustafa Nanao, u ndal te gjuha shqipe. Sipas tij, ne kemi një problem që kur na është dashur të vendosim se cilin version mes gegërishtes dhe toskërishtes do të mbanim si gjuhë standarde.

Megjithëse, sipas tij, kjo edhe pse është pranuar në Shqipëri, në Kosovë gjuha standarde nuk ka ngjitur si duhet. Sipas Nanos, nëse duam unitet kombëtar atëherë duhet filluar me unifikimin e gjuhës.

Pra, të gjithë të fillojnë të përdorin gjuhën standarde. Edhe pse nuk është e lehtë, Nano mendon se kjo është kosovarëve u ka rënë në hise ta bëjnë në emër të interesit kombëtar.

Monologu i plotë:

Ne kemi një problem me gjuhën. Të vockël. Ndoshta edhe të madh. Duhet ta pranojmë këtë gjë. Disa, mes të cilëve shquan Primo Shllaku, i kthehen e i rikthehen diskutimit mbi natyrën antigegërishte e ndoshta disponimin antigegë të vendimit që u mor në Kongresin e Drejtëshkrimit në vitet ’70 të shekullit të shkuar. Por ky është një diskutim që, edhe pse ngrihet mbi një të vërtetë, mua më duket i pavlerë. Ka kaluar gjysmë shekulli prej atij momenti. Pastaj, në thelb nuk është se është bërë ndonjë e pabërë, edhe sikur motivet e motivimet të kenë qenë të liga. Atëbotë opsionet ishin dy, o të zgjidhej gegërishtja si bazë për standardin, o të zgjidhej toskërishtja. Opsioni i tretë, ai i një shqipeje të kombinuar, ose i elbasanishtes, nuk ka patur shumë tifozë, sido që ca kohë u përdor si gjuhë zyrtare. Në këto rrethana, nëse do të zgjidhej gegërishtja si bazë për standardin, çdo gjë do të ishte ok. Por u zgjodh toskërishtja, dhe kjo duhet të jetë gjithashtu Ok. Dhe është Ok. Në republikën tonë kjo zgjedhje është pranuar, shqipja standarde ka hedhur rrënjë, dhe ky diskutim quhet i mbyllur tanimë, ndonëse gegërishtja, kupto: shkodranishtja, ka nevojë për mbrojtje, promocion e hapësira, sepse, në mos tjetër, është gjuha e një grupi intelektualësh të para Luftës II Botërore që i kanë dhënë sharm e prestigj kulturës sonë.

Në Kosovë gjërat janë ndryshe, megjithatë. Me gjithë përpjekjet e një pjese të elitës kosovare, standardi atje nuk ka ngjitur aq sa duhet. Dhe kjo ka ndodhur, përveç të tjerash, prej pjesës tjetër të elitës që këmbëngul të mbajë një marrëdhënie të ftohtë me shqipen standarde. Kjo është një zgjedhje, të cilën ne nuk kemi të drejtë ta gjykojmë. Është punë e tyre të flasin shqipen që duan, e t’u japin munxët shqipeve të tjera, sidozot asaj standarde. Por nëse duan unitetin kombëtar, nëse ëndërrojnë bashkimin kombëtar, atëherë përpjekjet për bashkim duhet t’i fillojnë me unifikimin e gjuhës. Shkurt, duhet të mësojnë standardin. Unë e di që për kosovarët e rritur kjo nuk është e lehtë, unë e di që vështirësitë për ta mund të jenë deri edhe të natyrës psikologjike, e ndoshta fiziologjike (kur vjen puna te diksioni), unë e di që, derisa t’ia dalin për ta nxënë standardin, ata do të jenë të dizavantazhuar në garën kombëtare, por unë mendoj se nuk ka rrugë tjetër. Kjo është një sakrificë që kosovarëve u ka rënë në hise ta bëjnë në emër të interesit kombëtar.

Edhe për mua nuk do të ishte e lehtë të flisja sot shqipen e Kosovës, më saktë shqipet e Kosovës. Por dua të them një gjë: Sikur sot të mblidhej një Kongres i Ri i Gjuhës dhe të vendoste adoptimin e një shqipeje standarde me bazë kosovarishten, e dini se ç’do bëja? Për ca vjet me radhë, për aq vjet sa do më lipseshin, do t’i lija të gjitha punët e tjera mënjanë, e do të merresha vetëm me standardin e ri, derisa të familjarizohesha me të, derisa sa ta mësoja atë. Do ta bëja këtë për të mos mbetur në margjinat e jetës kombëtare, nëse jo për një ideal patriotik. Dhe ndonëse, në të folur, do t’më shquanin që larg që jam toskë, në të shkruar do bëja çmos të isha më kosovar se kosovarët. Kam bindje për këtë. Besoj te vullneti im. Është kjo që kanë bërë në Kosovë, kush më shumë e kush më pak, një numër akademikësh si Rexhep Qosja, Agim Vinça, Mehmet Kraja e të tjerë, apo edhe politikanë, shkrimtarë, gazetarë e intelektualë publikë si Albin Kurti, Hashim Thaçi, Veton Surroi, Arben Idrizi, Blerim Latifi, Enver Robelli, Imer Mushkolaj, etj, apo Arbën Xhaferri, Kim Mehmeti, në Maqedoni, etj. Është kjo që duhet të bëjnë edhe të tjerët. Sipas meje.

Përsëris: Secili është i lirë të flasë në shqipen e vet, por kush e ka merak bashkimin kombëtar, duhet ta fillojë këtë bashkim me gjuhën. Dhe kjo do të ishte shumë më patriotike sesa të shqetësohesh pse unë kam titulluar programin tim “Provokacija”. /abcnews.al

gjuha-shqipe-1280x738.jpg
ent ela18:35 | 28/03/2019

Probleme me gjuhën shqipe nuk kanë vetëm studentet, por dhe punonjësit e administratës.  Pak ditë pasi Kryeministri Rama hodhi idenë e futjes se gjuhës shqipe në universitete pedagogët e gjuhëve të huaja thonë se është e domosdoshme.

Studentët e anglishtes shpesh shprehen më mirë në gjuhë të huaj se në gjuhën shqipe. Paradoksi vihet në dukje nga pedagogia e Departamentit te Anglishtes në Universitetin e Tiranës, Daniela Hasa. Kur e pyesim se fare note do t’u vinte studentëve të saj për njohuritë në shqip pedagogia na jep këtë përgjigje.

Gabimet më të shpeshta sipas pedagoges që prej 15 vitesh jep lëndën e hyrjes në gjuhësi janë disa.  Studentët vetë theksin e vënë tek gramatika. Ajo është një ndër pikat e dobëta të tyre. Fajin për këtë ja lënë viteve të gjimnazit.

Problemet me shqipen pedagogia Hasa tregon se nuk i vëren vetëm në universitet. Përkthimi i shkresave zyrtare shpesh nxjerr në pah njohuritë e paketa gjuhësore të punonjësve në administratës.  Një tjetër arsye kjo ajo mendon se  gjuha shqipe duhet të zhvillohet dhe në universitete.

Ideja për të futur gjuhën shqipe si lëndë në universitete pak dite më parë u artikulua  dhe nga Kryeministri Edi Rama./abcnews.al

aahmetaj.jpg
G. P.19:35 | 18/03/2019

Ish-ministri i Financave dhe Ekonomisë, Arben Ahmetaj, komentoi deklaratat e Presidentit Meta, i cili këtë të hënë tha se “Klasa politike shqiptare duhet të marrë përgjegjësitë e saj dhe nuk duhet të fshihet pas asnjë ndërkombëtari siç ka ndodhur deri tani dhe çështjet duhet të zgjidhen në mënyrë transparente, me dialog, larg pazareve dhe keqpërdorimeve, qoftë edhe të ndonjë ndërkombëtari”.

Nga studio e ABC News gjatë emisionit “Mbrëmje Ide” nga Mirela Milori, ai tha se gjuha e Presidentit është dygjuhëshe dhe e dykuptimtë.

“Qëndrimi i Presidentit është siç është dygjuhësh edhe i dykuptimtë. Është në traditën e presidenti aktual, ku në këndvështrimin tim politk tenton të ngarkojë me përgjegjësi të dy palët politike, ose të tre palët politike, ish-palën e tij, LSI-në. Po të ishte presidenti përpara gazetarëve, pyetja më e natyrshme është  çfarë sistemi jeni duke i referuar? Sepse ne jemi në sistem demokratik. Kemi dalë ne jashtë parlamentit apo opozita? Dhe në çfarë sistemi merren përgjegjësitë?”, tha Ahmetaj.

Sipas Ahmetajt, ka dy fusha përplasjesh në demokraci. E para është parlamenti dhe e dyta janë zgjedhjet tha deputeti i PS-së duke bërë thirrje që opozita të largohet nga dhuna./abcnews.al

PROVOKACIJA-MONOLOGU-DHE-PËLLUMB-XHUFI-PJ-1.mpg_snapshot_24.40-1280x720.jpg
ent ela22:35 | 06/11/2018

“Gjuha është faktori kyresor identitar tek shqiptarët”. Kështu u shpreh historiani Pëllumb Xhufi në studion e Provokacijas në ABC Neës, duke iu referuar historisë së shekullit të XV. Sipas tij feja nuk ka qenë dhe nuk mund të jëtë.

“Në shekullin 15 është identiteti etnik i bazuar në disa pilastra, i pari është gjuha dhe kjo del qartë në dokumentat e shekullit 15, të huajt ne na dallojmë për shkak të gjuhës, jo fesë, as gjeografisë, apo historisë. Shqiptarë për nga gjuha. Gjuha është faktori kyresor identitar tek shqiptarët feja nuk ka qenë dhe nuk mund të jetë”.

Ajo që vëren Xhufi te shqiptarët nuk është islamizmi, por paganizmi.

“Paganizmi ekziston edhe sot e kësaj dite te katolizmi, myslimanizmi dhe mbi të janë shtresuar këto strukturat fetare”.

Xhufi konfirmon se studiuesit e njohur e merrnin Shqipërinë si fillesë të gjithë Ballkanit.

Duke folur për mënyrën e të shkruarit saktë të historisë Xhufi thekson se ka kriter të bazuar në dokumenta, por thekson se ka edhe rpesione.

“Ka një kriter bazë që ne historianët e kemi si princip bazë që historia duhet shkruar në bazë të gjithë dokumentave. Shpesh herë ndodh që seleksionohen dokumenta, shkohet aty ku është paragjykimi i autorit dhe nxirret një konkluzion i paragjykuar. Kjo është një arsye objektive. Arsyeja tjetër është që historia sa më afër nesh të jetë aq më e prekshme është, sa i përket ndërhyrjeve të autorit dhe presioneve të politikës. Autori ka qëndrimet e veta, ka historinë e vet, e cila ngatërrohet. Çështjet e luftës së dytë botërore janë shumë të ndjeshme dhe ata që e shkruajnë këtë histori janë nën presion të fortë”.  /abcnews.al

gjuha-e-ajnshtajnit.jpg
G. P.15:47 | 14/06/2018

Ditaret e udhëtimeve, të publikuar sëfundmi, kanë zbuluar disa të fshehta të Albert Ajnshtajn. Fizikanti i mirënjohur, në dorëshkrimet e tij shpreh qëndrime rasciste dhe ksenofobe.

Ditaret private të udhëtimeve të botuar sëfundmi kanë zbuluar pikëpamjet raciste dhe ksenofobike të Albert Ajnshtajn. Të shkruar në mes të Tetorit 1922 dhe Marsit 1923, ditaret përcjellin përvojat e tij në Azi dhe në Lindjen e Mesme. Në to, ai bën përgjithësime gjithëpërfshirëse dhe negative, për shembull duke i quajtur kinezët “të zellshëm për punë, të pistë dhe të avashtë në perceptim”. Ajnshtajni më vonë do të mbrojë të drejtat civile në SHBA, duke e quajtur racizmin “një sëmundje e njerëzve të bardhë”.

Kjo është hera e parë që ditarët janë publikuar në një volum kaq të madh në gjuhën angleze. I publikuar nga Universiteti Princeton, “Ditarët e Udhëtimeve të Albert Ajnshtajn: Lindja e Largët, Palestina dhe Spanja 1922-1923” është edituar nga Ze’ev Rosenkranz, asistent drejtor i Projektit të Letrave të Ajnshtajnit në Institutin e Teknologjisë së Kalifornisë.

Shkencëtari ka udhëtuar nga Spanja për në Lindjen e Mesme përmes Sri Lankës dhe më pas për në Kinë dhe Japoni. Ajnshtajn, në përshkrimet e tij, ka cilësimet më të këqija për popullin kinez.

“Ata jetojnë në ndyrësi të madhe dhe me erë të keqe në tokë”, shkruante fizikanti.

Gjithashtu i përshkruan fëmijët si të pangrënë dhe të mpirë. Ajnshtajn i cilëson burrat kinezë si të paaftë për të mbrojtur veten nga “tërheqja fatale ndaj femrave”./abcnews.al


Rreth Nesh

ABC NEWS është i pari televizion në Shqipëri që në ditën e parë të transmetimeve nis me lidhje direkte nga 7 studio lokale ne Shkodër, Durrës, Elbasan, Korcë, fier, Vlorë e Gjirokaster. Për të pasuruar gjeografinë e informacionit së shpejti do të mundesohet edhe studio nga Lezha me transmetime live në cdo kohë.
Në faqen zyrtare në internet, abcnews.al do të gjeni portalin më të pasur ballkanik me lidhje në rrjetet më të mëdha sociale facebook, twitter si dhe në një prej websiteve më të fuqishëm në kulturën e internetit YOUTUBE. Transmetimi i ABC news është live 24 ore. 
NUIS/NIPT K01711004F


Kontakt

Telefono